Zwrot kosztów dojazdu do pracy w Belgii – zasady i stawki

Pracownicy w Belgii mogą otrzymywać różne formy zwrotu kosztów związanych z dojazdem do pracy oraz wykonywaniem obowiązków służbowych poza stałym miejscem zatrudnienia. Zakres i wysokość tych zwrotów zależą od środków transportu, układów zbiorowychi oraz regulacji obowiązujących u pracodawcy.

Warto odróżnić dojazdy z domu do pracy (i z powrotem) od przejazdów wykonywanych w trakcie pracy, np. między klientami, budowami lub różnymi miejscami zleceń – ponieważ obowiązują dla nich inne zasady zwrotu kosztów.

Zwrot kosztów dojazdu z domu do pracy

Zasady zwrotu kosztów dojazdu różnią się w zależności od środka transportu oraz sektora. Niektóre sektory mają układy zbiorowe pracy (CCT po francusku / CAO's po niderlandzku) przewidujące korzystniejsze warunki. Poniżej opisane są reguły ogólne.

Dojazd transportem publicznym

Jeżeli pracownik korzysta z transportu publicznego, pracodawca musi uczestniczyć w pokryciu kosztów dojazdu. Zwrot nie zawsze obejmuje całość kwoty — wysokość zależy od rodzaju transportu.

Pociąg (SNCB/NMBS)

Istnieją dwa systemy:

1. Umowa z SNCB/NMBS - System dopłat (tiers-payant / derde-betaler)
   – pracodawca pokrywa co najmniej 80% kosztu abonamentu,
   – pracownik nie płaci przy zakupie biletu,
   – pozostałą część dopłaca państwo.
2. Bez umowy z SNCB/NMBS
   – pracodawca zwraca część kosztów wg stałej tabeli ryczałtowej,
   – zwrot zależy od liczby kilometrów.

Transport miejski - autobus, tramwaj, metro

Wyliczenia zwrotu kosztów zależą od rodzaju biletu, z którego korzystasz:

1. Bilet, którego cena rośnie wraz z dystansem (np. autobus, który ma taryfę kilometrową)
W takim przypadku obowiązuje zasada podobna jak przy pociągu.
Pracodawca zwraca część kosztów, ale maksymalnie do 75% ceny biletu.
Przykład:

• bilet miesięczny kosztuje 60 euro,
• pracodawca może zwrócić do 45 euro.

2. Bilet o stałej cenie, niezależnie od przejechanych kilometrów
Niektóre rodzaje biletów mają jedną cenę dla wszystkich odległości.
Wtedy pracodawca zwraca minimum 71,80% ceny.
Przykład:

• bilet kosztuje 50 euro,
• pracodawca zwróci 35,90 euro,
• ale jeśli limit dla danego biletu wynosi np. 32 euro, pracodawca zwróci 32 euro.

3. Dojazdy łączone (pociąg + metro, pociąg + autobus itp.)
Jeśli istnieje jeden wspólny abonament na oba środki transportu, pracodawca rozlicza zwrot tak jak przy pociągu.
Jeśli nie ma wspólnego biletu i trzeba kupić dwa oddzielne, zwrot ustala się według zasad z układu zbiorowego pracy (CCT/CAO's) — zwykle osobno dla każdego środka transportu.

Dojazd rowerem

Każdy pracownik sektora prywatnego, który regularnie dojeżdża rowerem, ma prawo do dodatku rowerowego indemnité vélo po francusku / fietsvergoeding po niderlandzku.

• stawka ogólna: 0,30 €/km (od 1 stycznia 2026 r.; w 2025 r. – 0,29 €/km),
• sektor może przewidzieć inną stawkę,
• przysługuje wyłącznie za faktycznie przejechane kilometry,
• pracownik powinien złożyć pisemne oświadczenie, że pokonuje trasę rowerem.

Dodatek rowerowy jest zwolniony z podatku i składek do 0,37 €/km, maksymalnie 3 700 euro rocznie (2026).

Dojazd samochodem prywatnym

Zwrot kosztów dojazdu prywatnym autem nie jest obowiązkowy, chyba że:

• przewiduje to układ zbiorowy (CCT/CAO's) sektorowa,
• przewiduje to układ zbiorowy (CCT/CAO's) w firmie,
• umowa o pracę lub regulamin.

Wysokość zwrotu zależy od ustaleń w danej firmie lub sektorze.

Auto służbowe

W przypadku auta służbowego zasady zwrotów zależą od umowy o pracę i car policy. Zazwyczaj pracodawca pokrywa wszystkie koszty dojazdów związanych z pracą.

Zwrot kosztów podróży służbowych

Zwroty kosztów podróży służbowych obejmują wyjazdy wykonywane w ramach obowiązków służbowych: wizyty u klientów (pomiędzy klientami), wyjazdy na montaż, prace w terenie itp.

Zasady zwrotu zależą od układu zbiorowego (CCT/CAO's) w danym sektorze oraz regulacji firmowych.

Transport publiczny

• pracodawca zwraca pełną cenę biletu,
• najczęściej pracownik przedstawia bilet lub fakturę,
• możliwe są systemy ryczałtowe przewidziane w regulaminie.

Podróż prywatnym pojazdem

Jeśli pracownik używa własnego samochodu do wykonywania obowiązków służbowych (np. wizyty u klientów, przejazdy między miejscami pracy), pracodawca może wypłacić kilometrówkę, czyli zwrot za każdy przejechany kilometr.

Stawka kilometrówki jest ustalana na poziomie krajowym i regularnie indeksowana.

• w części sektorów aktualizuje się ją co kwartał,
• w pozostałych raz w roku (1 lipca).

W praktyce stawka wynosi około 0,48 EUR za kilometr, niezależnie od rodzaju prywatnego pojazdu (od 1 lipca 2026 r. do 30 czerwca 2027 r. – 0,4761 EUR/km w systemie rocznym; w systemie kwartalnym kwota jest inna w każdym kwartale, np. 0,4452 EUR/km od 1 października do 31 grudnia 2026 r.).

Dokładną stawkę obowiązującą w danym momencie określają układy zbiorowe (CCT/CAO's) właściwe dla sektora lub firmy.

Podróż autem służbowym

Jeśli pracownik korzysta z auta służbowego, to pracodawca pokrywa koszty przejazdów.

Podróż służbowa w sektorach z dodatkowymi regulacjami

Niektóre sektory (np. budowlany) posiadają szczegółowe zasady dotyczące:

• ryczałt mobilnościowy (indemnité de mobilité po francusku / mobiliteitsvergoeding po niderlandzku),
• ryczałtów za dojazdy na plac budowy,
• zwrotów za przemieszczanie się między kilkoma miejscami pracy jednego dnia.

W takich przypadkach obowiązują reguły z CCT/CAO's właściwej komisji parytetoweji.

Czym jest ryczałt mobilnościowy?

Ryczałt mobilnościowy (indemnité de mobilité po francusku / mobiliteitsvergoeding po niderlandzku) to dodatkowe, ryczałtowe świadczenie, przyznawane w niektórych sektorach (np. budowlanka, sprzątanie) pracownikom, którzy nie mają stałego miejsca pracy i codziennie dojeżdżają na różne, często odległe lokalizacje.

Nie jest to zwrot kosztów transportu, ale rekompensata za czas spędzony w długiej, zmiennej podróży na miejsce pracy — niezależnie od tego, czy pracownik jedzie własnym autem, firmowym pojazdem czy jedzie z kolegą.

Dodatek ten:

• jest możliwy tylko wtedy, gdy przewiduje go układ zbiorowy danego sektora,
• ma ustawowy limit (od 1 lipca 2024 r. maksymalnie 0,1929 EUR/km),
• jest częściowo zwolniony z podatku i składek, jeśli spełnione są warunki CCT/CAO's.

To osobne świadczenie — wypłacane obok standardowych zwrotów za dojazdy z domu do pracy.

Praktyczne zasady i różnice między środkami transportu

Transport publiczny (pociąg, autobus, tramwaj, metro)

• zwrot kosztów jest obowiązkowy,
• obejmuje wszystkie formy transportu publicznego,
• sposób obliczania zależy od rodzaju biletu (taryfa kilometrowa, stała cena, bilet łączony),
• przy podróżach służbowych zwracane jest 100% kosztów.

Rower

• dodatek rowerowy jest obowiązkowy dla każdego pracownika sektora prywatnego,
• podstawowa stawka to 0,30 €/km (2026), ale sektor może ustalić wyższą,
• dotyczy wyłącznie faktycznie przejechanych kilometrów.

Samochód prywatny

• zwrot nie jest automatyczny — musi wynikać z CCT, umowy lub regulaminu,
• przy podróżach służbowych stosuje się krajową stawkę kilometrówki (ok. 0,48 €/km od 1 lipca 2026 r.),
• stawki są indeksowane kwartalnie lub rocznie w zależności od sektora.

Auto służbowe

• zasady zależą od umowy o pracę i car policy,
• zazwyczaj pracodawca pokrywa pełne koszty przejazdów związanych z pracą,
• nie dotyczy to dojazdów z domu do pracy, jeśli car policy stanowi inaczej.

Sektory z dodatkowymi zasadami mobilności

• w niektórych branżach (np. budowlanej) obowiązują dodatkowe ryczałty, takie jak ryczałt mobilnościowy,
• świadczenia te nie są zwrotem kosztów, lecz rekompensatą za długie i zmienne dojazdy na różne lokalizacje,
• warunki i wysokość są zawsze określane w CCT/CAO’s.