Titres-services: pies lub kot w domu klienta — gdzie ma być zwierzę i czy pracownica może odmówić?

Jeżeli w domu, w którym pracuje pomoc domowa z titres-servicesi / dienstencheques, jest pies, kot lub inne zwierzę, biuro zwykle wymaga, żeby klient je zgłosił i żeby w czasie pracy zwierzę przebywało poza pomieszczeniem, w którym się sprząta. Zamknięty pokój, ogród albo klatka/kojec (bench) to rozwiązania, które firmy wskazują wprost. Poradnik jest dla klientów, którzy dostali taki zapis w umowie, i dla pracownic, które pracują u klientów ze zwierzętami.

Zasady dotyczące zwierząt opisane niżej pochodzą z warunków konkretnych firm titres-services (DaHome, Helan). Twoje biuro może mieć inne zapisy — sprawdź swoją umowę.

Dlaczego biuro pyta o zwierzęta?

Pracownica titres-services jest zatrudniona przez firmę (biuro), a nie przez klienta. To firma odpowiada za jej bezpieczeństwo i zdrowie w pracy, także wtedy, gdy praca odbywa się w prywatnym domu. Federalna inspekcja dobrostanu w pracy (FOD WASO / SPF Emploi) w kontrolach sektora sprawdza m.in., czy firmy mają szczegółowe analizy ryzyka i czy nadzorują warunki pracy u klientów.

Zwierzę w domu jest jednym z takich ryzyk. Firma DaHome w swojej karcie bezpieczeństwa wymienia trzy:

• lęk lub alergia — osoba, która boi się zwierząt, łatwiej przeoczy inne zagrożenia;
• ugryzienie lub zadrapanie — dla zwierzęcia pomoc domowa jest obcą osobą, a jego reakcji nie da się w pełni przewidzieć;
• potknięcie się o zwierzę albo jego zabawki.

Dlatego zapis o zwierzętach w umowie lub warunkach ogólnych (conditions générales / algemene voorwaarden) nie jest niczym nietypowym.

Gdzie ma być zwierzę w czasie sprzątania?

Najprostsza zasada stosowana przez firmy: zwierzę przebywa w innym miejscu niż to, w którym trwa sprzątanie. W praktyce:

• w zamkniętym pokoju, do którego pomoc domowa w tym czasie nie wchodzi;
• w ogrodzie;
• w klatce lub kojcu (cage / bench).

Klatka jest więc co do zasady dopuszczalnym rozwiązaniem, ale ostatecznie liczy się to, co przewiduje umowa i instrukcja twojego biura. Jeśli zapis brzmi „zwierzę nie może przebywać w pomieszczeniu, w którym się sprząta”, a klatka stoi w salonie, który też trzeba posprzątać, zapytaj biuro, czy to wystarczy, czy na czas sprzątania tego pokoju zwierzę trzeba przenieść gdzie indziej.

Przy okazji schowaj zabawki i miski, o które można się potknąć.

Czy pracownica musi się zgodzić na kontakt ze zwierzęciem?

Nie zakładaj, że tak. Jedna z firm zaleca, żeby pracownica, która nie boi się zwierząt i nie ma alergii, poznała je na początku w obecności klienta — ale potem zwierzę i tak idzie do zamkniętego miejsca. Pracownica, która ma lęk lub alergię, powinna to zgłosić swojemu biuru. Jeśli zwierzę jest zamknięte gdzie indziej, zwykle problem się nie pojawia.

Czego pomoc domowa nie robi przy zwierzętach?

Listę zadań, które można opłacić bonami titres-services, ustalają regiony. Według Vlaanderen.be (Flandria) i Wallonie.be (Walonia) obejmuje ona prace domowe: sprzątanie, pranie i prasowanie, przygotowanie posiłków i codzienne zakupy (a we Flandrii także m.in. mycie okien i drobne szycie). Walonia zaznacza, że bonami nie można opłacić innych czynności. Opieki nad zwierzętami nie ma na tych listach, a firmy wymieniają ją wprost wśród zadań zakazanych (soins aux animaux, garde d'animaux). Jeśli korzystasz z titres-services w Brukseli, listę zadań potwierdź w swoim biurze.

W praktyce oznacza to, że pomoc domowa:

• nie karmi, nie wyprowadza i nie pilnuje zwierzęcia;
• nie czyści kuwety ani budy/kojca psa — firma DaHome zakazuje tego wprost;
• nie sprząta odchodów — warunki Helan wymieniają to wśród zadań niebezpiecznych lub niehigienicznych, których pracownica nie wykonuje.

Jeśli potrzebujesz kogoś do opieki nad zwierzęciem, to jest osobna usługa, której nie opłacisz bonami titres-services.

Czy pracownica może odmówić pracy?

Pracownica nie musi wykonywać zadań niebezpiecznych, niehigienicznych lub niedozwolonych. Przykładowo:

• warunki ogólne DaHome przewidują, że pomoc domowa może odmówić wykonania zadania niebezpiecznego lub w złych warunkach higienicznych, a firma może wstrzymać usługi, dopóki klient nie usunie problemu;
• warunki Helan stanowią, że pomoc domowa zawsze ma mieć możliwość pracy w bezpiecznych warunkach, a przy utrzymujących się problemach z bezpieczeństwem firma może przerwać usługę ze skutkiem natychmiastowym.

Agresywny pies, który swobodnie chodzi po domu, albo zwierzę, na które pracownica ma silną alergię, to sytuacje, które należy od razu zgłosić biuru. Pracownica nie powinna sama „negocjować” z klientem — o zmianie warunków decyduje firma, bo to ona jest pracodawcą i stroną umowy z klientem.

Uwaga: konkretne skutki (np. czy klient zapłaci za godziny, które przepadły z powodu niebezpiecznych warunków) zależą od umowy z danym biurem. Niektóre firmy przewidują w warunkach ogólnych opłatę ryczałtową za takie godziny. Przeczytaj swoje warunki.

Obowiązki klienta — krótka lista

Na podstawie typowych warunków firm titres-services klient powinien:

1. Poinformować biuro i pomoc domową o każdym zwierzęciu w domu — najlepiej przed pierwszą wizytą.
2. Zgodzić się na wizytę wstępną przedstawiciela firmy, jeśli biuro ją przewiduje; służy ona m.in. ocenie warunków bezpieczeństwa w domu.
3. Na czas pracy zamknąć zwierzę poza pomieszczeniem sprzątanym (pokój, ogród, klatka/kojec).
4. Nie zlecać opieki nad zwierzęciem ani sprzątania kuwety, budy czy odchodów.
5. Zapewnić bezpieczne warunki pracy i poinformować o szczególnych zagrożeniach w domu.

Obowiązki biura

Biuro (firma titres-services) jako pracodawca:

• ocenia ryzyka pracy u klientów i ustala środki zapobiegawcze;
• informuje klienta, jakie zadania są dozwolone, a jakie nie;
• przyjmuje zgłoszenia pracownicy (lęk, alergia, agresja zwierzęcia) i reaguje — rozmową z klientem, zmianą pracownicy u tego klienta albo wstrzymaniem usługi;
• ma ubezpieczenie od wypadków przy pracy, które obejmuje pracownicę także podczas pracy u klienta.

Co zrobić, gdy coś się stało?

Zwierzę ugryzło lub podrapało pracownicę

1. Przerwij pracę i zadbaj o opatrzenie rany; przy ugryzieniu skontaktuj się z lekarzem.
2. Od razu powiadom biuro — zdarzenie w czasie pracy może być wypadkiem przy pracy, który zgłasza pracodawca.
3. Zapisz datę, godzinę i okoliczności, zachowaj dokumentację lekarską.

Klient nie zamyka zwierzęcia mimo zapisu w umowie

1. Grzecznie przypomnij o zasadzie, ale nie wchodź w spór.
2. Zgłoś sytuację biuru — najlepiej na piśmie (SMS, e-mail, aplikacja firmy).
3. Jeśli czujesz się zagrożona, nie pracuj w pomieszczeniu z agresywnym zwierzęciem i poczekaj na decyzję biura.

Jako klient nie zgadzasz się z zapisem

Zapytaj biuro, jakie rozwiązanie uzna za wystarczające (np. klatka w innym pokoju, ogród, zmiana kolejności sprzątania pomieszczeń). Pamiętaj, że pracownica nie może sama zmienić warunków umowy — ustalenia trzeba robić z firmą.

Gdzie szukać pomocy?

• Pracownica: przełożony w biurze, doradca ds. prewencji firmy, związek zawodowy sektora titres-services.
• Klient: doradca w biurze titres-services, warunki ogólne umowy.

Więcej o prawach pracownicy titres-services przeczytasz w poradniku Praca w titres-services — umowa, godziny, dojazdy i minimalna stawka. Co dzieje się z godzinami, gdy klient odwoła wizytę, wyjaśniamy w poradniku Titres-services: klient odwołał lub zrezygnował.