Mediacja długów w Walonii — jak uzyskać ochronę i taryfę socjalną na energię?

Jeżeli mieszkasz w Walonii i korzystasz z mediacji długów, z pomocy CPASi w zarządzaniu budżetem albo z sądowego planu spłaty długów, możesz mieć prawo do taryfy socjalnej na prąd i gaz. To prawo nie pojawi się jednak samo na fakturze od Twojego dostawcy. Musisz zdobyć zaświadczenie i przekazać je operatorowi sieci w swojej gminie.

Ten poradnik dotyczy wyłącznie Walonii. Federalną taryfę socjalną, przyznawaną automatycznie np. osobom z dochodem integracyjnym, opisuje osobny poradnik: Jak sprawdzić, czy przyznano taryfę socjalną na prąd i gaz?

Czy sama mediacja długów daje taryfę socjalną?

Tak, ale nie automatycznie. W Walonii istnieje dodatkowa, regionalna kategoria ochrony: klient chroniony regionalnyi — FR: client protégé régional. Według walońskiego regulatora energii CWaPE i serwisu Énergie Info Wallonie obejmuje ona gospodarstwa domowe, w których co najmniej jedna osoba zamieszkała pod tym samym adresem korzysta z jednej z trzech form pomocy:

• decyzji CPAS o poradnictwie finansowymi — FR: guidance éducative de nature financière;
• mediacji długów — FR: médiation de dettesi — prowadzonej przez CPAS albo uznany ośrodek mediacji długów (centre de médiation de dettes agréé);
• zbiorowego uregulowania długów — FR: règlement collectif de dettes — czyli sądowego planu spłaty.

Same zaległe faktury, wezwania do zapłaty czy plan ratalny z dostawcą nie dają tego statusu. Liczy się jedna z trzech form pomocy wymienionych powyżej.

Uwaga: to reguła walońska. We Flandrii i w Brukseli obowiązują inne zasady, których ten poradnik nie opisuje.

Dlaczego taryfa nie pojawia się u mojego dostawcy?

Bo klient chroniony regionalny ma prawo do taryfy socjalnej wyłącznie wtedy, gdy prąd i gaz dostarcza mu operator sieci dystrybucyjnej — FR: gestionnaire de réseau de distributioni (GRD).

Inaczej niż przy federalnej taryfie socjalnej komercyjny dostawca (np. ten, z którym masz dziś umowę) nie zastosuje regionalnej taryfy. Najpierw musisz przejść do swojego GRD jako dostawcy.

W praktyce:

• klient chroniony federalny (np. dochód integracyjnyi, niektóre świadczenia dla osób z niepełnosprawnością, GRAPAi) w większości przypadków dostaje taryfę automatycznie u swojego dostawcy;
• klient chroniony regionalny sam składa zaświadczenie i jest zasilany przez GRD.

Kto jest moim operatorem sieci (GRD)?

W Walonii działają następujący operatorzy sieci dystrybucyjnej:

Właściwy operator zależy od miejsca zamieszkania. Sprawdź go w wyszukiwarce CWaPE po kodzie pocztowym: Trouver mon GRD.

Jak uzyskać ochronę i taryfę krok po kroku?

1. Poproś o zaświadczenie

Zaświadczenie o statusie klienta chronionego — FR: attestation / document attestant de la qualité de client protégé — wystawia ta instytucja, która Ci pomaga:

• CPAS — przy poradnictwie finansowym albo mediacji długów prowadzonej przez CPAS;
• uznany ośrodek mediacji długów — przy mediacji prowadzonej przez ten ośrodek;
• mediator długów prowadzący Twoją sprawę — przy zbiorowym uregulowaniu długów.

Poproś o nie wprost, mówiąc, że chodzi o tarif social / client protégé régional na energię.

2. Przekaż zaświadczenie do GRD

Zaświadczenie wysyłasz do operatora sieci (GRD), a nie tylko do obecnego dostawcy. Énergie Info Wallonie radzi, aby dla pewności poinformować o statusie zarówno GRD, jak i obecnego dostawcę.

Przykład: ORES przyjmuje zgłoszenia przez formularz online dla klientów chronionych, e-mailem na adres [email protected] albo pocztą: ORES, BP 10014, 6041 Gosselies. Ogólny numer ORES to 078 15 78 01. Jeśli Twoim operatorem jest RESA, AIEG, AIESH lub REW, sprawdź sposób przekazania dokumentu na stronie lub w biurze obsługi swojego operatora.

3. Przejście do GRD i koniec starej umowy

Po przeniesieniu do GRD Twoja dotychczasowa umowa na energię kończy się automatycznie. Według Énergie Info Wallonie dawny dostawca nie może żądać odszkodowania za zakończenie umowy.

Uwaga: Énergie Info Wallonie ostrzega, że jeżeli jako klient chroniony regionalny podpiszesz umowę z komercyjnym dostawcą (np. podczas wizyty akwizytora albo telefonu z ofertą), automatycznie tracisz taryfę socjalną. Nie podpisuj żadnej umowy na energię przy akwizycji.

Zachowaj:

• kopię zaświadczenia i datę jego podpisania;
• potwierdzenie wysłania (e-mail, potwierdzenie z formularza, dowód nadania);
• pierwszą fakturę od GRD z taryfą socjalną;
• rozliczenie końcowei od poprzedniego dostawcy.

4. Pilnuj ważności i odnowienia

Zaświadczenie trzeba przekazywać do GRD co roku. Urzędowy wzór zaświadczenia dla ośrodków mediacji długów podaje, że dokument jest ważny rok od dnia podpisania. Jeśli zapomnisz o nowym zaświadczeniu, GRD może uznać, że straciłeś status klienta chronionego regionalnego, i przestać stosować taryfę socjalną.

1. Zapisz w kalendarzu datę podpisania zaświadczenia.
2. Z wyprzedzeniem, przed upływem roku, poproś CPAS, ośrodek albo mediatora o nowy dokument.
3. Wyślij go do GRD i zachowaj potwierdzenie.

Wzór zaświadczenia zawiera też zobowiązanie klienta do poinformowania dostawcy lub operatora, gdy przestanie spełniać warunki, np. po zakończeniu mediacji.

Co jeszcze daje status klienta chronionego?

Według CWaPE klient chroniony w Walonii może skorzystać nie tylko z taryfy socjalnej, ale też m.in. z:

• bezpłatnej instalacji licznika przedpłatowegoi — FR: compteur à budget / compteur à prépaiement;
• przy prądzie z licznikiem przedpłatowym: gwarantowanej minimalnej mocy 10 amperów;
• przy gazie: pomocy zimowej od 1 listopada do 31 marca, która pozwala utrzymać dostawy, gdy brakuje Ci środków na opłacenie gazu.

Szczegóły i warunki tych form ochrony ustal ze swoim GRD.

Na co uważać?

• Nie myl regionalnej ochrony z federalną. Wynik w usłudze SPF Economie dotyczy federalnej taryfy przyznawanej automatycznie. Status regionalny ustala się przez zaświadczenie przekazane do GRD.
• Nie podpisuj umowy z komercyjnym dostawcą. Jako klient chroniony regionalny stracisz wtedy automatycznie taryfę socjalną (Énergie Info Wallonie).
• Status „conjoncturel” już nie jest przyznawany. Tymczasowy status klienta chronionego z okresu kryzysu (COVID-19 i ceny energii) można było przyznawać tylko do 23 czerwca 2023 r.
• Mediacja to nie umorzenie długu. Status klienta chronionego daje niższą taryfę i ochronę dostaw, ale nie kasuje zaległości wobec dawnego dostawcy.
• Przeprowadzka lub zmiana dostawcy. CWaPE przypomina, aby przy zmianie dostawcy lub przeprowadzce poinformować o swoim statusie nowego dostawcę. Jako klient chroniony regionalny sprawdź też, czy pod nowym adresem nie zmienia się GRD.

Co zrobić, gdy coś nie działa?

• CPAS lub ośrodek nie chce wystawić zaświadczenia — poproś o wyjaśnienie na piśmie, z jakiego powodu Twoja sytuacja nie mieści się w jednej z trzech form pomocy.
• Wciąż dostajesz faktury od starego dostawcy po normalnej cenie — skontaktuj się z GRD i zapytaj, czy otrzymał zaświadczenie i od kiedy jesteś przez niego zasilany. Przekaż kopię dokumentu i potwierdzenie wysyłki.
• Nie wiesz, od kiedy obowiązuje taryfa i czy dostaniesz zwrot różnicy — zapytaj o to bezpośrednio GRD. Poproś o odpowiedź na piśmie.
• Potrzebujesz pomocy — objaśnienia praw odbiorców energii w Walonii publikuje serwis Énergie Info Wallonie; w kontakcie z GRD pomoże też CPAS lub Twój mediator długów.