Dorabiam na belgijskiej emeryturze — ile mogę zarobić w 2026 i kiedy grozi obniżka?

Pobierasz belgijską emeryturę i chcesz jeszcze pracować — na etacie, we własnej firmie, we flexi-jobie albo w Polsce? Możesz, ale nie zawsze bez ograniczeń. O tym, czy zarobki obniżą emeryturę, decydują przede wszystkim wiek, długość kariery i rodzaj świadczenia.

Poradnik dotyczy własnej emerytury starczej — FR: pension de retraitei, NL: rustpensioen — wypłacanej przez Federalną Służbę Emerytalną — FR: Service fédéral des Pensionsi (SFP), NL: Federale Pensioendienst (FPD). Nie opisuje GRAPAi/IGO, emerytur urzędniczych z dodatkiem minimum gwarantowanego ani systemów szczególnych (personel latający, górnicy, marynarze, dziennikarze zawodowi), które mają własne progi.

Kiedy możesz dorabiać bez żadnego limitu?

Według SFP nie ma limitu zarobków, jeśli spełniasz jeden z tych warunków:

• osiągasz ustawowy wiek emerytalny — nieograniczone dorabianie przysługuje od 1 stycznia roku, w którym kończysz ten wiek;
• masz co najmniej 45 lat kariery w chwili przejścia na emeryturę.

To alternatywa: wystarczy wiek albo staż. Ustawowy wiek emerytalny wynosi 65 lat dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1960 r., 66 lat dla urodzonych w latach 1960–1963 i 67 lat dla urodzonych od 1 stycznia 1964 r.

Przy warunku 45 lat liczy się data rozpoczęcia emerytury:

• emerytura rozpoczęta przed 1 stycznia 2027 r. — każdy z 45 lat musi obejmować co najmniej 104 dni;
• emerytura rozpoczęta od 1 stycznia 2027 r. — co najmniej 156 dni w roku.

Według SFP w tych sytuacjach nie musisz zgłaszać pracy zarobkowej. Bez limitu i bez zgłoszenia dorabiasz także przy samym świadczeniu przejściowym — FR: allocation de transitioni, NL: overgangsuitkering.

Ile możesz zarobić w 2026 r., jeśli limit cię obowiązuje?

Jeśli nie osiągnąłeś jeszcze ustawowego wieku i nie masz 45 lat kariery (typowo przy emeryturze wcześniejszej), SFP podaje na 2026 r. takie roczne limity dochodów zawodowych:

Kwoty dotyczą pełnego roku kalendarzowego. To limity dla emerytury, a nie kwota wolna od podatku.

Emerytura zaczęła się w trakcie roku

Jeśli emerytura rozpoczęła się później niż 1 stycznia, SFP mnoży limit przez liczbę miesięcy emerytury i dzieli przez 12. Przy emeryturze od 1 maja liczysz więc 8/12 rocznego limitu. Do limitu wliczają się tylko zarobki za pracę wykonaną po rozpoczęciu emerytury.

Kiedy obowiązuje wyższy limit „z dziećmi”?

Według SFP wyższy limit przysługuje, jeśli w danym roku pobierasz zasiłek rodzinny na dziecko. Jeśli pobierałeś go w roku przejścia na emeryturę, wyższy limit obowiązuje przez cały ten rok, nawet gdy prawo do zasiłku wygaśnie w trakcie roku. Jeśli oboje małżonkowie mają limity, wyższy limit może zastosować tylko jedno z was.

Jak liczy się zarobki?

Praca na etacie

Liczy się wynagrodzenie brutto, czyli przed potrąceniem składek i podatku. SFP wlicza m.in. prowizje, świadczenia w naturze, pojedyncze wynagrodzenie urlopowe, premię końcoworoczną oraz odprawy i odszkodowania za wypowiedzenie, które rozkłada na okres, którego dotyczą. Nie wlicza bonów żywieniowych ani podwójnego wynagrodzenia urlopowego. Więcej o składnikach pensji przeczytasz w poradniku Brutto, netto, składki i zaliczki – z czego składa się belgijska pensja?.

Działalność na własny rachunek

Liczy się dochód netto: po odliczeniu składek do kasy ubezpieczeń społecznych, kosztów zawodowych i strat.

Etat i działalność w tym samym roku

Nie dostajesz dwóch osobnych limitów. SFP stosuje wtedy limit dla samozatrudnionych (8 346 € lub 12 519 €) i porównuje z nim sumę:

• 100% dochodu netto z działalności,
• 80% dochodu brutto z pracy najemnej,
• 80% innych dochodów brutto.

Kiedy wpływ się liczy?

Zarobki przypisuje się do roku, w którym zostały wypłacone. Pensja za grudzień wypłacona w styczniu liczy się więc do nowego roku.

Czy praca w Polsce też się liczy?

Tak. SFP wlicza do limitu wszystkie dochody zawodowe: z pracy w Belgii, za granicą (także w Polsce) i w organizacji międzynarodowej. Jeśli pobierasz belgijską emeryturę wcześniejszą i podejmujesz pracę w Polsce, licz te zarobki razem z ewentualnymi belgijskimi.

Praca za granicą to także jedna z sytuacji, w których według Droits Quotidiens i noty informacyjnej SFP trzeba zgłosić aktywność, nawet gdy emerytura jest już wypłacana (patrz niżej).

Jeżeli masz za sobą lata pracy w obu krajach i dopiero składasz wniosek, przeczytaj poradnik Praca w Polsce i Belgii — gdzie złożyć wniosek o emeryturę?.

Co się stanie, gdy przekroczysz limit?

SFP obniża emeryturę o ten sam procent, o który przekroczyłeś limit. Przykład SFP: przekroczenie o 35% oznacza emeryturę niższą o 35%.

Jeśli przekroczysz limit o 100% lub więcej, emerytura zostaje zawieszona. Według zestawienia Forum for the Future zawieszenie obejmuje cały rok kalendarzowy.

Przy emeryturze w stawce małżeńskiej — FR: pension au taux ménagei, NL: gezinspensioen — przekroczenie limitu przez małżonka powoduje, że za miesiące pracy emerytura spada do stawki dla osoby samotnej, a różnicę trzeba zwrócić.

Dlaczego flexi-job ma osobny limit?

Od 1 stycznia 2025 r. emeryt poniżej ustawowego wieku i bez 45 lat kariery ma przy flexi-jobie dodatkowy limit 8 121 € rocznie. Ten limit nie rośnie, gdy masz dzieci na utrzymaniu. SFP sprawdza zarobki w dwóch krokach:

1. Wszystkie dochody zawodowe, razem z flexi-jobem, porównuje z ogólnym limitem. Przekroczenie obniża emeryturę o ten sam procent.
2. Same zarobki z flexi-joba porównuje z limitem 8 121 €. Przekroczenie obniża emeryturę o połowę procentu przekroczenia.

Dodatkowy limit nie dotyczy cię, jeśli dorabiasz bez ograniczeń (wiek lub 45 lat kariery) albo pobierasz wyłącznie rentę rodzinną. Przykłady liczbowe na stronie SFP zawierają zaokrąglenia, których urząd nie objaśnia. Jeśli planujesz zarobki blisko limitu, poproś SFP o wyliczenie dla twojej sytuacji. Kto może pracować we flexi-jobie i w jakich sektorach, opisuje poradnik Flexi-job od lipca 2026 — kto może pracować i jak sprawdzić swój sektor?.

Czy musisz zgłosić pracę do SFP?

Jeśli dorabiasz bez limitu (wiek lub 45 lat kariery), według SFP nie musisz zgłaszać pracy. W pozostałych przypadkach SFP pisze, że pracę trzeba zgłosić. Służy do tego formularz modèle 74i. Gdy emerytura jest już wypłacana, SFP udostępnia wersję modèle 74(93) — „Déclaration d'activité professionnelle et de prestations sociales” (deklaracja aktywności zawodowej i świadczeń socjalnych).

Kiedy zgłosić?

Według noty informacyjnej SFP dołączonej do formularza (wersja 2026):

• najlepiej przed rozpoczęciem pracy;
• jeśli zaczynasz pracę po otrzymaniu decyzji emerytalnej — w ciągu 30 dni od rozpoczęcia;
• jeśli pracowałeś już przed otrzymaniem decyzji — w ciągu 30 dni od daty decyzji.

Gdy emerytura jest już wypłacana, nota SFP i Droits Quotidiens wymieniają zgłoszenie tylko w określonych sytuacjach, m.in.:

• praca lub świadczenie zastępujące dochódi za granicą,
• mandat polityczny lub inny,
• emerytura w stawce małżeńskiej (zgłasza także pracujący małżonek),
• twórczość naukowa lub artystyczna.

Portal federalnej administracji socialsecurity.be formułuje obowiązek szerzej: zgłosić trzeba każdą zarobkową aktywność instytucji, która wypłaca emeryturę. Jeśli nie masz pewności, czy twoja sytuacja wymaga zgłoszenia, zgłoś pracę albo zapytaj SFP na piśmie.

Komu zgłosić?

• Emerytura pracownicza lub urzędnicza — SFP.
• Wyłącznie emerytura z systemu samozatrudnionych — Krajowy Instytut Ubezpieczeń Społecznych Osób Prowadzących Działalność na Własny Rachunek — FR: Institut national d'assurances sociales pour travailleurs indépendantsi (INASTI), NL: Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ).
• Kilka emerytur — wystarczy jedno zgłoszenie: według socialsecurity.be zgłoszenie w INASTI obejmuje też SFP i odwrotnie.

Formularz wysyłasz pocztą do SFP: Tour du Midi, Esplanade de l'Europe 1, 1060 Bruxelles (adres podany na formularzu modèle 74 w wersji 2026). Formularz można też otrzymać w INASTI albo w gminie. Każdą zmianę sytuacji (nowa praca, koniec pracy, inne zarobki) zgłaszasz nową deklaracją.

Jak przygotować się przed rozpoczęciem pracy?

1. Sprawdź w decyzji emerytalnej lub na mypension.be, od kiedy pobierasz emeryturę i jakiego rodzaju.
2. Ustal, czy w tym roku osiągasz ustawowy wiek albo czy masz 45 lat kariery.
3. Określ rodzaj pracy: etat, działalność, flexi-job, praca w Polsce — albo kilka naraz.
4. Policz planowane zarobki za cały rok według zasad brutto/netto opisanych wyżej.
5. Zgłoś pracę, jeśli twoja sytuacja tego wymaga, i zachowaj kopię oraz potwierdzenie wysłania.

Czy możesz łączyć emeryturę z zasiłkiem?

Co do zasady nie. Według SFP emerytury starczej nie można łączyć ze świadczeniem zastępującym dochód — FR: revenu de remplacement, NL: vervangingsinkomen — np. zasiłkiem dla bezrobotnych albo chorobowym. Wyjątki dotyczą emerytur urzędniczych przyznanych z urzędu lub z powodu niezdolności fizycznej. Formularz modèle 74 pyta także o takie świadczenia, również wypłacane za granicą.

Czy dorabianie podwyższy twoją emeryturę?

W zasadzie nie. Według socialsecurity.be i Securex praca wykonywana po przejściu na emeryturę zasadniczo nie tworzy dodatkowych praw emerytalnych w tym samym systemie. SFP wymienia wyjątki: przy karierze mieszanej, jeśli pobierasz już emeryturę samozatrudnionego, możesz dalej nabywać prawa emerytalne jako pracownik; rzadkie wyjątki dotyczą też m.in. emerytowanych wojskowych. VLAIO dodaje, że samozatrudniony emeryt płaci składki społeczne (w obniżonej stawce), ale nie nabywa już nowych praw socjalnych.

Inaczej jest, jeśli odkładasz przejście na emeryturę i pracujesz dalej. Według Grenzinfo reforma emerytalna wprowadza nowy bonus za faktycznie przepracowane godziny po osiągnięciu ustawowego wieku: naliczany od 2026 r. dla emerytur rozpoczynanych od 2027 r. To osobny temat — dotyczy osób, które jeszcze nie pobierają emerytury.

Wolontariat na emeryturze

Wolontariat jest możliwy. Według SFP zryczałtowane zwroty kosztów dla wolontariusza nie liczą się do limitu, dopóki nie przekraczają kwoty zwolnionej z podatku. Nadwyżka liczy się jako dochód zawodowy. Wikifin przypomina, że osoby pobierające GRAPA muszą zgłosić wolontariat SFP.

Masz także rentę rodzinną?

Jeśli pobierasz własną emeryturę i rentę rodzinną, według zestawienia Liantis obowiązują limity dla emerytury opisane wyżej. Wyjątek według SFP: jeśli pobierasz rentę rodzinną i w trakcie roku zaczynasz pobierać własną emeryturę, w tym roku obowiązują korzystniejsze limity renty rodzinnej, a limity dla emerytury — od 1 stycznia następnego roku. Dla osoby, która pobiera wyłącznie rentę rodzinną — FR: pension de surviei, NL: overlevingspensioen — SFP podaje na 2026 r. wyższe limity:

Według SFP rentę rodzinną można łączyć ze świadczeniem zastępującym dochód najwyżej przez 12 miesięcy.

Pamiętaj o podatku

Limit SFP nie ma nic wspólnego z podatkiem. SFP ostrzega, że zaliczkę podatkowąi od emerytury oblicza wyłącznie od samej emerytury. Dodatkowe zarobki mogą więc oznaczać dopłatę podatku po rozliczeniu rocznym. Możesz poprosić SFP o wyższą zaliczkę.

Co zrobić, gdy SFP obniży emeryturę lub zażąda zwrotu?

1. Sprawdź w piśmie, którego roku dotyczy decyzja, jaki limit zastosowano i jakie dochody przyjęto.
2. Porównaj je z paskami płacowymi, rozliczeniem działalności, zarobkami z flexi-joba i dokumentami z Polski.
3. Sprawdź, czy SFP uwzględnił dziecko na utrzymaniu i datę rozpoczęcia emerytury (proporcja miesięcy).
4. Pamiętaj, że liczy się data wypłaty: zaległa pensja lub odprawa mogą trafić do innego roku.
5. Błędy zgłoś SFP na piśmie i zachowaj kopię korespondencji. Termin i sposób odwołania znajdziesz w treści decyzji.

Stan informacji

Limity dotyczą 2026 r. Poradnik opiera się na stronach SFP „Travailler pendant ma pension” i „Bijverdienen tijdens mijn pensioen” (wersja NL dostosowana do ustawy emerytalnej przyjętej 28 maja 2026 r.), na formularzu modèle 74 z notą informacyjną SFP (wersja 2026), a także na stronach socialsecurity.be, Droits Quotidiens, Wikifin, Liantis, Securex, VLAIO, Forum for the Future i Grenzinfo. W chwili przygotowania tekstu limity na 2027 r. nie były jeszcze dostępne w tych źródłach.