MAF — które koszty leczenia wliczają się do rocznego limitu?

Maksymalny limit kosztów leczenia (MAFi) — FR: maximum à facturer (MàF), NL: maximumfactuur (MAF) — ogranicza w skali roku to, ile gospodarstwo domowe dopłaca do leczenia z własnej kieszeni. Nie jest to jednak limit „wszystkich rachunków od lekarza”. Do licznika MAF trafiają tylko ustawowe dopłaty pacjenta, a nie dodatkowe opłaty, które lekarz lub szpital może naliczyć ponad oficjalną taryfę. Poniżej wyjaśniamy, które koszty się liczą, a które nie, i jak sprawdzić, czy kasa chorych prawidłowo uwzględnia Twoje wydatki.

Jak działa MAF w skrócie?

• Twoja kasa chorych — FR: mutualitéi, NL: ziekenfonds — sama sumuje w ciągu roku kalendarzowego dopłaty, które zapłaciło Twoje gospodarstwo domowe.
• Gdy suma przekroczy przysługujący Wam próg, kasa zwraca dalsze dopłaty w całości do końca roku.
• Zwykle nie trzeba składać wniosku. Kasa nalicza MAF automatycznie i informuje o zwrocie, a wypłaty trafiają na konto zazwyczaj raz w miesiącu.

Co dokładnie wlicza się do limitu?

Do MAF liczy się udział własny pacjenta — FR: ticket modérateuri lub intervention personnelle, NL: remgeld lub persoonlijk aandeel. To różnica między oficjalną taryfą świadczenia a kwotą, którą zwraca ubezpieczenie obowiązkowe. Kasy chorych wymieniają w szczególności:

• udział własny za wizyty i konsultacje u lekarza rodzinnego i specjalisty,
• udział własny za zabiegi dentystyczne, fizjoterapię (kiné), opiekę pielęgniarską i logopedę,
• świadczenia techniczne: zabiegi chirurgiczne, prześwietlenia, badania techniczne i laboratoryjne,
• udział własny w lekach refundowanych i lekach recepturowych (preparatach magistralnych) objętych refundacją,
• udział własny w kosztach pobytu w szpitalu (osobisty udział za dni hospitalizacji),
• część kosztów implantów i materiałów medycznych, objętych refundacją.

Uwaga: liczy się tylko to, co faktycznie zapłaciłeś jako ustawową dopłatę. Jeżeli w danym roku zmieniono zakres refundacji, np. dla niektórych grup leków, kasa chorych stosuje zasady obowiązujące w danym roku. W razie wątpliwości zapytaj w kasie, czy dany wydatek trafia do licznika.

Co nie wlicza się do MAF?

Te koszty płacisz dalej nawet po przekroczeniu progu:

• dopłaty do honorariów — FR: suppléments d'honoraires, NL: ereloonsupplementeni — czyli kwoty, które lekarz (zwłaszcza niezakontraktowany) pobiera ponad oficjalną taryfę,
• dopłaty za pokój jednoosobowy w szpitalu i inne suplementy szpitalne,
• leki nierefundowane i inne świadczenia, których ubezpieczenie obowiązkowe w ogóle nie refunduje (np. implanty zębowe),
• koszty pobytu w domu opieki lub domu spokojnej starości.

W praktyce oznacza to, że przy pobycie w szpitalu MAF obejmuje ustawowy udział własny z faktury, ale nie pokój jednoosobowy ani dodatkowe honoraria. Jak wygląda faktura szpitalna i skąd biorą się suplementy, opisujemy w poradniku Hospitalizacja w Belgii: co pokrywa kasa chorych, a co jest za dopłatą. Przed takimi wydatkami chroni raczej prywatna polisa — zobacz Ubezpieczenie hospitalizacyjne w Belgii: czy warto i kiedy ma sens.

Kto należy do „gospodarstwa MAF”?

Limit liczy się dla gospodarstwa domowego, a nie dla jednej osoby:

• gospodarstwo tworzą wszystkie osoby zameldowane pod tym samym adresem według stanu na 1 stycznia danego roku (dane z Rejestru Krajowego),
• nie ma znaczenia, czy jesteście małżeństwem, czy nie,
• osoba mieszkająca sama również tworzy gospodarstwo.

Dopłaty wszystkich członków gospodarstwa sumują się we wspólnym liczniku (wyjątkiem jest osobny licznik dzieci poniżej 19 lat, opisany niżej).

Od czego zależy wysokość progu?

Istnieje kilka rodzajów MAF, a kasa chorych ustala, który dotyczy Twojego gospodarstwa:

• MAF dochodowy — FR: MàF revenus, NL: inkomens-MAF — próg zależy od dochodu netto podlegającego opodatkowaniu całego gospodarstwa z roku sprzed dwóch lat (dla roku 2026 są to dochody z 2024 r.). Im niższy dochód, tym niższy próg.
• MAF socjalny — FR: MàF social, NL: sociale MAF — dla gospodarstw, w których ktoś ma prawo do zwiększonej refundacji (BIMi; FR: intervention majorée, NL: verhoogde tegemoetkoming). Na 2026 r. stały próg wynosi 548,55 € rocznie.
• MAF dla dzieci i młodzieży poniżej 19 lat — dziecko ma własny, indywidualny licznik, niezależny od dochodów rodziny.
• MAF dla osób przewlekle chorych — próg gospodarstwa obniża się, jeśli ktoś z niego miał w poprzednich latach wysokie dopłaty lub ma status osoby przewlekle chorej. W 2026 r. obniżka wynosi 121,90 €.

Aktualną tabelę progów dla poszczególnych przedziałów dochodów publikują INAMI/RIZIVi i kasy chorych; progi są co roku indeksowane. Kasa chorych podaje też, jaki próg obowiązuje Twoje gospodarstwo.

Czy muszę coś zrobić, żeby dostać zwrot?

Zazwyczaj nie. W praktyce:

1. Płać rachunki i oddawaj zaświadczenia o udzielonych świadczeniach do kasy (lub korzystaj z rozliczenia elektronicznego, jeśli lekarz rozlicza się bezpośrednio). Wtedy dopłata trafia do licznika.
2. Upewnij się, że wszyscy członkowie gospodarstwa są zapisani w kasie chorych.
3. W razie wątpliwości zapytaj w kasie chorych o stan licznika MAF Twojego gospodarstwa.
4. Po przekroczeniu progu kasa informuje Cię o zwrocie i wypłaca go na konto — zwykle raz w miesiącu.

Jeśli płacisz u lekarza tylko udział własny w systemie rozliczeń bezpośrednich, ten udział także trafia do licznika. Więcej o tym systemie: Tiers payant / derdebetalersregeling: na czym polega i kiedy płacisz mniej na miejscu.

Co zrobić, gdy coś się nie zgadza?

• Wydatek nie trafił do licznika — sprawdź, czy kasa otrzymała zaświadczenie lub rozliczenie od lekarza. Zapytaj, czy dana pozycja to ustawowy udział własny, czy suplement (suplementy nie liczą się nigdy).
• Skład gospodarstwa wydaje się błędny — kasa przyjmuje skład z Rejestru Krajowego na 1 stycznia. Jeżeli coś się nie zgadza, zgłoś to w kasie chorych, a w razie potrzeby sprawdź swoje dane meldunkowe w gminie.
• Nie wiesz, który próg Cię dotyczy — poproś kasę o informację, jaki rodzaj MAF i jaki próg zastosowano dla Twojego gospodarstwa.
• Wysoki rachunek ze szpitala — przed zapłatą sprawdź fakturę z kasą chorych; MAF obniży wyłącznie część ustawową.

Ogólnie o tym, co pokrywa ubezpieczenie obowiązkowe, przeczytasz w poradniku Co obejmuje obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, a co wymaga dopłaty, a o samym zwrocie za wizyty — w tekście Refundacja wizyty u lekarza w Belgii: jak działa, ile trwa, gdzie sprawdzić status.