Pamiętaj! Prawo pracy zmienia się regularnie, a niektóre zasady mogą być już częściowo lub całkowicie nieaktualne.
Wakacyjne, czyli pécule de vacances po francusku / vakantiegeld po niderlandzku, to świadczenie, które otrzymują pracownicy w Belgii w związku z urlopem wypoczynkowym. System ten działa inaczej dla osób zatrudnionych jako pracownicy umysłowi (employés po francusku / bedienden po niderlandzku) i inaczej dla pracowników fizycznych (ouvriers po francusku / arbeiders po niderlandzku). To, kto wypłaca wakacyjne, kiedy się je otrzymuje i jak są obliczane kwoty, zależy od formy zatrudnienia, sektora i liczby przepracowanych dni w poprzednim roku.
Co to jest wakacyjne?
Wakacyjne składa się z dwóch części:
- podstawowe wakacyjne (simple pécule de vacances po francusku / enkel vakantiegeld po niderlandzku) – wynagrodzenie za dni urlopu, wypłacane tak samo jak normalna pensja za czas nieobecności w pracy,
- dodatkowe wakacyjne (double pécule de vacances po francusku / dubbel vakantiegeld po niderlandzku) – coroczna dodatkowa wypłata związana z urlopem, która ma pomóc w sfinansowaniu wakacji.
Zasady ich obliczania i wypłaty różnią się znacząco między pracownikami fizycznymi a umysłowymi.
Wakacyjne dla pracowników umysłowych (employés / bedienden)
Kto wypłaca?
Pracownicy umysłowi otrzymują zarówno podstawowe, jak i dodatkowe wakacyjne bezpośrednio od swojego pracodawcy.
Kiedy wypłacane?
Dodatkowe wakacyjne wypłacane jest zwykle wiosną – najczęściej w maju lub czerwcu, przy okazji urlopu głównego.
Jak obliczane?
Podstawowe wakacyjne
To normalna pensja za dni urlopu. Pracodawca płaci pracownikowi tak, jakby pracował.
Dodatkowe wakacyjne
Dodatkowe wakacyjne odpowiada:
- 92% miesięcznego wynagrodzenia brutto pracownika umysłowego,
- obliczone jest proporcjonalnie do liczby miesięcy przepracowanych w poprzednim roku.
Przykład:
Jeśli ktoś zarabia 2 300 euro brutto i przepracował 9 miesięcy roku, jego dodatkowe wakacyjne wynosi 2 300 × 92% × 9/12.
Wakacyjne przy zakończeniu umowy
Gdy pracownik umysłowy odchodzi z pracy, otrzymuje tzw. wakacyjne wyjściowe (pécule de sortie po francusku / vertrekvakantiegeld po niderlandzku), które obejmuje:
- podstawowe wakacyjne za niewykorzystane dni urlopu w bieżącym roku,
- dodatkowe wakacyjne za dni urlopu, które przysługiwałyby w następnym roku na podstawie przepracowanego okresu.
Nowy pracodawca uwzględnia te wypłaty, zmniejszając wakacyjne w kolejnym roku.
Wakacyjne przy zmianie na pracy na niepełny etat
Jeśli pracownik zmniejsza wymiar etatu, w grudniu otrzymuje wyrównanie wakacyjnego na podstawie poprzedniego roku i dodatkowych wakacyjnych już wypłaconych.
Wakacyjne dla pracowników fizycznych (ouvriers / arbeiders)
Kto wypłaca?
Wakacyjne dla pracowników fizycznych wypłacane jest wyłącznie przez:
- ONVA – Office National des Vacances Annuelles po francusku / RJV – Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie po niderlandzku, lub
- odpowiednią branżową kasę wakacyjną.
Pracodawca nie dokonuje wypłaty wakacyjnego bezpośrednio – odprowadza jedynie składki.
Kiedy wypłacane?
Pomiędzy 2 maja a 30 czerwca każdego roku.
Dokładny termin zależy od kasy wakacyjnej i sektora.
Jak obliczane?
Wakacyjne dla pracowników fizycznych to suma dwóch części obliczanych razem:
- podstawowe wakacyjne (8% wynagrodzeń z poprzedniego roku),
- dodatkowe wakacyjne (7,38% wynagrodzeń z poprzedniego roku),
co razem daje 15,38% tzw. podstawy rocznej, czyli zarobków oraz wynagrodzeń fikcyjnych przypisanych za okresy nieobecności traktowane jako przepracowane (np. choroba).
W przypadku pracowników fizycznych składki społeczne oblicza się od wynagrodzenia brutto powiększonego do 108%, ponieważ ich wakacyjne wypłacane jest przez kasę urlopową i nie podlega składkom pracodawcy.
Wynagrodzenie fikcyjne to kwota przypisana za dni, w których pracownik był nieobecny, obliczana jako 100% średniej dziennej stawki zgłoszonej do ONSS/RSZ, tak aby te dni mogły zostać uwzględnione przy wyliczaniu świadczeń, mimo że nie zostało za nie wypłacone rzeczywiste wynagrodzenie.
Dokumenty otrzymywane wraz z wakacyjnym
Pracownik fizyczny dostaje:
- globalne zaświadczenie urlopowe – liczba dni urlopu na dany rok,
- wyciąg z konta – sposób wyliczenia wakacyjnego,
- fiszkę podatkową (fiche fiscale po francusku / fiscale fiche po niderlandzku) – kwoty podlegające opodatkowaniu.
Wysokość wakacyjnego można sprawdzić online w systemie „Mon compte de vacances” po francusku lub „Mijn vakantierekening” po niderlandzku.
Wakacyjne przy zakończeniu umowy – czy pracownicy fizyczni je dostają?
Pracownicy fizyczni nie otrzymują wakacyjnego przy zakończeniu umowy.
Otrzymują je tylko raz w roku – w maju–czerwcu następnego roku – niezależnie od tego, czy zmienili pracodawcę.
Ile wakacyjnego trafia na konto?
Wakacyjne podlega potrąceniom:
- od dodatkowego wakacyjnego pobierana jest składka ONSS/RSZ 13,07%,
- obowiązuje potrącenie solidarnościowe 1%,
- pobierany jest zaliczek na podatek, w 2025 roku 17,16% lub 23,22% w zależności od kwoty.
Kwota netto stanowi zwykle około 12% rocznych zarobków pracownika fizycznego.
Dni urlopowe – jak są liczone?
Liczba dni urlopu w danym roku zależy od:
- liczby przepracowanych dni w roku poprzednim,
- dni nieobecności uznanych jako przepracowane (np. choroba, wypadek, urlop macierzyński),
- wymiaru etatu.
Maksymalnie można otrzymać:
- 20 dni przy systemie 5-dniowym,
- 24 dni przy systemie 6-dniowym.
Wakacje dodatkowe
Wakacyjne dodatkowe to vacances supplémentaires po francusku / aanvullende vakantie po niderlandzku.
System wakacji dodatkowych dotyczy zarówno fizycznych, jak i umysłowych.
Można z niego skorzystać, gdy brakuje dni urlopu z powodu:
- rozpoczęcia pracy w danym roku,
- powrotu do pracy po długiej przerwie,
- zwiększenia wymiaru etatu.
Warunki:
- trzeba przepracować co najmniej 3 miesiące (tzw. okres rozruchowy),
- trzeba wykorzystać wszystkie zwykłe dni urlopowe.
Wakacyjne za te dni jest traktowane jako zaliczka na dodatkowe wakacyjne z następnego roku.
Wakacje młodzieżowe
Wakacyjne młodzieżowe to vacances jeunes po francusku / jeugdvakantie po niderlandzku.
Przysługują pracownikom:
- poniżej 25 roku życia,
- którzy pracowali co najmniej 1 miesiąc w roku ukończenia nauki,
- a w kolejnym roku nie mają pełnego prawa do urlopu.
ONEM/RVA wypłaca 65% wynagrodzenia za te dni.
Dni te można wykorzystać dopiero po wyczerpaniu wszystkich urlopów płatnych.