Kredyt czasowy końca kariery (1/5 lub pół etatu) w Belgii — od 1.01.2027 potrzeba 32 lat stażu (mężczyźni) lub 27 (kobiety)

Jeśli masz około 60 lat i chcesz do emerytury pracować na 4/5 albo na pół etatu, możesz skorzystać z kredytu czasowego końca kariery — FR: crédit-tempsi fin de carrière (w przepisach także emploi de fin de carrière), NL: landingsbaan (tijdskrediet eindeloopbaan). Do obniżonej pensji dopłaca wtedy miesięczny zasiłek ONEM/RVAi. Ale od 2026 r. zasiłek wymaga dłuższego stażu pracy i próg rośnie co roku: przy zawiadomieniu złożonym pracodawcy w 2026 r. to 31 lat (mężczyźni) / 26 lat (kobiety), a od 1.01.2027 — 32 / 27 lat.

Liczy się dzień, w którym pisemne zawiadomienie dotarło do pracodawcy. Jeśli w 2026 r. spełniasz próg 31/26 lat, a w 2027 r. zabrakłoby ci roku, sprawdź swój staż teraz.

Poradnik dotyczy pracowników sektora prywatnego w całej Belgii. Urzędnicy i nauczyciele mają odrębne systemy.

Dwie różne rzeczy: prawo u pracodawcy i zasiłek ONEM

• Kredyt czasowy u pracodawcy — prawo do zmniejszenia czasu pracy (na podstawie układu zbiorowegoi CCT nr 103). Od 2026 r. warunki dostępu zostały zharmonizowane z warunkami zasiłku (CCT nr 103/7 z 21.10.2025).
• Zasiłek przerwy w karierze — FR: allocation d'interruptioni, NL: onderbrekingsuitkering. Wypłaca go ONEM/RVA, jeśli spełniasz warunki zasiłkowe.

Jeśli warunków zasiłku nie spełnisz, możesz pracować w zmniejszonym wymiarze bez zasiłku. Wtedy jednak okres ten nie jest zaliczany do emerytury tak, jakbyś pracował w pełnym wymiarze — ONEM zalicza go tylko wtedy, gdy wypłaca zasiłek.

Warunki ogólne: od 60 lat

Według karty informacyjnej ONEM T193 (stan na 01.10.2026) musisz spełnić łącznie:

1. Wiek: co najmniej 60 lat.
2. Staż w firmie: co najmniej 24 miesiące u obecnego pracodawcy w chwili złożenia pisemnego zawiadomienia (można to skrócić porozumieniem).
3. Wymiar pracy w ostatnich 24 miesiącach:
   • przy 1/5 — praca na pełny etat, zwykle rozłożona na co najmniej 5 dni (wcześniejsze 4/5 w ramach CCT 103 lub 77bis też się liczy),
   • przy pół etatu — praca co najmniej na 3/4 etatu.
4. Staż zawodowy zależny od daty zawiadomienia:

Podstawą jest dekret królewski z 5.09.2025 (opublikowany w Moniteur belge 30.10.2025), zmieniający dekret z 12.12.2001. Przy zawiadomieniach złożonych do 31.12.2025 obowiązywał dawny próg 25 lat (karta ONEM T162).

Dodatkowo musisz mieszkać w Belgii, innym kraju EOG lub w Szwajcarii, a niektórych dochodów i działalności nie wolno łączyć z zasiłkiem (szczegóły w karcie ONEM T1).

Wyjątki: zasiłek od 55 lat

Od 55 lat zasiłek jest możliwy w szczególnych sytuacjach. Według ONEM i UCM wymagane jest wtedy:

• 35 lat stażu („długa kariera”), albo
• 25 lat stażu i jedna z sytuacji:
  • ciężki zawód — co najmniej 5 lat w ostatnich 10 albo 7 lat w ostatnich 15 latach przed zawiadomieniem,
  • praca nocna przez co najmniej 20 lat (praca między 20:00 a 6:00),
  • budownictwo (komisja parytetowai CP 124) — lekarz medycyny pracy stwierdza, że nie możesz dalej pracować w dotychczasowym wymiarze,
  • firma w restrukturyzacji lub w trudnościach uznana decyzją ministra,
  • zakład pracy chronionej / warsztat społeczny (CP 327).

Wyjątki od 55 lat działają tylko przy układzie zbiorowym sektora (CCT nr 179 na lata 2026–2027, CCT nr 180 na okres od 1.01.2028 do 30.06.2029; dla CP 327 osobne CCT nr 181 i 182). Pracodawca musi podać numer CCT we wniosku do ONEM. UCM podaje, że te wyjątki utrzymano do 30 czerwca 2029 r. Zapytaj swój dział kadr albo związek zawodowy, czy twój sektor ma taki układ.

Jak ONEM liczy staż zawodowy?

Według karty T193:

• liczą się dni pracy najemnej ze składką na ubezpieczenie od bezrobocia (ONSSi) oraz dni zrównane z pracą (m.in. część okresów choroby, bezrobocia, urlop ustawowy, odprawa za okres wypowiedzenia — ONEM wymienia 19 kategorii);
• sumę dni dzieli się przez 312; reszta 156 dni lub więcej zaokrągla w górę do pełnego roku;
• pełny etat to najwyżej 312 dni rocznie, część etatu liczy się proporcjonalnie (np. rok na pół etatu ≈ pół roku stażu);
• nie liczą się zasadniczo lata działalności na własny rachunek (INASTI/RSVZi) ani służby jako urzędnik mianowany (z wyjątkami).

A lata pracy w Polsce?

ONEM wskazuje, że praca za granicą liczy się tylko w granicach przepisów o bezrobociu, a praca w innym kraju UE wymaga dowodu, np. formularza U1. Jeśli część kariery masz w Polsce:

1. zamów w ZUS dokument U1 (dawniej E301) za okresy ubezpieczenia w Polsce,
2. złóż w biurze ONEM formularz C61 — prośbę o wcześniejsze wyliczenie stażu dla kredytu czasowego końca kariery,
3. zachowaj odpowiedź ONEM i dołącz ją do wniosku o zasiłek.

Nie zakładaj z góry, że wszystkie lata z Polski zostaną zaliczone — o tym rozstrzyga ONEM w twojej sprawie.

Ile wynosi zasiłek?

Zasiłek jest ryczałtowy — nie zależy od pensji. Kwoty brutto miesięcznie według ONEM (indeksacja od 01.09.2026):

Przy pół etatu z pracy na mniej niż pełny etat (min. 3/4) kwota jest proporcjonalna. Od zasiłku potrącana jest zaliczka na podateki (précompte professionnel): 17,15% albo 35%, zależnie od sytuacji rodzinnej i wymiaru. Pracodawca lub fundusz sektorowy może wypłacać dodatek — zapytaj w kadrach.

Swoją sytuację możesz wstępnie przeliczyć w aplikacji Break@work na stronie ONEM.

Krok po kroku: jak złożyć wniosek

1. Sprawdź staż. Złóż w ONEM formularz C61, jeśli nie masz pewności, ile lat ci zaliczą (zwłaszcza przy pracy w Polsce, na część etatu lub jako samozatrudniony).
2. Wyślij pracodawcy pisemne zawiadomienie — listem poleconym albo osobiście, z kopią podpisaną przez pracodawcę jako potwierdzenie odbiorui. Podaj: rodzaj kredytu (koniec kariery), formę (1/5 lub pół etatu), datę rozpoczęcia, okres i proponowany rozkład godzin. Według karty ONEM T159 (aktualizacja 30.04.2025) zawiadomienie składasz:
   • 3 miesiące przed datą rozpoczęcia, jeśli firma ma ponad 20 pracowników,
   • 6 miesięcy wcześniej, jeśli ma 20 pracowników lub mniej. Terminy można zmienić porozumieniem z pracodawcą.
3. Odpowiedź pracodawcy. W firmie z ponad 10 pracownikami masz prawo do kredytu, jeśli spełniasz warunki; pracodawca może go jednak odroczyć (do 6 miesięcy z ważnych powodów; przy 1/5 dla osoby 55+ na kluczowym stanowisku — do 12 miesięcy). Pracownicy 55+ biorący 1/5 nie wliczają się do limitu 5% nieobecnych. W firmie z 10 pracownikami lub mniej potrzebujesz zgody pracodawcy.
4. Wniosek do ONEM — tylko elektronicznie (od 1.07.2024) przez Break@work. Swoją część wypełnia też pracodawca. Złóż wniosek najwcześniej 6 miesięcy przed i najpóźniej 2 miesiące po dniu rozpoczęcia. Przy spóźnieniu zasiłek należy się dopiero od dnia, w którym ONEM otrzyma obie części.
5. Decyzja ONEM przychodzi na formularzu C62. Od odmowy możesz odwołać się do sądu pracyi.

Jeśli nie możesz złożyć wniosku online, ONEM odsyła do infolinii 02 515 44 44 albo do umówienia wizyty u „digicoacha” w biurze ONEM.

Minimalny okres i przedłużenie

• Kredyt końca kariery bierze się na co najmniej 6 miesięcy (1/5) albo 3 miesiące (pół etatu) — także przy każdym przedłużeniu. Może trwać aż do emerytury.
• Przedłużenie wymaga całej procedury od nowa: zawiadomienia pracodawcy i wniosku do ONEM.
• Uwaga: ONEM stosuje nowe progi stażu również do przedłużeń, jeśli zawiadomienie o przedłużeniu dotarło do pracodawcy od 1.01.2026. Jeśli korzystasz z kredytu przyznanego na dawnych zasadach (25 lat), przed przedłużeniem sprawdź, czy spełniasz obecny próg.

Ochrona przed zwolnieniem i emerytura

• Od dnia zawiadomienia (lub porozumienia) do 3 miesięcy po zakończeniu kredytu jesteś chroniony przed zwolnieniem bez poważnego powodu. Za niezgodne z prawem zwolnienie przysługuje ryczałt równy 6 miesiącom wynagrodzenia plus odprawa za okres wypowiedzenia.
• Okres kredytu z zasiłkiem ONEM jest zaliczany do emerytury; okres bez zasiłku — nie.

O nowym bonusie i malusie emerytalnym piszemy w poradniku Bonus emerytalny w Belgii: co zachowujesz z lat 2024–2025 i co zmienia się od 2026 r.?.

Co zrobić, jeśli…

…brakuje mi kilku miesięcy do progu w 2026 r.?

Staż sprawdza się na dzień zawiadomienia. Jeśli spełnisz 31/26 lat przed końcem 2026 r., a złożysz zawiadomienie po 1.01.2027, będzie ci potrzebny już próg 32/27 lat. Policz dokładnie (C61) i — jeśli to możliwe — złóż zawiadomienie w 2026 r. Data rozpoczęcia kredytu może być późniejsza.

…mam 58 lat i pracuję w budownictwie lub w ciężkim zawodzie?

Sprawdź, czy twój sektor podpisał CCT wykonawczą do CCT nr 179 (a od 2028 r. — nr 180). Bez niej wyjątek od 55 lat nie zadziała i obowiązuje ogólny próg wieku 60 lat.

…ONEM odmówił zasiłku?

Możesz nadal pracować w zmniejszonym wymiarze bez zasiłku do końca uzgodnionego okresu albo odwołać się do sądu pracy. Zanim zrezygnujesz, poproś swoją organizację związkową lub biuro ONEM o wyjaśnienie, których dni nie zaliczono.

O co zapytać

• W ONEM: ile lat stażu mi zaliczono (C61) i czy uwzględniono okresy z Polski z formularza U1?
• W kadrach: ile osób liczy firma (próg 10 i 20 pracowników), czy sektor ma CCT do wyjątków od 55 lat i czy pracodawca lub fundusz sektorowy wypłaca dodatek?
• W związku zawodowym lub CAPACi: jak zasiłek i niższa pensja wpłyną na mój dochód netto?