Jak zapisać dziecko do przedszkola i szkoły w Belgii? Aanmelden, inscription i FUI

Jeżeli przyjeżdżasz z dzieckiem z Polski albo przeprowadzasz się w Belgii, najpierw ustal, czy dziecko pójdzie do szkoły niderlandzkojęzycznej (Wspólnota Flamandzka), czy francuskojęzycznej (Federacja Walonia-Bruksela). Od tego zależą terminy, sposób zgłoszenia i zasady zmiany szkoły. We Flandrii i w niderlandzkojęzycznych szkołach w Brukseli często trzeba najpierw dziecko zgłosić online, a dopiero potem zapisać w szkole. W szkołach francuskojęzycznych zapis do przedszkola i podstawówki załatwiasz bezpośrednio w szkole, a do 1. klasy szkoły średniej — specjalnym formularzem FUI.

Który system cię dotyczy?

Zasady zapisu ustala wspólnota, do której należy szkoła, a nie gmina zamieszkania. W Brukseli działają szkoły obu wspólnot i każda z nich stosuje własne zasady.

Obie wspólnoty objęły dzieci obowiązkiem nauki od 5. roku życia — FR: obligation scolaire, NL: leerplicht. Szczegóły obowiązku i jego kontroli to osobny temat; tutaj ważne jest to, że pięciolatka trzeba zapisać do szkoły, a młodsze dziecko może chodzić do przedszkola dobrowolnie.

Szkoła w Belgii ma inny podział niż w Polsce. Przedszkole — FR: enseignement materneli, NL: kleuteronderwijs — przyjmuje dzieci od 2,5 roku. Szkoła podstawowa — FR: enseignement primaire, NL: lager onderwijs — trwa zasadniczo 6 lat i zaczyna się w wieku około 6 lat. Potem dziecko przechodzi do szkoły średniej — FR: enseignement secondaire, NL: secundair onderwijs. We Flandrii większość uczniów zaczyna szkołę średnią 1 września roku kalendarzowego, w którym kończy 12 lat.

Wschodnia Belgia: Wspólnota Niemieckojęzyczna

W gminach na wschodzie Belgii działają szkoły Wspólnoty Niemieckojęzycznej — DE: Deutschsprachige Gemeinschaft. Mają własne zasady zapisu, których ten poradnik nie opisuje. Za szkoły odpowiada Ministerstwo Wspólnoty Niemieckojęzycznej; ogólny opis tamtejszego systemu szkolnego publikuje m.in. sieć Eurydice Komisji Europejskiej (link w źródłach). O zapis zapytaj bezpośrednio w wybranej szkole.

Flandria: zgłoszenie (aanmelden) i zapis (inschrijven)

Zgłoszenie to jeszcze nie zapis

Część flamandzkich przedszkoli i szkół podstawowych oraz szkół średnich z 1. klasą (1A/1B) wymaga najpierw zgłoszenia online — NL: aanmelden. Szkoła musi stosować taki system, jeśli ma za mało miejsc dla wszystkich chętnych. Podczas zgłoszenia podajesz dane dziecka i układasz szkoły według swojej kolejności.

Zgłoszenie nie jest zapisem. Po przydzieleniu miejsca nadal musisz pójść do szkoły i dziecko zapisać — NL: inschrijving. Od 2. klasy szkoły średniej zgłoszenia online nie ma — zapisujesz dziecko bezpośrednio w szkole.

Nie ma jednego systemu dla całej Flandrii. Szkoły mogą działać osobno albo wspólnie, więc w jednej gminie może obowiązywać wspólna strona zgłoszeń, a w innej każda szkoła ma własną. Zapytaj w wybranej szkole, czy wymaga zgłoszenia i na jakiej stronie. Przykład: wszystkie szkoły podstawowe w Gandawie, Destelbergen i Merelbeke-Melle korzystają z jednego systemu zgłoszeń, uruchomionego z inicjatywy lokalnej platformy LOP — NL: lokaal overlegplatform.

Terminy na rok szkolny 2027/2028

Szkoły, które stosują zgłoszenia, trzymają się wspólnego kalendarza ogłoszonego przez flamandzkie ministerstwo edukacji.

Przedszkole i szkoła podstawowa ze zgłoszeniem:

• od 23 lutego do 16 marca 2027 r. — zgłaszasz dziecko;
• najpóźniej 23 kwietnia 2027 r. — szkoła ogłasza wyniki;
• od 27 kwietnia do 18 maja 2027 r. — zapis dzieci, które dostały miejsce (tzw. ticket);
• od 25 maja 2027 r. — zapis pozostałych dzieci, także niezgłoszonych.

1. klasa szkoły średniej (1A/1B) ze zgłoszeniem:

• od 23 marca do 16 kwietnia 2027 r. — zgłaszasz dziecko;
• najpóźniej 11 maja 2027 r. — szkoła ogłasza wyniki;
• od 12 maja do 1 czerwca 2027 r. — zapis dzieci z przydzielonym miejscem;
• od 12 maja 2027 r. — zapis dzieci bez przydziału lub niezgłoszonych.

Szkoły bez zgłoszeń: szkoła podstawowa sama wybiera początek zapisów; w szkołach średnich zapisy do 1A/1B ruszają 12 maja 2027 r. Do klas od 2. do 7. szkoły średniej zapisy zaczynają się po feriach wielkanocnych, nie wcześniej niż 12 kwietnia 2027 r. — dokładną datę podaje szkoła.

Lokalny system może dodawać własne etapy. W podstawówkach regionu Gandawy rodzeństwo uczniów i dzieci personelu (rocznik 2025) również muszą się zgłosić, ale wcześniej: od 19 do 26 stycznia 2027 r., z zapisem od 1 do 19 lutego 2027 r. Sprawdź kalendarz na stronie swojej gminy lub LOP.

Uwaga: do przedszkola zgłasza się dzieci z danego rocznika z wyprzedzeniem. Ministerstwo radzi zapytać w szkole już wtedy, gdy dziecko ma 9–10 miesięcy. Dziecko urodzone w listopadzie lub grudniu zgłoś razem z resztą swojego rocznika, nawet jeśli zacznie przedszkole później.

Jak przebiega zgłoszenie?

1. Ustal w szkole, na jakiej stronie się zgłaszasz.
2. Wpisz dane dziecka (imię, nazwisko, data urodzenia, adres) i odpowiedz na dodatkowe pytania szkoły, np. o rodzeństwo.
3. Ułóż szkoły według preferencji, zaczynając od pierwszego wyboru. Miasto Gandawa wyjaśnia przy zgłoszeniach do szkół średnich, że liczba wskazanych szkół nie jest ograniczona, a gdy szkoła pierwszego wyboru jest pełna, system sprawdza kolejne szkoły z listy — dlatego warto wskazać kilka.
4. Po okresie zgłoszeń dostaniesz list lub e-mail z wynikiem.
5. Jeśli masz miejsce, zapisz dziecko w szkole w wyznaczonym terminie. Bez wizyty w szkole miejsce przepada.

Niektóre systemy wymagają logowania przez itsmei lub eID i numeru rejestru krajowego dziecka. Jeśli dziecko go jeszcze nie ma, skontaktuj się z helpdeskiem LOP.

Kto ma pierwszeństwo?

Szkoła musi dać pierwszeństwo rodzeństwu uczniów (także przyrodniemu) i dzieciom personelu. W przedszkolu i podstawówce mogą one zapisać się wcześniej albo dostać pierwszeństwo w systemie zgłoszeń. Szkoła może też zarezerwować do 20% miejsc dla grup niedoreprezentowanych, np. dzieci otrzymujących dodatek szkolny.

Pozostałe dzieci szkoła ustawia w kolejności według kryteriów, które sama wybiera: losowanie, miejsce szkoły na twojej liście preferencji, a w podstawówce także odległość od miejsca zamieszkania lub pracy rodzica.

Gdy nie dostaniesz miejsca

Dostaniesz dokument odmowy — NL: weigeringsdocument — z miejscem na liście oczekujących. Masz wtedy dwie drogi:

• zapisać dziecko w szkole, która ma wolne miejsca, w okresie wolnych zapisów — NL: vrije inschrijvingen; obowiązuje wtedy kolejność zgłoszeń;
• czekać na zwolnienie miejsca: szkoła trzyma się kolejności listy oczekujących do 5. dnia szkolnego października (dla najmłodszych przedszkolaków do 30 czerwca) i sama się z tobą kontaktuje.

Szkoły bez systemu zgłoszeń nie mogą odmówić przyjęcia do przedszkola, podstawówki ani 1A/1B z braku miejsc. Szkoła może odmówić tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy dziecko nie spełnia warunków przyjęcia albo szkoła nie ma już miejsc (w przedszkolu, podstawówce i 1A/1B dotyczy to szkół ze zgłoszeniami). Odmowę dostajesz na piśmie z uzasadnieniem w ciągu 7 dni kalendarzowych. Możesz w ciągu 10 dni poprosić o mediację LOP, a w ciągu 30 dni złożyć skargę do Commissie voor leerlingenrechten (komisja praw ucznia).

Wiek i klasa dziecka

• Przedszkole: dziecko w wieku od 2,5 do 3 lat może zacząć tylko w określone dni (m.in. pierwszy dzień szkolny po każdych feriach, pierwszy dzień szkolny lutego i pierwszy dzień po Wniebowstąpieniu). Od 3 lat może zacząć w dowolny dzień szkolny.
• Szkoła podstawowa: o przejściu z przedszkola decyduje rada klasowa przedszkola. Dziecko, które nie chodziło w poprzednim roku do zwykłego przedszkola, może zacząć podstawówkę za zgodą rady klasowej szkoły podstawowej; dziecko, które kończy 7 lat przed 1 stycznia bieżącego roku szkolnego, jest przyjmowane ze względu na wiek.
• Szkoła średnia po szkole w Polsce: o klasie i kierunku decyduje rada klasowa nowej szkoły (toelatingsklassenraad). Nie musisz wcześniej uznawać polskiego świadectwa.

Dla młodzieży, która dopiero uczy się niderlandzkiego, szkoły średnie prowadzą m.in. klasy OKAN; wsparcie językowe to osobny temat.

Co zabrać do szkoły?

• Dokument z poprawną pisownią imienia, nazwiska i datą urodzenia dziecka, np. eID, kartę isi+ albo inny oficjalny dokument. Obcokrajowcy mogą przedstawić potwierdzenie wpisu do rejestru cudzoziemcówi, a jeśli dziecko nie jest jeszcze zarejestrowane — paszport.
• Dowód pierwszeństwa, jeśli z niego korzystasz.
• Informację, w jakiej szkole dziecko było wcześniej.

Szkoła poprosi o numer rejestru krajowego dziecka (rijksregisternummer). Jeśli nie chcesz go podać, szkoła uzyska go z ministerstwa, ale potrwa to dłużej. Musisz podpisać regulamin szkoły; bez tego zapis nie dojdzie do skutku. W szkole oficjalnej (np. gminnej) wybierasz też religię albo etykę niewyznaniową. Numer rejestru krajowego dziecko dostaje po rejestracji w gminie — zob. pierwsza rejestracja po przyjeździe do Belgii i zameldowanie członków rodziny dołączających później.

Gdy rodzice mieszkają osobno, najlepiej zapisują dziecko razem. Jeśli przychodzi jeden rodzic, szkoła zakłada zgodę drugiego, chyba że wie o jego sprzeciwie.

Zapis i zmiana szkoły w trakcie roku

Dziecko może zmienić szkołę w dowolnym momencie roku szkolnego, jeśli w nowej szkole jest miejsce. Ministerstwo zaleca to tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. przy przeprowadzce. Gdy zapiszesz dziecko do nowej szkoły na ten sam rok lub kierunek, poprzednia szkoła automatycznie kończy jego zapis. Nie można chodzić do dwóch szkół naraz.

W szkole średniej zmiana kierunku w trakcie roku ma własne terminy, np. w 3. i 4. klasie do 15 stycznia, a w 6. klasie nie jest już możliwa.

Bruksela: szkoły niderlandzkojęzyczne

Wszystkie niderlandzkojęzyczne szkoły podstawowe (z przedszkolami) w Brukseli przyjmują zgłoszenia przez wspólną stronę inschrijveninbrussel.be; informacji udziela LOP Brussel. Niderlandzkojęzyczne szkoły średnie w Brukseli również przyjmują zgłoszenia do 1A/1B. Obowiązują ogólne zasady flamandzkie opisane wyżej, ale z dodatkowymi grupami pierwszeństwa:

• dzieci rodzica znającego niderlandzki — szkoła może zarezerwować dla nich do 65% miejsc (w klasach 2–7 szkoły średniej do 55%);
• w szkole średniej: dzieci, które od początku obowiązku nauki chodziły do niderlandzkojęzycznej podstawówki — do 15% miejsc; to pierwszeństwo przyznawane jest automatycznie; jeśli dziecko spełnia oba warunki, rodzic wybiera jedno z nich.

Znajomość niderlandzkiego rodzic udowadnia m.in. niderlandzkojęzycznym dyplomem szkoły średniej, certyfikatem poziomu B2 (np. testem Huis van het Nederlands), zaświadczeniem SELOR albo co najmniej 9 latami nauki w niderlandzkojęzycznej podstawówce i szkole średniej. Do tego dochodzi dokument potwierdzający, że to jego dziecko, np. kids-ID, akt urodzenia albo zaświadczenie o składzie rodziny.

Bez takiego dowodu dziecko startuje w puli pozostałych miejsc. Według BRUZZ przy zgłoszeniach na rok szkolny 2026/2027 ok. 42% dzieci zgłoszonych do niderlandzkojęzycznych podstawówek w Brukseli trafiło po pierwszym etapie na listę oczekujących, dlatego warto wskazać kilka szkół.

Dokładne godziny i dodatkowy termin dla rodzeństwa na rok 2027/2028 sprawdź na inschrijveninbrussel.be. Pomoc: LOP Brussel dla podstawówek, tel. 02 553 30 20 (w dni robocze 9–12, oprócz środy).

Szkoły francuskojęzyczne (Walonia i Bruksela)

Przedszkole i szkoła podstawowa

Zapisujesz dziecko bezpośrednio w wybranej szkole. Do przedszkola dziecko może pójść od 2,5 roku, a dziecko jeszcze nieobjęte obowiązkiem nauki możesz zapisać w dowolnym momencie roku. Dzieci urodzone w marcu mogą zacząć pierwszego dnia roku szkolnego, zanim skończą 2,5 roku.

Dziecko objęte obowiązkiem nauki (od 3. klasy przedszkola, czyli od roku, w którym kończy 5 lat) zapisz najpóźniej w dniu rozpoczęcia roku szkolnego. Później zapis jest możliwy tylko w wyjątkowej sytuacji, za zgodą dyrekcji — jeśli przyjeżdżasz w trakcie roku, skontaktuj się bezpośrednio ze szkołą.

Przy zapisie szkoła przekazuje ci m.in. projekt wychowawczy i pedagogiczny, regulamin nauki, regulamin wewnętrzny oraz informację o bezpłatności nauki. Jeśli odmówi zapisu, musi wydać zaświadczenie o złożeniu wniosku — FR: attestation de demande d'inscription — z powodem odmowy.

Zmiana szkoły podstawowej

Od 1. klasy przedszkola do 6. klasy podstawówki możesz swobodnie zmienić szkołę od pierwszego dnia wakacji letnich do pierwszego dnia roku szkolnego. Gdy rok się zaczął, a dziecko było w szkole choćby jeden dzień, zmiana wymaga jednego z dziewięciu uznanych powodów — np. przeprowadzki rodziny, separacji rodziców, zmiany lub utraty pracy — albo zgody w sytuacji siły wyższej lub absolutnej konieczności. Wniosek o taką zmianę składasz u dyrekcji szkoły.

1. klasa szkoły średniej: formularz FUI

Do 1. klasy szkoły średniej we francuskojęzycznych szkołach zapisujesz dziecko wyłącznie jednolitym formularzem zapisu — FR: formulaire unique d'inscription (FUI). Procedura ma trzy etapy:

1. szkoła podstawowa FWB przekazuje FUI rodzicom uczniów 6. klasy;
2. w wyznaczonym okresie składasz FUI osobiście w szkole średniej pierwszego wyboru — kolejność złożenia w tym okresie nie ma znaczenia i nie można złożyć go wcześniej;
3. po przerwie zapisy ruszają ponownie, już według kolejności zgłoszeń (wiele szkół jest wtedy pełnych).

Kalendarz na rok szkolny 2027/2028 Federacja Walonia-Bruksela ogłasza na stronie inscription.cfwb.be — sprawdź go przed styczniem 2027 r., bo terminy zmieniają się z roku na rok. Dla orientacji: według Infor Jeunes w procedurze na rok 2026/2027 szkoła podstawowa przekazywała FUI najpóźniej 23 stycznia 2026 r., formularz składało się od 2 lutego do 6 marca 2026 r., a zapisy według kolejności ruszyły 20 kwietnia 2026 r.

W formularzu możesz wskazać do 10 szkół w kolejności preferencji. Gdy chętnych jest więcej niż miejsc, kolejność ustala się według tzw. wskaźnika złożonego — FR: indice composite. Pozostałe wolne miejsca rozdziela następnie centralnie CoGI.

Dziecko spoza szkół FWB (np. z Polski)

Uczeń szkoły za granicą, szkoły flamandzkiej, niemieckojęzycznej, prywatnej lub europejskiej nie dostaje FUI automatycznie. Formularz możesz utworzyć sam w serwisie Mon Espace Inscription (dostaniesz go e-mailem) albo wysłać wniosek o utworzenie FUI na adres [email protected]. Takie dziecko dostaje średni wskaźnik, więc duże znaczenie ma m.in. odległość domu od szkoły.

Przy zapisie do szkoły średniej dziecka, które ma zagraniczne świadectwa, może być potrzebna ekwiwalencja — FR: équivalence. Zapytaj o to dyrekcję. Wsparcie językowe dla dzieci, które nie znają francuskiego, to osobny temat.

Wyższe klasy szkoły średniej i zmiana szkoły

Do 2. i kolejnych klas szkoły średniej zapisujesz dziecko bezpośrednio w szkole, najpóźniej pierwszego dnia roku szkolnego (później tylko wyjątkowo, za zgodą dyrekcji).

Zmiana szkoły w trakcie roku:

• 1. klasa: swobodnie od pierwszego dnia roku szkolnego do 30 września, później tylko z uznanego powodu;
• 2. klasa: uczeń zostaje w szkole, w której był w 1. klasie; zmiana jest możliwa tylko z uznanego powodu;
• od 3. klasy: zmiana jest możliwa przez cały rok.

Przyjeżdżasz w trakcie roku szkolnego

Nie musisz czekać do września. Terminy zgłoszeń opisane wyżej dotyczą zapisów na kolejny rok szkolny; w trakcie roku pytasz bezpośrednio o wolne miejsce.

• Flandria i szkoły niderlandzkojęzyczne w Brukseli: dziecko może zacząć naukę albo zmienić szkołę w dowolnym momencie roku, jeśli w szkole jest miejsce. Zadzwoń do szkół w okolicy albo do LOP i zapytaj o wolne miejsca.
• Szkoły francuskojęzyczne: dziecko objęte obowiązkiem nauki trzeba zapisać najpóźniej w dniu rozpoczęcia roku szkolnego. Później zapis jest możliwy w wyjątkowej sytuacji, za zgodą dyrekcji — skontaktuj się bezpośrednio ze szkołą.

Przy pierwszym kontakcie ze szkołą:

1. powiedz, z której klasy i z jakiego systemu przychodzi dziecko;
2. prześlij ostatnie świadectwa i informacje o przebiegu nauki w Polsce;
3. zapytaj o wolne miejsce i sposób przyjęcia w trakcie roku;
4. w szkole średniej ustal klasę, kierunek i wsparcie językowe;
5. przy odmowie poproś o dokument odmowy albo informację o dalszej ścieżce.

Dziecko nie zna niderlandzkiego lub francuskiego

Brak znajomości języka szkoły nie jest powodem, aby odkładać zapis. Wsparcie językowe to osobny etap, o który pytasz już przy zapisie.

• Flandria, szkoła średnia: onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers (OKAN) to osobne klasy w zwykłych szkołach średnich, w których uczeń przez rok uczy się przede wszystkim niderlandzkiego. Mogą do nich trafić uczniowie, którzy do 31 grudnia roku szkolnego mają co najmniej 12 i jeszcze nie 18 lat, mieszkają w Belgii nieprzerwanie najwyżej rok, są zapisani do szkoły niderlandzkojęzycznej najwyżej 9 miesięcy, w domu nie mówią po niderlandzku i znają go za słabo, by śledzić lekcje. Listę szkół z OKAN publikuje flamandzkie ministerstwo edukacji.
• Flandria, szkoła podstawowa: zamiast OKAN działają taalheldklassen — intensywna nauka niderlandzkiego przez najwyżej rok, z możliwością przedłużenia do dwóch lat.
• Szkoły francuskojęzyczne: wsparcie zapewniają klasy DASPA i zajęcia FLA. Kiedy dziecku przysługuje jedno albo drugie, wyjaśniamy w poradniku Dziecko nie zna francuskiego — jak zapytać szkołę o DASPA lub FLA?.

Przyjeżdżasz z Polski — od czego zacząć?

1. Wybierz wspólnotę i język szkoły. Pamiętaj, że w Brukseli bez znajomości niderlandzkiego u rodzica trudniej o miejsce w szkole niderlandzkojęzycznej.
2. Zarejestruj się w gminie, aby dziecko dostało numer rejestru krajowego. We Flandrii szkoła może jednak zapisać dziecko na podstawie paszportu, a nawet bez oficjalnych dokumentów (dziecko musi być wtedy obecne przy zapisie).
3. Sprawdź, czy wybrana szkoła wymaga zgłoszenia online i jakie są terminy. Poza okresem zgłoszeń zadzwoń do szkoły lub LOP i zapytaj o wolne miejsca.
4. Przygotuj dokument tożsamości dziecka i ostatnie świadectwa z Polski.
5. Poproś o potwierdzenie zapisu i zachowaj je; flamandzkie ministerstwo wprost zachęca, by zapytać o nie podczas zapisu.

Checklista dokumentów:

• dokument tożsamości dziecka;
• belgijski numer rejestru krajowego, jeśli dziecko już go ma;
• ostatnie świadectwa i informacje z polskiej szkoły;
• dane poprzedniej szkoły;
• informacje o językach, którymi dziecko się posługuje;
• dokumenty potwierdzające pierwszeństwo, jeśli chcesz z niego skorzystać;
• potwierdzenia zgłoszenia i zapisu oraz ewentualne dokumenty odmowy — zachowaj je.

Po zapisie sprawdź także, czy przysługuje ci zasiłek rodzinny, a po przeprowadzce w Belgii pamiętaj o zgłoszeniu nowego adresu.