Choroba samozatrudnionego — zgłoszenie do mutuelle i świadczenie

Osoba samozatrudniona objęta belgijskim ubezpieczeniem chorobowym powinna zgłosić niezdolność do pracy swojej kasie chorych w ciągu 7 dni kalendarzowych. Pierwszego dnia niezdolności nie wlicza się do tego terminu.

Jak liczyć termin?

INAMI/RIZIVi podaje przykład: jeśli niezdolność zaczyna się 1 czerwca, zgłoszenie powinno nastąpić najpóźniej 8 czerwca. Jeżeli ostatni dzień terminu wypada w sobotę, niedzielę lub ustawowe święto, termin przesuwa się na pierwszy kolejny dzień roboczy.

Podczas hospitalizacji nie trzeba składać zgłoszenia. Należy zrobić to niezwłocznie po wyjściu ze szpitala.

Jak zgłosić niezdolność?

Potrzebne jest zaświadczenie o niezdolności do pracy — FR: certificat d'incapacité de travail, NL: getuigschrifti van arbeidsongeschiktheid.

Od 1 stycznia 2026 lekarz przekazuje elektronicznie do kasy chorych m.in. zaświadczenia dotyczące okresu dłuższego niż 14 dni oraz przedłużenia. Przy krótszych okresach sprawdź instrukcję swojej mutuellei i zachowaj potwierdzenie przekazania dokumentu.

Czy samo zgłoszenie wystarczy?

Nie. Kasa chorych ocenia prawo do świadczenia oraz uznanie niezdolności.

INAMI wskazuje m.in.:

• okres oczekiwania ubezpieczeniowego wynoszący co do zasady 6 miesięcy;
• opłacenie składek społecznych za 2 kwartały;
• uznanie niezdolności do pracy;
• zaprzestanie aktywności zawodowej z powodów zdrowotnych zgodnie z zasadami systemu.

Szczególne statusy działalności mogą wymagać indywidualnego sprawdzenia.

Co z krótką chorobą?

Jeżeli uznana niezdolność trwa krócej niż 8 dni, obowiązuje 7-dniowy okres karencji i świadczenie nie jest wypłacane.

Jeżeli uznany okres trwa co najmniej 8 dni, świadczenie może przysługiwać od pierwszego dnia uznanego okresu.

Co oznacza spóźnione zgłoszenie?

Spóźnienie może obniżyć świadczenie za okres objęty opóźnieniem. Jeżeli termin został przekroczony, najlepiej złożyć dokumenty możliwie szybko i poprosić kasę o pisemną informację o skutkach w danej sprawie.

Ile wynosi świadczenie w pierwszym roku?

W okresie incapacité primaire świadczenie samozatrudnionego jest ryczałtowe i zależy od sytuacji rodzinnej.

Od 1 września 2026 INAMI podaje kwoty brutto dziennie dla reżimu 6 dni w tygodniu:

Są to kwoty brutto dzienne. Nie należy mnożyć ich przez 30 lub 31 w celu wyliczenia miesięcznej wypłaty.

Kategoria „cohabitant” w ubezpieczeniu społecznym nie jest tym samym co formalna cohabitation légalei. Kasa chorych ustala kategorię na podstawie reguł ubezpieczenia i sytuacji gospodarstwa domowego.

Czy trzeba zamknąć firmę?

Niezdolność do pracy nie oznacza automatycznego wykreślenia działalności z BCE/KBO. Znaczenie ma natomiast faktyczne wykonywanie aktywności podczas uznanego okresu.

Jeżeli chcesz wrócić do pracy częściowo lub w dostosowanym zakresie, sprawdź wcześniej procedurę swojej mutuelle.

Co przygotować?

• zaświadczenie albo potwierdzenie elektronicznego przesłania;
• datę początku niezdolności;
• potwierdzenie przekazania dokumentów;
• dane potrzebne kasie do oceny twojego statusu ubezpieczeniowego;
• informacje potrzebne do ustalenia kategorii rodzinnej.

Checklista

• policz 7 dni bez pierwszego dnia niezdolności;
• po pobycie w szpitalu zgłoś niezdolność od razu po wypisie;
• zachowaj potwierdzenia;
• sprawdź, czy okres został uznany przez kasę;
• przy chorobie krótszej niż 8 dni pamiętaj o okresie karencji;
• kwoty z tabeli traktuj jako dzienne kwoty brutto;
• przed wznowieniem aktywności sprawdź procedurę mutuelle.