Masz dwoje dzieci we Flandrii — jak obniżyć onroerende voorheffing, także wynajmując mieszkanie?

We Flandrii ulga w podatku od nieruchomości (vermindering van onroerende voorheffing) przysługuje również rodzinie mieszkającej w wynajętym lokalu. Podstawowy warunek ulgi na dzieci to co najmniej dwoje dzieci uprawnionych do świadczenia rodzinnego, zameldowanych w tym samym gospodarstwie pod danym adresem na 1 stycznia roku podatkowego. Właściciel i najemca korzystają jednak z odmiennych procedur.

Kto może skorzystać?

Vlaamse Belastingdienst sprawdza sytuację na 1 stycznia roku, za który wymierzany jest podatek. Dzieci muszą być zameldowane pod tym samym adresem (wpisane do rejestru ludnościi lub cudzoziemców) i spełniać warunki flamandzkiego dodatku rodzinnego (gezinsbijslag, potocznie Groeipakketi). Według Vlaanderen.be prawo do dodatku rodzinnego kończy się najpóźniej w miesiącu, w którym dziecko kończy 25 lat. Nie wystarczy sama liczba dzieci w rodzinie, jeśli nie spełniają one kryteriów rejestracyjnych.

Dziecko z uznaną niepełnosprawnością może być uwzględniane na szczególnych zasadach, m.in. podwójnie przy obliczaniu odpowiedniej redukcji. Według Vlaanderen.be do ulgi wystarczy więc, że pod adresem zameldowane jest jedno dziecko z uznaną niepełnosprawnością (potwierdzoną zaświadczeniem Kind & Gezin albo — do 31.12.2018 — FOD Sociale Zaken). Przy opiece naprzemiennej (co-ouderschapi) możliwy jest odrębny podział korzyści, ale nie znosi on warunku wymaganej liczby zameldowanych dzieci pod adresem wskazanym w przepisach. Proporcjonalny podział przez Vlaamse Belastingdienst jest możliwy od roku podatkowego 2023 i tylko wtedy, gdy oboje współrodzice mieszkają we Flandrii; według Vlaanderen.be wniosek o taki podział składa się do 31 marca. W takich sytuacjach sprawdź instrukcję i formularz dla współrodziców.

Przykład: jeżeli drugie dziecko zostanie zameldowane dopiero w lutym 2026 r., nie spełni warunku wspólnego zameldowania na 1 stycznia 2026 r. dla tego roku. Prawo można ocenić ponownie w kolejnym roku podatkowym.

Czy właściciel musi składać wniosek?

Gdy właściciel sam zajmuje mieszkanie razem z dziećmi i nie występuje szczególna sytuacja rodzinna, redukcja jest zazwyczaj przyznawana automatycznie na jego aanslagbiljeti (decyzji podatkowej).

Sprawdź jednak, czy pojawiła się odpowiednia pozycja. Przy błędnym zameldowaniu, niepełnosprawności dziecka, współrodzicielstwie albo braku danych z określonych systemów może być potrzebne zgłoszenie i dodatkowe dokumenty. Na przykład pracownicy instytucji europejskich co roku przed 31 marca przesyłają zaświadczenie o prawie dzieci do dodatku rodzinnego, bo urząd nie otrzymuje tych danych automatycznie.

Wynajmuję mieszkanie — dlaczego ulga trafia do właściciela?

Formalnym podatnikiem onroerende voorheffing jest co do zasady właściciel, a nie lokator. Jeżeli do ulgi uprawnia sytuacja mieszkającej tam rodziny, Vlaamse Belastingdienst najpierw odejmuje ją na rachunku podatkowym właściciela.

Właściciel ma następnie przekazać kwotę najemcy lub rozliczyć ją z czynszem. Ulga nie jest prezentem dla właściciela ani osobnym dodatkiem wypłacanym automatycznie na konto lokatora — a najemca, aby ją uzyskać, musi najpierw złożyć wniosek (patrz niżej). Ten sam mechanizm opisuje niezależny portal Spotto: ulgę przyznaje się wynajmującemu, który musi ją uwzględnić w czynszu, tak aby ostatecznie skorzystał najemca.

Jak złożyć wniosek jako najemca?

1. Wejdź na stronę Vlaamse Belastingdienst dotyczącą vermindering van onroerende voorheffing als huurder.
2. Pobierz aanvraagformulier vermindering huurder (na stronie formularzy podatku od nieruchomości: meldingsformulier voor huurders).
3. Wpisz dane lokatora, właściciela i adres wynajmowanego lokalu; w przypadkach szczególnych załącz wymagane dowody.
4. Prześlij wniosek przez oficjalny formularz kontaktowy Vlaamse Belastingdienst (bezpieczna korespondencja po zalogowaniu) albo pocztą według instrukcji.
5. Zachowaj potwierdzenie. Urząd powinien zawiadomić zarówno najemcę, jak i właściciela o wyniku i kwocie redukcji.

Według urzędu najemca w zwykłej sytuacji składa taki wniosek raz. Urząd następnie weryfikuje przesłanki w kolejnych latach, także po przeprowadzce. Gdy wynajmującym jest woonmaatschappij (społeczna spółka mieszkaniowa), informacje przekazuje ona, a sposób rozliczenia może zależeć od porównania z ulgą socjalną.

Ile można odzyskać?

Nie jest to jedna stała kwota dla wszystkich rodzin. Podstawowa redukcja zależy od liczby kwalifikujących się dzieci, indeksacji oraz lokalnych dodatków podatkowych (opcentiemen) nakładanych przez prowincję i gminę.

Vlaanderen.be opisuje ją jako ryczałtową kwotę bazową 8,00 € (indeksowaną co roku), powiększaną o dodatki prowincji i gminy. Przykład z tej strony: przy dodatkach prowincjalnych 400 i gminnych 1000 łączna redukcja za rok podatkowy 2024 wyniosła 124,80 € (8,32 € bazowo + 33,28 € + 83,20 €). W oficjalnej tabeli Vlaanderen.be na rok podatkowy 2026 indeksowana kwota bazowa wynosi 8,80 € za dziecko, ale nie jest to ostateczna kwota na rachunku. Do ustalenia dokładnego świadczenia posłuż się symulatorem i decyzją Vlaamse Belastingdienst.

Co zrobić, jeśli właściciel nie zwrócił ulgi?

1. Poproś o potwierdzenie decyzji przyznającej redukcję i kwoty, którą fiskus odjął.
2. Zwróć się do właściciela na piśmie, wskazując, że ulga wynika z sytuacji lokatora i podlega przekazaniu lub rozliczeniu z czynszem.
3. Dołącz zawiadomienie urzędu; zachowaj korespondencję i dowody wpłat.
4. Jeśli brak reakcji, skonsultuj się z organizacją pomagającą najemcom (Huurdersbond) lub doradcą prawnym przed jednostronnym potrąceniem kwoty z czynszu.

Nawet gdy wyprowadzisz się po 1 stycznia, za dany rok możesz nadal zachować prawo do ulgi powiązanej z miejscem zamieszkania w tym dniu.

Czy można skorygować wcześniejsze lata?

W określonych sytuacjach:

• sprzeciw (bezwaar) składa się według Vlaanderen.be w ciągu 3 miesięcy po trzecim dniu roboczym następującym po dacie wysłania podanej na decyzji podatkowej (przy decyzji otrzymanej cyfrowo — 3 miesiące od otrzymania); spóźniony sprzeciw jest niedopuszczalny;
• w wyjątkowych przypadkach — przy oczywistych pomyłkach albo szczególnych okolicznościach, które uniemożliwiły terminowy sprzeciw — możliwa jest korekta z urzędu (ambtshalve ontheffing).

Nie każde spóźnione żądanie zostanie przyjęte; wybór procedury zależy od daty decyzji i przyczyny pominięcia ulgi. Urząd wskazuje również, że formularz wysłany po 1 maja może nie zostać uwzględniony przy pierwotnym naliczeniu bieżącego roku — nadal możliwe są przewidziane tryby korekty.

Czy to samo dotyczy Brukseli i Walonii?

Nie. Każdy region ma własne warunki, kwoty i procedury. Według strony wallonie.be w Walonii o ulgę na dzieci składa się wniosek na przewidzianym formularzu (może go złożyć także najemca), a notaire.be (artykuł z 2021 r.) wskazuje, że w Walonii i Brukseli ulgi z tytułu dzieci na utrzymaniui nie są przyznawane automatycznie i trzeba o nie wnioskować. Ten poradnik dotyczy nieruchomości położonych we Flandrii. Przy mieszkaniu w Brukseli (Brussel Fiscaliteit / Bruxelles Fiscalité) lub Walonii (SPW Finances) trzeba skorzystać z zasad odpowiedniej administracji regionalnej.

Najprostszy pierwszy krok: sprawdź datę zameldowania i liczbę uprawnionych dzieci na 1 stycznia, a następnie — jeśli wynajmujesz prywatne mieszkanie — złóż flamandzki formularz najemcy.