Karta parkingowa dla osoby z niepełnosprawnością — kto może ją dostać i jak złożyć wniosek?

Belgijską kartę parkingową dla osób z niepełnosprawnością można otrzymać, jeśli spełnia się co najmniej jedno z określonych kryteriów. Dla wielu dorosłych najważniejsze są dwa progi: co najmniej 12 punktów w ocenie samodzielności albo co najmniej 2 punkty w części dotyczącej przemieszczania się.

Kto może otrzymać kartę

Federalna DG Personnes handicapées / Directie-generaal Personen met een handicap (DG HAN) oraz portal Vlaanderen.be wskazują kilka możliwych podstaw.

Prawo do karty może wynikać m.in. z:

• minimum 12 punktów w ocenie wpływu niepełnosprawności na samodzielność osoby dorosłej,
• minimum 2 punktów w kryterium mobilności/przemieszczania się,
• trwałej niepełnosprawności dotyczącej nóg na poziomie co najmniej 50%,
• całkowitego paraliżu obu ramion albo amputacji obu ramion,
• statusu inwalidy wojennego (wojskowego lub cywilnego) z inwalidztwem co najmniej 50%,
• zgody INAMI/RIZIVi albo właściwego organu regionalnego na zakup pomocy mobilnościowej z oficjalnej listy,
• niektórych orzeczeń dotyczących dzieci lub regionalnej pomocy dla osób starszych.

Nie należy przeliczać polskiego stopnia niepełnosprawności bezpośrednio na belgijskie punkty. Belgijska procedura posługuje się własnymi kryteriami.

Co oznaczają punkty za samodzielność i mobilność

W federalnej ocenie analizuje się wpływ niepełnosprawności na codzienne funkcjonowanie. Dla karty parkingowej szczególne znaczenie ma zdolność przemieszczania się.

Dwa punkty w kryterium mobilności oznaczają poważne trudności w poruszaniu się albo konieczność pomocy innej osoby lub sprzętu.

Sama karta parkingowa nie jest jednak automatycznie dowodem ogólnego uznania niepełnosprawności do wszystkich innych świadczeń.

Jak złożyć wniosek

Najprostsza ścieżka prowadzi przez platformę My Handicap. Do zalogowania potrzebujesz dowodu osobistego z kodem PIN i czytnikiem albo aplikacji itsmei.

Po zalogowaniu:

1. przejdź do części dotyczącej własnego dossier,
2. wybierz wniosek o kartę parkingową,
3. uzupełnij informacje o wpływie niepełnosprawności na codzienne funkcjonowanie — Vlaanderen.be radzi podać jak najwięcej przykładów,
4. podaj dane lekarza prowadzącego, jeśli formularz o to prosi,
5. wyślij wniosek elektronicznie.

DG HAN może poprosić lekarza o dokumentację potrzebną do oceny, a czasem zaprosić cię na krótką wizytę u lekarza orzecznika. Po pozytywnej decyzji kartę dostaniesz pocztą.

Jeżeli potrzebujesz pomocy z wnioskiem, warto zwrócić się do pracownika socjalnego mutualitéi/mutualiteit, CPAS/OCMWi albo swojej gminy, jeśli oferuje taką pomoc. Można też umówić się z pracownikiem socjalnym SPF Sécurité sociale / FOD Sociale Zekerheid.

Czy karta jest przypisana do samochodu

Nie. Karta jest osobista, a nie przypisana na stałe do jednego pojazdu.

Możesz jej używać:

• gdy sam prowadzisz,
• gdy jedziesz jako pasażer.

Warunkiem jest obecność osoby, dla której karta została wydana. Nie wolno zostawiać jej innej osobie do samodzielnego używania. Po śmierci posiadacza kartę trzeba zwrócić do gminy albo odesłać do DG HAN.

Kartę umieszcza się z przodu pojazdu tak, aby symbol osoby na wózku i numer karty były widoczne.

Gdzie można parkować

Karta uprawnia do korzystania z miejsc przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnością.

Nie oznacza to jednak, że w całej Belgii parkowanie jest automatycznie bezpłatne. Zasady opłat mogą zależeć od miasta lub gminy. Przed pozostawieniem samochodu w strefie płatnego parkowania sprawdź lokalny regulamin.

Część miast stosuje cyfrową kontrolę numerów rejestracyjnych (tzw. scan-cars). Od 5 maja 2025 r. w całym kraju dostępna jest bezpłatna aplikacja handyPark: po zalogowaniu przez eID lub itsme możesz powiązać kartę z jedną lub kilkoma tablicami rejestracyjnymi (aktywna jest jedna naraz) i uruchomić sesję parkowania. Według DG HAN fizyczna karta musi nadal leżeć za przednią szybą, a aplikacja działa tylko w uczestniczących gminach — ich lista się wydłuża, więc sprawdź lokalne zasady.

Miejsca oznaczone wyłącznie dla mieszkańców mogą mieć dodatkowe ograniczenia — sama karta parkingowa nie zawsze wystarczy.

Jak długo karta jest ważna

Karta może być wydana bezterminowo — jeżeli na karcie nie podano innej daty, pozostaje ważna bez ograniczenia czasowego. Jeżeli ma termin ważności, data znajduje się na karcie.

O przedłużenie można wystąpić przez My Handicap najwcześniej w okresie sześciu miesięcy przed końcem ważności.

Jeżeli stara karta wygaśnie przed decyzją w sprawie nowej, można zapytać DG HAN o tymczasowe zaświadczenie do używania razem z wygasłą kartą.

Co zrobić po zgubieniu albo kradzieży

Przy utracie, kradzieży lub uszkodzeniu karty można wystąpić o duplikat. Urząd może wymagać odpowiedniego dowodu, np. zgłoszenia utraty na policji lub zdjęcia uszkodzonej karty.

Po wydaniu nowej karty poprzednia zostaje unieważniona. Jeżeli odnajdziesz starą kartę po otrzymaniu duplikatu, nie wolno jej ponownie używać.

Co sprawdzić przed pierwszym użyciem

Po otrzymaniu karty:

• sprawdź dane na karcie i datę ważności,
• umieszczaj ją w widocznym miejscu w pojeździe,
• sprawdź lokalne zasady parkowania i ewentualną rejestrację cyfrową (handyPark),
• pamiętaj, że karta działa tylko wtedy, gdy osoba uprawniona rzeczywiście korzysta z pojazdu.

Najważniejsze: karta jest uprawnieniem osoby, nie samochodu, a bezpłatne parkowanie zależy dodatkowo od zasad lokalnych.