Titres-services: klient odwołał lub zrezygnował — kto płaci za godziny i kiedy wchodzi bezrobocie czasowe?

Jeżeli pracujesz w firmie titres-servicesi / dienstencheques i klient nie otworzył drzwi albo odwołał wizytę bez uprzedzenia, a biuro nie dało ci innej pracy na te godziny, pracodawca co do zasady musi zapłacić za zaplanowaną pracę. W takiej sytuacji układ zbiorowyi sektora zakazuje wpisania bezrobocia ekonomicznego. Inaczej jest, gdy klient zrezygnował na dłużej lub na stałe i firmie brakuje dla ciebie pracy: wtedy pracodawca może skorzystać z bezrobocia czasowegoi z przyczyn ekonomicznych, ale tylko według procedury ONEMi. Poradnik jest dla pracowników zatrudnionych w zatwierdzonej firmie titres-services, w podkomisji parytetowej CP 322.01.

Kto ustala te zasady?

System titres-services jest regionalny: ceny bonów, ulgi i zatwierdzanie firm zależą od tego, czy chodzi o Brukselę, Walonię czy Flandrię (zob. poradniki o cenach w Brukseli, Walonii i Flandrii).

Twoje prawa jako pracownika wynikają natomiast z przepisów federalnych i sektorowych, takich samych w całej Belgii:

• umowy titres-services opisanej przez SPF Emploi (minimum godzin, blok 3 godzin, płatne przejazdy między klientami — więcej w poradniku Praca w titres-services);
• układu zbiorowego (FR: convention collective de travail, CCT; NL: collectieve arbeidsovereenkomst, cao) podkomisji 322.01 z 7 maja 2014 r. o korzystaniu z bezrobocia czasowego z przyczyn ekonomicznych;
• zasad bezrobocia czasowego ONEM / RVA.

Klient nie otworzył drzwi lub odwołał wizytę bez uprzedzenia

CCT z 7 maja 2014 r. (obowiązuje od 1 lipca 2014 r., zawarta na czas nieokreślony) mówi wprost w art. 4:

• przy niezapowiedzianej nieobecności klienta (FR: absence imprévue d'un client, NL: onaangekondigde afwezigheid van een klant), przez którą zaplanowana praca nie może się odbyć w całości lub w części, pracodawca nie może zastosować bezrobocia ekonomicznego wobec tego pracownika;
• jeżeli pracodawca nie przewidział pracy zastępczej, należy ci się wynagrodzenie za zaplanowaną pracę;
• pracodawca nie może zmusić cię do wzięcia urlopu, płatnego ani bezpłatnego, żeby „zapełnić” te godziny.

Związek zawodowy SYNOVA (dawniej CGSLB / ACLVB) w opisie sektora 322.01 również podaje, że jeśli nieobecność klienta uniemożliwia ci rozpoczęcie pracy, zaplanowane godziny trzeba zapłacić, a gdy klient uprzedził firmę w terminie, pracodawca powinien zrobić wszystko, żebyś przepracowała te godziny u innego klienta.

W praktyce: jeśli biuro wyśle cię do innego klienta na te godziny, pracujesz tam normalnie. Jeśli nie ma dla ciebie zastępstwa, godziny z grafiku powinny być opłacone jak przepracowane.

Uwaga: CCT nie definiuje, kiedy nieobecność jest „niezapowiedziana”. Przy sporze liczy się, kiedy i jak klient poinformował firmę i kiedy firma poinformowała ciebie. Zachowaj grafik i wiadomości z biura.

Klient zrezygnował na dłużej lub na stałe

Gdy klient całkiem rezygnuje albo zawiesza sprzątanie na kilka tygodni, nie jest to już sytuacja z artykułu o niezapowiedzianej nieobecności. CCT sektora nie wymienia przypadków, w których bezrobocie ekonomiczne jest dozwolone — określa tylko dwie sytuacje, w których jest zakazane (niezapowiedziana nieobecność klienta i choroba, o której niżej).

Utrata klienta nie zmienia sama w sobie godzin zapisanych w twojej umowie. Jeżeli pracodawca nie ma dla ciebie pracy i chce czasowo ograniczyć godziny, ma do dyspozycji bezrobocie czasowe z przyczyn ekonomicznych (FR: chômage temporaire pour raisons économiques, NL: tijdelijke werkloosheid om economische redenen) — pod warunkiem, że spełni warunki i formalności ONEM.

Warunki według ONEM

Dla robotników (FR: ouvriers) ONEM opisuje ten system tak:

• brak pracy musi wynikać z przyczyn ekonomicznych, a nie ze złej organizacji lub zarządzania firmą;
• musi być tymczasowy i niezależny od woli pracodawcy;
• pracodawca nie może zlecić tej pracy podwykonawcy.

Pracownicy umysłowi (FR: employés) mają odrębny system zawieszenia dla firm w trudnościach. Sprawdź na umowie lub pasku płacowymi, jaki masz status.

Jak pracodawca musi cię uprzedzić

Według ONEM pracodawca:

1. informuje pracowników co najmniej 7 dni kalendarzowych wcześniej (nie licząc dnia powiadomienia ani pierwszego dnia bezrobocia) — ogłoszeniem w widocznym miejscu albo indywidualnie, także np. SMS-em lub e-mailem, jeśli daje to podobne gwarancje;
2. podaje, kogo to dotyczy, liczbę i daty dni bezrobocia oraz datę początku i końca;
3. tego samego dnia zgłasza bezrobocie elektronicznie do ONEM, z podaniem przyczyn ekonomicznych;
4. informuje radę zakładową lub delegację związkową, jeśli istnieje.

ONEM wspomina, że w firmach z wieloma miejscami pracy, takich jak firmy titres-services, za miejsce zatrudnienia uznaje się to, w którym pracownik został pierwszy raz w danym miesiącu skierowany na bezrobocie.

Jak długo może to trwać

ONEM przewiduje maksymalne okresy:

Po osiągnięciu limitu w dwóch pierwszych przypadkach przed kolejnym okresem trzeba wrócić do pracy na pełny tydzień (7 kolejnych dni kalendarzowych).

Choroba a bezrobocie ekonomiczne

Ta sama CCT zakazuje kierowania na bezrobocie ekonomiczne pracownika, który jest na zwolnieniu lekarskim potwierdzonym zaświadczeniem, przez cały okres choroby. Należy ci się wtedy wynagrodzenie gwarantowane (FR: salaire garantii, NL: gewaarborgd loon) według ogólnych przepisów.

Zakaz nie działa w dwóch przypadkach:

• byłeś już faktycznie na bezrobociu ekonomicznym w dzień lub dni robocze tuż przed chorobą;
• co najmniej 2 dni robocze firmy przed początkiem choroby dostałeś na piśmie informację, że zostaniesz skierowany na bezrobocie ekonomiczne najpóźniej od dnia, w którym zaczęła się choroba.

Jeżeli pracodawca złamie tę zasadę, CCT przewiduje wypłatę wynagrodzenia z umowy.

Ile dostajesz na bezrobociu czasowym?

Za dni bezrobocia czasowego nie dostajesz pensji, tylko świadczenie i dopłaty. Według ONEM (stan strony z 1.09.2026):

• świadczenie wynosi 60% wynagrodzenia przy bezrobociu z przyczyn ekonomicznych (65% przy sile wyższej);
• wynagrodzenie brane do obliczeń jest ograniczone do 3571,18 euro brutto miesięcznie (kwota indeksowana na 1.09.2026);
• pracodawca płaci robotnikom dopłatę co najmniej 2 euro za dzień bezrobocia z przyczyn ekonomicznych;
• dodatkowo pracodawca płaci odszkodowanie uzupełniające: 5 euro za dzień (kwota bazowa, nieindeksowana; dla każdego rodzaju bezrobocia czasowego poza siłą wyższą); przy wynagrodzeniu do 4000 euro brutto miesięcznie (również kwota bazowa, nieindeksowana) od pierwszego dnia, przy wyższym od 27. dnia bezrobocia czasowego w roku kalendarzowym u tego samego pracodawcy. Aktualne kwoty po indeksacji ONEM odsyła do SPF Emploi.

Zapytaj w związku zawodowym albo w dziale płac, czy w twoim sektorze przysługuje dodatkowa dopłata sektorowa za dni bezrobocia czasowego i w jakiej wysokości.

Co musisz zrobić sam

Jeżeli firma rzeczywiście skierowała cię na bezrobocie czasowe:

1. Skontaktuj się z instytucją płatniczą — publiczną CAPAC/HVWi albo instytucją związku zawodowego (CSC/ACV, FGTB/ABVV, SYNOVA). Według ONEM przy pierwszym bezrobociu czasowym u danego pracodawcy składasz formularz C3.2-Travailleur z formularzem C1; wniosek musi dotrzeć do biura bezrobocia do końca drugiego miesiąca po miesiącu pierwszego dnia bezrobocia.
2. Prowadź kartę eC3.2 od pierwszego faktycznego dnia bezrobocia w miesiącu i wyślij ją na koniec miesiąca. Pracę dla pracodawcy wpisuj przed jej rozpoczęciem. Szczegóły: Bezrobocie czasowe — jak wypełnić eC3.2.
3. Pilnuj trzech miesięcy — od 1 marca 2026 r. po pierwszych trzech miesiącach bezrobocia czasowego musisz zarejestrować się jako poszukujący pracy w VDABi, Actiris, Le Forem albo ADG. Według ONEM, jeśli w międzyczasie wrócisz w pełni do pracy na co najmniej dwa kolejne tygodnie, trzy miesiące liczą się od nowa.

Przy bezrobociu czasowym nie musisz spełniać warunków stażowych wymaganych przy zwykłym zasiłku dla bezrobotnych, ale musisz być zdolny do pracy i nie otrzymywać za te dni wynagrodzenia.

Jak sprawdzić pasek płacowy

Porównaj pasek z grafikiem i umową:

• czy liczba opłaconych godzin zgadza się z godzinami z umowy (od 4. miesiąca u pracodawcy minimum to 10 albo 13 godzin tygodniowo, zależnie od twojej sytuacji);
• czy godziny u klienta, który nie otworzył drzwi lub odwołał wizytę bez uprzedzenia, są opłacone jak praca, a nie jako bezrobocie, urlop lub nieobecność usprawiedliwiona;
• czy dni bezrobocia czasowego zostały ci zapowiedziane z wyprzedzeniem i czy zgadzają się z kartą eC3.2;
• czy w dniach choroby z zaświadczeniem nie wpisano bezrobocia ekonomicznego;
• czy jest dopłata pracodawcy za dni bezrobocia czasowego.

Co zrobić, jeśli coś się nie zgadza

1. Poproś biuro o pisemne wyjaśnienie: jaki był powód braku pracy, kiedy klient odwołał wizytę i dlaczego nie było zastępstwa.
2. Zachowaj grafiki, SMS-y i e-maile z biura oraz paski płacowe.
3. Zwróć się do delegata związkowego w firmie albo do związku zawodowego — sprawdzą, czy pracodawca miał prawo zastosować bezrobocie czasowe i czy należy ci się wynagrodzenie.
4. Przy sporze o wynagrodzenie możesz też zwrócić się do inspekcji pracy SPF Emploi.

O innych należnościach w sektorze przeczytasz w poradniku Titres-services CP 322.01 — premia roczna, a o tym, jak sprawdzić swoją komisję, w poradniku Komisja parytetowa — co to jest.