Wynajmujesz mieszkanie we Flandrii — kiedy właściciel musi pokazać EPC i co zrobić, jeśli go nie ma?

Przy nowej umowie najmu mieszkania we Flandrii właściciel powinien mieć ważny certyfikat energetyczny EPCi (energieprestatiecertificaat) już wtedy, gdy oferuje lokal. W ogłoszeniu musi podać wymagane informacje energetyczne, zainteresowanemu kandydatowi okazać certyfikat, a najemcy przekazać jego kopię przy podpisywaniu umowy. Brak dokumentu możesz zgłosić flamandzkiej agencji VEKA.

Poradnik opisuje flamandzki najem lokali mieszkalnych; nie przenoś automatycznie tych zasad na Brukselę lub Walonię. Szczególne wyjątki mogą dotyczyć m.in. starych, niezmienianych umów i niektórych nowych budynków.

Co pokazuje EPC, a czego nie potwierdza?

EPC informuje o orientacyjnej efektywności energetycznej budynku. Nowsze świadectwa posługują się literami od A+ do F oraz wskaźnikiem kWh/m² rocznie. Zawierają też rekomendacje modernizacyjne. To nie jest gwarancja faktycznej wysokości Twoich rachunków: znaczenie mają między innymi zachowanie mieszkańców, taryfa energii i temperatura ogrzewania.

Nie myl EPC z opisem stanu mieszkaniai (plaatsbeschrijving), kontrolą kotła ani certyfikatem instalacji elektrycznej — dotyczą innych kwestii.

W którym momencie właściciel ma go pokazać?

Przed oglądaniem i podpisaniem umowy

• Już w ogłoszeniu internetowym lub reklamie powinien pojawić się wymagany wynik EPC albo etykieta energetyczna.
• Kandydat ma prawo zażądać okazania właściwego certyfikatu konkretnego lokalu.
• Przy podpisaniu nowej umowy najmu wynajmujący powinien przekazać kopię ważnego EPC i dołączyć ją do dokumentów umownych. Oryginał pozostaje u właściciela.

W budynku wielomieszkaniowym EPC dla części wspólnych nie zawsze zastępuje EPC samego mieszkania. Poproś o dokument dotyczący właściwego apartamentu lub studia.

Przy starej umowie

Władze Flandrii wskazują, że obowiązek EPC dotyczy nowych umów najmu zawieranych zasadniczo od 2009 r. Jeżeli Twoja umowa powstała wcześniej i trwa bez zawarcia nowej, sama kontynuacja nie zawsze oznacza konieczność dorabiania EPC. W razie zmian umowy warto ustalić, czy powstaje nowy najem.

Jak rozpoznać, czy EPC jest nadal ważny?

Standardowy certyfikat dla lokalu mieszkalnego jest zasadniczo ważny 10 lat, ale może przestać obowiązywać wcześniej w określonych sytuacjach, np. po wydaniu nowego EPC lub zmianie przeznaczenia lokalu. Sprawdź datę wydania, adres i zakres dokumentu, nie tylko literę energetyczną.

Jeżeli lokal zmodernizowano, właściciel może zlecić nowy EPC. W przypadku nowego budynku może mieć zastosowanie dokument EPC Bouw, którego termin uzyskania zależy od procedury EPB.

Kto zamawia i opłaca świadectwo?

To właściciel albo jego upoważniony przedstawiciel zleca opracowanie EPC uznanemu ekspertowi (erkende energiedeskundige). Najemca nie może samodzielnie zlecić sporządzenia urzędowego EPC dla wynajmowanego mieszkania w zastępstwie właściciela. Cena certyfikatu nie jest jedną ustawową kwotą i zależy od lokalu oraz wybranego eksperta.

Jeśli ogłoszenie podaje wynik EPC, ale dokument pokazuje inny adres albo jednostkę, poproś o sprostowanie przed podpisaniem umowy.

Co zrobić, jeśli właściciel odmawia okazania EPC?

1. Poproś pisemnie o kopię aktualnego certyfikatu dotyczącego dokładnie Twojego lokalu. Zachowaj ogłoszenie i odpowiedź.
2. Sprawdź na portalu Vlaanderen informacje o obowiązkach i wyjątkach w Twoim przypadku.
3. Jeżeli właściciel powinien mieć EPC, ale go nie okazuje, zgłoś sprawę do Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) przez procedurę skargi dotyczącej EPC. Urząd może sprawdzić brak dokumentu, obowiązki reklamowe albo poprawność certyfikatu.
4. Jeżeli wątpliwość dotyczy wyliczenia czynszu, oddziel ją od skargi o brak certyfikatu; sprawdź odpowiednie reguły indeksacji.

Nie zakładaj, że brak EPC daje automatyczne prawo do niepłacenia czynszu lub natychmiastowego rozwiązania umowy bez konsekwencji. W razie sporu umownego skorzystaj z pomocy najemców lub porady prawnej.

Lista kontrolna najemcy

Poproś o EPC przed podpisaniem umowy, porównaj adres i typ lokalu, zapisz literę oraz wynik energetyczny, sprawdź datę ważności i zachowaj kopię wraz z umową. Jeśli certyfikatu nie ma, najpierw zażądaj go pisemnie, a następnie rozważ skargę do VEKA.