Nie wystarcza Ci na czynsz we Flandrii — jak OCMW i CAW mogą pomóc uniknąć eksmisji?

Jeżeli zaczynasz mieć zaległości z czynszem we Flandrii, nie czekaj na pozew o eksmisję. Zgłoś się do właściwego OCMWi i równolegle możesz skontaktować się z CAW. OCMW może po badaniu sytuacji zaproponować plan spłaty i, jeśli spełnione są warunki, włączyć Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen — fundusz zapobiegania eksmisjom.

Najemca ani właściciel nie występują bezpośrednio do tego funduszu. To OCMW ocenia sytuację i decyduje, czy uruchomić mechanizm.

Co zrobić jako pierwsze?

Jeżeli już wiesz, że nie zapłacisz pełnego czynszu, zrób trzy rzeczy:

1. skontaktuj się z OCMW swojej gminy;
2. poinformuj właściciela na piśmie, że chcesz uregulować zaległość i szukasz rozwiązania;
3. przygotuj dokumenty pokazujące wysokość czynszu, dług i swoją sytuację finansową.

Nie ma sensu czekać na kilka niezapłaconych miesięcy. Im wcześniej znana jest wysokość zaległości, tym łatwiej zbudować realistyczny plan.

Jak działa fundusz zapobiegania eksmisjom?

Flamandzki Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen działa przez OCMW.

Schemat jest następujący:

1. OCMW przeprowadza badanie społeczne (sociaal onderzoek);
2. ocenia, czy przy wsparciu jesteś w stanie spłacać zaległość;
3. najemca, właściciel i OCMW zawierają begeleidingsovereenkomst — umowę dotyczącą wsparcia;
4. ustalany jest afbetalingsplan, czyli plan spłaty;
5. OCMW może uruchomić pomoc z funduszu;
6. realizacja planu jest monitorowana.

To nie jest automatyczna dotacja wypłacana najemcy do ręki.

Ile może dostać właściciel?

Według aktualnych zasad na 2026 r. właściciel może otrzymać przez OCMW 50% zaległego czynszu, maksymalnie 1 568 euro, w ramach mechanizmu funduszu.

Pieniądze trafiają do właściciela za pośrednictwem OCMW. Pozostała część długu jest objęta uzgodnionym planem.

Nie oznacza to automatycznie, że połowa długu zostaje Ci umorzona. OCMW ustala sposób swojej pomocy i może zdecydować, czy oraz w jakim zakresie będzie dochodzić od Ciebie zwrotu wypłaconych środków.

Co daje podpisanie begeleidingsovereenkomst?

Umowa ma stworzyć realną drogę do usunięcia zaległości i utrzymania mieszkania.

Jeżeli:

• przestrzegasz planu spłaty;
• nie powstają nowe zaległości,

właściciel zobowiązuje się nie rozpoczynać postępowania o eksmisję z powodu tej zaległości czynszowej objętej planem.

To ważne ograniczenie, ale nie pełna ochrona przed każdym wypowiedzeniem lub każdym pozwem.

Właściciel może nadal podjąć działania z innych prawnie dopuszczalnych przyczyn niezwiązanych z tą zaległością.

Co się dzieje, gdy przestaniesz realizować plan?

Jeżeli:

• nie płacisz rat zgodnie z planem;
• powstaje nowa zaległość czynszowa,

właściciel informuje OCMW.

Oficjalne zasady przewidują wtedy okres, w którym OCMW może jeszcze próbować znaleźć rozwiązanie. Nie traktuj jednak tego jako dodatkowego „bezpiecznego terminu” na niepłacenie. Nowe zaległości mogą doprowadzić do zakończenia ochrony wynikającej z umowy.

Jeżeli widzisz, że kolejnej raty nie zapłacisz, skontaktuj się z pracownikiem OCMW przed terminem płatności.

Jakie dokumenty zabrać do OCMW?

Przygotuj w szczególności:

• umowę najmu;
• ostatnie wezwania do zapłaty lub wiadomości od właściciela;
• zestawienie zaległych miesięcy i kwot;
• dowody dokonanych płatności;
• wyciągi bankowe potrzebne do oceny budżetu;
• dokumenty dochodowe;
• informacje o zasiłkach i świadczeniach;
• rachunki za energię, kredyty i inne stałe zobowiązania;
• korespondencję dotyczącą ewentualnego wypowiedzenia albo postępowania przed sędzią pokoju.

OCMW może poprosić także o dodatkowe dokumenty potrzebne do badania społecznego.

Czy trzeba mieć bardzo niski dochód?

Fundusz nie działa jak proste świadczenie z jednym publicznym progiem dochodowym dla każdego najemcy.

OCMW przeprowadza indywidualne badanie społeczne i ocenia m.in.:

• przyczynę zadłużenia;
• aktualne dochody;
• stałe koszty;
• wysokość zaległości;
• możliwość realizacji planu;
• ryzyko utraty mieszkania.

Dlatego nie rezygnuj z kontaktu tylko dlatego, że pracujesz albo Twój dochód przekracza poziom revenu d’intégration / leefloon.

Czy można zgłosić się przed pierwszą rozprawą?

Tak — i właśnie wtedy pomoc może być najbardziej praktyczna.

Nie trzeba czekać, aż właściciel:

• wyśle ostatnie wezwanie;
• skieruje sprawę do vredegerechti;
• uzyska orzeczenie.

Jeżeli dług dopiero powstaje, OCMW ma większą szansę zbudować wykonalny plan.

Jak może pomóc CAW?

CAW — Centrum Algemeen Welzijnswerk nie zastępuje OCMW i nie decyduje o wypłacie z funduszu.

Może natomiast pomóc, gdy:

• masz problemy z opłaceniem czynszu;
• grozi Ci utrata mieszkania;
• masz konflikt z właścicielem;
• potrzebujesz pomocy w administracji i finansach;
• nie wiesz, gdzie szukać tańszego mieszkania;
• potrzebujesz wsparcia mieszkaniowego lub, w kryzysie, informacji o schronieniu.

CAW może być szczególnie przydatne, gdy problem z czynszem jest częścią większego problemu finansowego lub rodzinnego.

OCMW czy CAW — gdzie iść?

Najlepiej nie traktować tych instytucji jako alternatywy.

OCMW

Idź do OCMW, jeśli potrzebujesz:

• formalnego badania sytuacji;
• planu spłaty z właścicielem;
• potencjalnego uruchomienia Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen;
• innej pomocy finansowej lub społecznej zależnej od Twojej sytuacji.

CAW

Skontaktuj się z CAW, jeśli potrzebujesz:

• doradztwa mieszkaniowego;
• pomocy w uporządkowaniu sytuacji;
• wsparcia administracyjnego;
• pomocy przy kryzysie mieszkaniowym;
• szerszego planu wyjścia z zadłużenia.

Co napisać właścicielowi?

Wiadomość powinna być krótka i konkretna.

Podaj:

• kwotę, której obecnie nie jesteś w stanie zapłacić;
• przyczynę problemu bez ujawniania zbędnych prywatnych szczegółów;
• informację, że kontaktujesz się z OCMW;
• propozycję czasowego rozwiązania, jeśli jesteś w stanie zapłacić część czynszu;
• prośbę o przesłanie aktualnego salda zaległości.

Nie podpisuj przypadkowego planu spłaty, którego od początku nie będziesz w stanie wykonać.

Co zrobić, jeśli dostałeś wezwanie z sądu?

Skontaktuj się z OCMW i CAW natychmiast i pokaż wezwanie.

Sprawdź:

1. datę rozprawy;
2. dokładną kwotę żądaną przez właściciela;
3. czy obejmuje czynsz, koszty, odsetki i inne należności;
4. czy wpłaty dokonane po powstaniu sporu są prawidłowo uwzględnione;
5. czy jest jeszcze możliwe porozumienie.

Pomoc OCMW nie oznacza automatycznie, że postępowanie sądowe znika. Jeżeli właściciel już wszczął sprawę, trzeba reagować również na pisma z vredegerecht.

Co zrobić, jeśli OCMW nie uruchomi funduszu?

Poproś o wyjaśnienie, dlaczego ten mechanizm nie pasuje do Twojej sytuacji, i zapytaj o inne formy wsparcia.

Możliwe są np.:

• inna pomoc finansowa;
• mediacja z właścicielem;
• begeleiding budżetowa;
• pomoc przy zadłużeniu;
• skierowanie do właściwej usługi mieszkaniowej.

Jeżeli otrzymujesz formalną decyzję OCMW odmawiającą konkretnej pomocy, sprawdź pouczenie o środkach odwoławczych. Nie każda rozmowa z pracownikiem socjalnym jest jednak formalną decyzją administracyjną.

Lista kontrolna

• Ustal dokładną kwotę zaległości.
• Zgłoś się do OCMW przed dalszym narastaniem długu.
• Skontaktuj się z właścicielem na piśmie.
• Przygotuj umowę najmu i dowody płatności.
• Przygotuj dochody i stałe koszty.
• Zapytaj OCMW o Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen.
• Nie podpisuj nierealnego planu spłaty.
• Pilnuj, aby nie powstawały nowe zaległości.
• Przy większym kryzysie mieszkaniowym skontaktuj się także z CAW.
• Jeżeli sprawa jest już w sądzie, nie ignoruj wezwania.

Najważniejsza zasada jest prosta: przy zaległym czynszu we Flandrii działaj zanim dług stanie się niemożliwy do spłacenia. Mechanizm OCMW i funduszu jest zaprojektowany właśnie po to, by przy wykonalnym planie uniknąć utraty mieszkania.