Wakacyjne w Belgii: zasady, kwoty i terminy wypłat

Wakacyjne, czyli pécule de vacancesi po francusku / vakantiegeld po niderlandzku, to świadczenie, które otrzymują pracownicy w Belgii w związku z urlopem wypoczynkowym. System ten działa inaczej dla osób zatrudnionych jako pracownicy umysłowi (employés po francusku / bedienden po niderlandzku) i inaczej dla pracowników fizycznych (ouvriers po francusku / arbeiders po niderlandzku). To, kto wypłaca wakacyjne, kiedy się je otrzymuje i jak są obliczane kwoty, zależy od formy zatrudnienia, sektora i liczby przepracowanych dni w poprzednim roku.

Co to jest wakacyjne?

Wakacyjne składa się z dwóch części:

• podstawowe wakacyjne (simple pécule de vacances po francusku / enkel vakantiegeld po niderlandzku) – wynagrodzenie za dni urlopu, wypłacane tak samo jak normalna pensja za czas nieobecności w pracy,
• dodatkowe wakacyjne (double pécule de vacances po francusku / dubbel vakantiegeld po niderlandzku) – coroczna dodatkowa wypłata związana z urlopem, która ma pomóc w sfinansowaniu wakacji.

Zasady ich obliczania i wypłaty różnią się znacząco między pracownikami fizycznymi a umysłowymi.

Wakacyjne dla pracowników umysłowych (employés / bedienden)

Kto wypłaca?

Pracownicy umysłowi otrzymują zarówno podstawowe, jak i dodatkowe wakacyjne bezpośrednio od swojego pracodawcy.

Kiedy wypłacane?

Dodatkowe wakacyjne wypłacane jest zwykle wiosną – najczęściej w maju lub czerwcu, przy okazji urlopu głównego.

Jak obliczane?

Podstawowe wakacyjne

To normalna pensja za dni urlopu. Pracodawca płaci pracownikowi tak, jakby pracował.

Dodatkowe wakacyjne

Dodatkowe wakacyjne odpowiada:

• 92% miesięcznego wynagrodzenia brutto pracownika umysłowego,
• obliczone jest proporcjonalnie do liczby miesięcy przepracowanych w poprzednim roku.

Przykład:
Jeśli ktoś zarabia 2 300 euro brutto i przepracował 9 miesięcy roku, jego dodatkowe wakacyjne wynosi 2 300 × 92% × 9/12.

Wakacyjne przy zakończeniu umowy

Gdy pracownik umysłowy odchodzi z pracy, otrzymuje tzw. wakacyjne wyjściowe (pécule de sortie po francusku / vertrekvakantiegeld po niderlandzku), które obejmuje:

• podstawowe wakacyjne za niewykorzystane dni urlopu w bieżącym roku,
• dodatkowe wakacyjne za dni urlopu, które przysługiwałyby w następnym roku na podstawie przepracowanego okresu.

Nowy pracodawca uwzględnia te wypłaty, zmniejszając wakacyjne w kolejnym roku.

Wakacyjne przy zmianie na pracy na niepełny etat

Jeśli pracownik zmniejsza wymiar etatu, w grudniu otrzymuje wyrównanie wakacyjnego na podstawie poprzedniego roku i dodatkowych wakacyjnych już wypłaconych.

Wakacyjne dla pracowników fizycznych (ouvriers / arbeiders)

Kto wypłaca?

Wakacyjne dla pracowników fizycznych wypłacane jest wyłącznie przez:

• ONVAi - Office National des Vacances Annuelles po francusku / RJV - Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie po niderlandzku, lub
• odpowiednią branżową kasę wakacyjną.

Pracodawca nie dokonuje wypłaty wakacyjnego bezpośrednio – odprowadza jedynie składki.

Kiedy wypłacane?

Pomiędzy 2 maja a 30 czerwca każdego roku.
Dokładny termin zależy od kasy wakacyjnej i sektora.

Jak obliczane?

Wakacyjne dla pracowników fizycznych to suma dwóch części obliczanych razem:

• podstawowe wakacyjne (8% wynagrodzeń z poprzedniego roku),
• dodatkowe wakacyjne (7,38% wynagrodzeń z poprzedniego roku),

co razem daje 15,38% tzw. podstawy rocznej, czyli zarobków oraz wynagrodzeń fikcyjnych przypisanych za okresy nieobecności traktowane jako przepracowane (np. choroba).

W przypadku pracowników fizycznych składki społeczne oblicza się od wynagrodzenia brutto powiększonego do 108%, ponieważ ich wakacyjne wypłacane jest przez kasę urlopową i nie podlega składkom pracodawcy.

Wynagrodzenie fikcyjne to kwota przypisana za dni, w których pracownik był nieobecny, obliczana jako 100% średniej dziennej stawki zgłoszonej do ONSS/RSZi, tak aby te dni mogły zostać uwzględnione przy wyliczaniu świadczeń, mimo że nie zostało za nie wypłacone rzeczywiste wynagrodzenie.

Dokumenty otrzymywane wraz z wakacyjnym

Pracownik fizyczny dostaje:

• globalne zaświadczenie urlopowe – liczba dni urlopu na dany rok,
• wyciąg z konta – sposób wyliczenia wakacyjnego,
• fiszkę podatkową (fiche fiscale po francusku / fiscale fiche po niderlandzku) – kwoty podlegające opodatkowaniu.

Wysokość wakacyjnego można sprawdzić online w systemie „Mon compte de vacances” po francusku lub „Mijn vakantierekening” po niderlandzku.

Wakacyjne przy zakończeniu umowy – czy pracownicy fizyczni je dostają?

Pracownicy fizyczni nie otrzymują wakacyjnego przy zakończeniu umowy.
Otrzymują je tylko raz w roku – w maju–czerwcu następnego roku – niezależnie od tego, czy zmienili pracodawcę.

Ile wakacyjnego trafia na konto?

Wakacyjne podlega potrąceniom:

• od dodatkowego wakacyjnego pobierana jest składka ONSS/RSZ 13,07%,
• obowiązuje potrącenie solidarnościowe 1%,
• pobierana jest zaliczka na podateki, w 2026 roku 17,16% (gdy wakacyjne do opodatkowania nie przekracza 1 740 euro) lub 23,22% (powyżej tej kwoty).

Kwota netto stanowi zwykle około 12% rocznych zarobków pracownika fizycznego.

Dni urlopowe – jak są liczone?

Liczba dni urlopu w danym roku zależy od:

• liczby przepracowanych dni w roku poprzednim,
• dni nieobecności uznanych jako przepracowane (np. choroba, wypadek, urlop macierzyński),
• wymiaru etatu.

Maksymalnie można otrzymać:

• 20 dni przy systemie 5-dniowym,
• 24 dni przy systemie 6-dniowym.

Wakacje dodatkowe

Wakacyjne dodatkowe to vacances supplémentairesi po francusku / aanvullende vakantie po niderlandzku.

System wakacji dodatkowych dotyczy zarówno fizycznych, jak i umysłowych.
Można z niego skorzystać, gdy brakuje dni urlopu z powodu:

• rozpoczęcia pracy w danym roku,
• powrotu do pracy po długiej przerwie,
• zwiększenia wymiaru etatu.

Warunki:

• trzeba przepracować co najmniej 3 miesiące (tzw. okres rozruchowy),
• trzeba wykorzystać wszystkie zwykłe dni urlopowe.

Wakacyjne za te dni jest traktowane jako zaliczka na dodatkowe wakacyjne z następnego roku.

Wakacje młodzieżowe

Wakacyjne młodzieżowe to vacances jeunes po francusku / jeugdvakantie po niderlandzku.

Przysługują pracownikom:

• poniżej 25 roku życia,
• którzy pracowali co najmniej 1 miesiąc w roku ukończenia nauki,
• a w kolejnym roku nie mają pełnego prawa do urlopu.

ONEM/RVAi wypłaca 65% wynagrodzenia za te dni.
Dni te można wykorzystać dopiero po wyczerpaniu wszystkich urlopów płatnych.