Bonus emerytalny w Belgii: co zachowujesz z lat 2024–2025 i co zmienia się od 2026 r.?

W Belgii działały w ostatnich latach dwa różne systemy, które nazywają się tak samo: bonus emerytalny — FR: bonus pensioni, NL: pensioenbonus. Stary bonus z lat 2024–2025 był kwotą za dni pracy po dacie, w której można było przejść na emeryturę. Nowy bonus, zbierany od 2026 r., to procentowa podwyżka emerytury za jej odroczenie po ustawowym wieku emerytalnym. Wyjaśniamy, co zachowujesz z dawnego systemu, jakie warunki ma nowy i gdzie to sprawdzić.

Poradnik dotyczy przede wszystkim pracowników najemnych z karierą w Belgii. Jeśli byłeś samozatrudniony, masz część kariery w Polsce albo pobierasz rentę po zmarłym małżonku, twoja sytuacja wymaga indywidualnej kontroli w urzędzie emerytalnym. Poradnik nie zastępuje wyliczenia i nie podpowiada, kiedy przejść na emeryturę.

Krótka odpowiedź

• Stary bonus można było zbierać od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. To, co zebrałeś do tego dnia, nie przepada. Zostanie wypłacone jako jednorazowa kwota po przejściu na emeryturę.
• Nowy bonus można zbierać od 1 stycznia 2026 r., ale tylko wtedy, gdy emerytura zacznie się w 2027 r. lub później. Podwyższa on emeryturę brutto o 2%, 4% albo 5% za każdy rok odroczenia, zależnie od roku urodzenia.
• Stan prawny: według Federalnego Urzędu Emerytalnego ustawa o reformie emerytalnej została przegłosowana 28 maja 2026 r. i opublikowana w dzienniku urzędowym Moniteur belge 1 czerwca 2026 r.

Za oba systemy odpowiada Federalny Urząd Emerytalny — FR: Service fédéral des Pensionsi (SFP), NL: Federale Pensioendienst (FPD).

Stary i nowy bonus — czym się różnią?

Co zachowujesz ze starego bonusu?

Zasady, które obowiązywały

Według SFP stary bonus można było zbierać od 1 lipca 2024 r., jeśli odkładałeś przejście na emeryturę i nadal pracowałeś po najwcześniejszej dacie, w której mogłeś na nią przejść (wcześniejszej lub ustawowej). Emerytura musiała się zacząć najwcześniej 1 stycznia 2025 r. Bonus rósł za każdy dodatkowy dzień pracy, najwyżej przez 3 lata. Obejmował pracowników najemnych, urzędników i samozatrudnionych. Osoby, które już pobierały emeryturę, nie mogły go zbierać, nawet pracując na przykład w ramach flexi-jobi.

Co się zmieniło od 2026 r.

• Nowych dni starego bonusu już nie zbierasz. SFP wskazuje, że zbieranie zakończyło się 31 grudnia 2025 r. Dotyczy to także osób, które nadal pracują.
• Zebrane dni zostają. Kwota zebrana do końca 2025 r. zostanie wypłacona, gdy przejdziesz na emeryturę.
• Tylko jednorazowa wypłata. Pierwotnie można było wybrać zamiast kapitału miesięczny dodatek do emerytury. Ustawa o różnych przepisach, uchwalona w grudniu 2025 r., zniosła tę możliwość, także wstecz. Bonus jest wypłacany zawsze jako jednorazowa kwota (kapitał).
• Wypłata następuje z urzędu. Wypłatę kapitału oblicza i realizuje urząd emerytalny; nie składasz osobnego wniosku o sam bonus.

Uwaga: wypłata bonusu nie przychodzi razem z pierwszą emeryturą. SFP uprzedza, że między pierwszą wypłatą emerytury a wypłatą bonusu trzeba liczyć co najmniej 6 miesięcy. Urząd musi najpierw otrzymać potwierdzone dane o twoich ostatnich dniach pracy.

W 2024 r. SFP opisywał stary bonus jako kwotę netto, nieopodatkowaną, jeśli mieszkasz w Belgii. Jeżeli na emeryturze zamieszkasz w Polsce lub innym kraju, zapytaj SFP, jak zostanie potraktowana twoja wypłata.

Przechodzisz na emeryturę w 2026 r.?

Dostaniesz stary bonus zebrany do 31 grudnia 2025 r. Nowego bonusu nie zbierzesz, bo SFP przewiduje go tylko dla emerytur rozpoczynających się w 2027 r. lub później.

Przechodzisz na emeryturę w 2027 r. lub później?

Stary bonus zebrany do końca 2025 r. zachowujesz. Jeśli spełnisz warunki nowego systemu, możesz mieć dodatkowo nowy bonus. Związek samozatrudnionych UCM pisze, że oba bonusy można łączyć. Potwierdź to w SFP przy swojej sprawie.

Nowy bonus — jakie warunki trzeba spełnić?

Według SFP w chwili rozpoczęcia emerytury musisz spełniać jednocześnie:

1. Odroczenie — emerytura zaczyna się później niż w dniu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego (FR: âge légal de la pensioni, NL: wettelijke pensioenleeftijd).
2. 35 lat kariery, z których każdy ma co najmniej 156 dni uwzględnianych przy bonusie.
3. Łącznie co najmniej 7 020 dni uwzględnianych w całej karierze.
4. Wcześniej nie pobierałeś belgijskiej emerytury.

Bonus liczy się od dnia osiągnięcia wieku ustawowego, nawet jeśli warunki kariery spełnisz dopiero później. SFP podaje przykład osoby, której w wieku ustawowym brakowało jednego roku: pracowała dalej, spełniła warunki i dostała bonus za cały okres od wieku ustawowego.

Nie musisz dalej pracować, żeby nowy bonus rósł. Wystarczy, że spełniasz warunki i jeszcze nie pobierasz emerytury.

Ustawowy wiek emerytalny

Według UCM wiek ustawowy zależy od roku urodzenia:

• urodzeni przed 1960 r. — 65 lat,
• urodzeni w latach 1960–1963 — 66 lat,
• urodzeni od 1964 r. — 67 lat.

Które dni się liczą?

SFP wymienia jako dni uwzględniane przy bonusie m.in.:

• dni faktycznej pracy,
• urlop macierzyński, urlop z okazji narodzin dla ojca lub współrodzica i urlop adopcyjny,
• urlopy tematyczne i kredyt czasowy z uznanego powodu, na przykład opieki,
• bezrobocie czasowe, gdy nadal masz umowę o pracę,
• służbę wojskową i okresy misji związkowej,
• dni faktycznej pracy w kraju, z którym Belgia zawarła umowę o zabezpieczeniu społecznym.

Nie liczą się dni rezerwy i dni wyrównawcze — FR: jours de réserve et d'équilibre, NL: reservedagen en balansdagen. Lista dni do bonusu nie jest taka sama jak lista do malusu, więc nie przenoś automatycznie jednej na drugą.

Uwaga: strona SFP nie wyjaśnia wprost, jak traktowane są lata pracy w Polsce. Jeżeli część kariery masz w Polsce, zapytaj SFP, czy i jak liczą się one do warunków bonusu.

Ile wynosi nowy bonus?

Bonus to podwyżka emerytury brutto za każdy rok odroczenia po wieku ustawowym:

Przy odroczeniu o niepełny rok bonus liczy się proporcjonalnie do liczby miesięcy.

Przykład z UCM: osoba urodzona w 1960 r. mogłaby przejść na emeryturę w wieku 66 lat z emeryturą 2 000 euro brutto. Odracza ją o 2 lata, więc dostaje bonus 2 × 2% = 4%. Jej emerytura wynosi 2 080 euro brutto.

Nowy bonus jest stały przez cały czas pobierania emerytury. To prawo osobiste: nie przechodzi na małżonka, a renta po zmarłym liczona jest bez bonusu.

Uwaga: w przykładach i artykułach o reformie pojawiają się różne procenty dla tych samych roczników. Opieraj się na tabeli SFP powyżej i na wyliczeniu dla twojej sprawy.

Bonus a malus — nie myl tych dwóch systemów

Reforma wprowadza też malus emerytalny — FR: malus pensioni, NL: pensioenmalus. To obniżka emerytury brutto przy przejściu na wcześniejszą emeryturę bez spełnienia warunków kariery. Według SFP malus dotyczy emerytur rozpoczynających się od 2027 r.

Securex podaje, że osoba, która na 1 stycznia 2027 r. ma już prawo do wcześniejszej emerytury, nie podlega malusowi, także jeśli przejdzie na nią później. Malus to osobny temat; zanim zdecydujesz o dacie przejścia, poproś SFP o wyliczenie dla siebie.

Samozatrudnieni i urzędnicy

• Stary bonus obejmował pracowników najemnych, urzędników i samozatrudnionych. Zbieranie zakończyło się 31 grudnia 2025 r. we wszystkich trzech systemach.
• Nowy bonus: strona SFP opisuje wspólne warunki i nie rozróżnia osobno urzędników.
• Samozatrudnieni: według UCM osoba wyłącznie samozatrudniona liczy warunki w kwartałach: co najmniej 2 kwartały w każdym z 35 lat i łącznie 90 kwartałów. Przy karierze mieszanej obowiązują dni (156 rocznie i 7 020 łącznie).
• Małżonek współpracującyi (conjoint aidant) i inne przypadki samozatrudnienia: sprawdź zasady w swojej kasie ubezpieczeń społecznych lub w urzędzie ds. ubezpieczeń społecznych samozatrudnionych — FR: Institut national d'assurances sociales pour travailleurs indépendantsi (INASTI), NL: Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ).

Jak sprawdzić swoją sytuację w MyPension?

1. Wejdź bezpośrednio na mypension.be i zaloguj się przez itsmei albo belgijski dowód osobisty (eID).
2. Otwórz zakładkę „Planifier ma pension” i stronę „Que signifie la réforme pour moi?”. Znajdziesz tam licznik warunków nowego bonusu.
3. Odczytaj oznaczenia: według SFP dwa znaki „V” oznaczają, że warunki są spełnione. Jeden lub dwa znaki „X” oznaczają, że jeszcze ich nie spełniasz.
4. Sprawdź swoją karierę: czy nie brakuje okresów pracy, także za granicą.
5. Zapisz, jaki stary bonus masz zebrany do końca 2025 r. i jaką datę emerytury planujesz.

Licznik może być niedostępny, gdy brakuje danych o karierze albo wyliczenie nie jest jeszcze możliwe. SFP zapewnia, że nie musisz nic robić — dane są uzupełniane stopniowo. Licznik nie działa dla osób, które już pobierają emeryturę.

Uwaga: nie podejmuj decyzji na podstawie reklam i artykułów z 2024 r. Kwoty i zasady wypłaty, które tam opisano, dotyczą starego bonusu, a część z nich już się zmieniła.

Co zrobić, jeśli…

MyPension pokazuje „X”, a masz ponad 35 lat pracy

Sprawdź, których lat brakuje do 156 dni. Brakujące okresy, zwłaszcza z zagranicy, zgłoś przez formularz kontaktowy w MyPension. Przygotuj umowy, paski płacowei i zaświadczenia.

Przeszedłeś na emeryturę, a stary bonus nie wpłynął

Licz się z odstępem co najmniej 6 miesięcy od pierwszej wypłaty emerytury. Jeżeli ten czas minął, skontaktuj się z SFP przez MyPension i podaj datę rozpoczęcia emerytury.

Pobierasz rentę po zmarłym małżonku

Według SFP za okresy pobierania renty po zmarłym (belgijskiej lub zagranicznej) nowego bonusu nie zbierasz, chyba że renta została zawieszona. Zapytaj SFP o swoją sytuację, zanim odroczysz emeryturę.

O co zapytać urząd emerytalny?

• Ile dni starego bonusu mam zebranych do 31 grudnia 2025 r. i kiedy zostaną wypłacone?
• Czy spełniam warunki nowego bonusu i od kiedy liczy się on w moim przypadku?
• Czy moje lata pracy w Polsce lub w innym kraju liczą się do warunków bonusu?
• Jak zmieni się moja emerytura brutto, jeśli odroczę ją o rok lub o kilka miesięcy?
• Czy grozi mi malus, jeśli przejdę na wcześniejszą emeryturę?