Zmarł bliski we Flandrii — kiedy i jak złożyć aangifte van nalatenschap?

Jeżeli osoba zmarła była belgijskim rezydentem podatkowym i dla spadku właściwa jest Flandria, spadkobiercy muszą zasadniczo złożyć do Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) deklarację spadkową — aangifte van nalatenschap.

Najważniejsze są dwa kroki: najpierw ustalić, czy rzeczywiście właściwa jest Flandria, a potem prawidłowo policzyć termin. Brak listu z urzędu nie oznacza, że obowiązek nie istnieje.

Kiedy właściwa jest Flandria?

Jeżeli zmarły był belgijskim rezydentem, punktem wyjścia jest jego fiscale woonplaats — miejsce zamieszkania podatkowego.

Flandria jest właściwa, gdy ostatnie miejsce zamieszkania podatkowego zmarłego znajdowało się w Regionie Flamandzkim.

Jeżeli zmarły w ciągu ostatnich pięciu lat życia mieszkał podatkowo w więcej niż jednym belgijskim regionie, stosuje się szczególną regułę: liczy się region, w którym w tym pięcioletnim okresie mieszkał najdłużej.

Nie ustalaj właściwości wyłącznie według:

• obywatelstwa zmarłego;
• obywatelstwa spadkobierców;
• miejsca pogrzebu;
• miejsca, w którym znajduje się większość rodziny.

Jaki jest termin na deklarację?

Termin zależy od miejsca śmierci, a nie od miejsca zamieszkania spadkobiercy.

Vlaamse Belastingdienst wskazuje:

• 4 miesiące, jeżeli zgon nastąpił w Belgii;
• 5 miesięcy, jeżeli zgon nastąpił w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
• 6 miesięcy, jeżeli zgon nastąpił poza EOG.

Polska należy do EOG, więc gdy osoba właściwa podatkowo dla Flandrii umrze w Polsce, standardowy termin wynosi 5 miesięcy.

Od którego dnia liczy się termin?

Dnia śmierci nie wlicza się do terminu.

Końcowa data jest natomiast uwzględniana. Jeżeli wypada w sobotę, niedzielę albo wskazany dzień ustawowo lub dekretowo wolny, termin przesuwa się zgodnie z zasadami VLABEL na najbliższy właściwy dzień roboczy.

Przy sprawie blisko granicy terminu nie licz daty „na oko”. Sprawdź ją w instrukcji VLABEL.

Czy trzeba czekać na list z urzędu?

Nie.

Obowiązek złożenia deklaracji powstaje z mocy prawa. Nie jest uzależniony od tego, czy dostałeś zaproszenie, formularz albo przypomnienie.

Jeżeli termin biegnie, a pisma nie ma, samodzielnie sprawdź procedurę i rozpocznij zbieranie danych.

Czy deklarację trzeba złożyć, jeśli spadek jest mały?

Co do zasady tak.

VLABEL wskazuje, że deklarację składa się również wtedy, gdy zmarły miał niewiele majątku albo praktycznie nie miał aktywów.

Istnieją szczególne wyjątki i tolerancje, np. w określonych sytuacjach dotyczących zmarłego małoletniego, ale nie należy z małej wartości spadku wyciągać automatycznie wniosku „nie muszę składać nic”.

Kto składa aangifte van nalatenschap?

W typowym spadku po belgijskim rezydencie obowiązek dotyczy m.in.:

• ustawowych spadkobierców;
• legatariuszy ogólnych.

Deklarację można złożyć:

• wspólnie;
• indywidualnie.

Przy deklaracji wspólnej osoby objęte wspólną deklaracją muszą ją prawidłowo podpisać. Przy deklaracjach indywidualnych każdy składa dokument w swoim zakresie.

Jak złożyć deklarację?

Masz dwie główne możliwości.

ERFonline

To internetowa aplikacja Vlaamse Belastingdienst do przygotowania i wysłania aangifte van nalatenschap.

System prowadzi przez pola dopasowane do sytuacji i pozwala wysłać deklarację elektronicznie.

Formularz

Można również użyć formularza dostępnego w formacie Word lub PDF i przesłać go zgodnie z instrukcjami VLABEL.

Nie ma ogólnego obowiązku angażowania notariusza do każdej deklaracji, ale przy skomplikowanym spadku pomoc notariusza może ograniczyć ryzyko pominięcia aktywów, zobowiązań lub błędnej wyceny.

Co trzeba zebrać przed wypełnianiem?

W praktyce przygotuj informacje o:

• danych zmarłego i dacie śmierci;
• spadkobiercach i ich relacji ze zmarłym;
• nieruchomościach;
• rachunkach i aktywach finansowych;
• ruchomościach i innych składnikach majątku wymagających wykazania;
• długach i kosztach, które mogą być uwzględniane zgodnie z przepisami;
• testamentach, darowiznach lub innych dokumentach mających znaczenie;
• polisach i świadczeniach wymagających oceny w ramach spadku.

Nie wpisuj przypadkowych wartości tylko po to, by dotrzymać terminu. Jeżeli potrzebna jest wycena, zacznij ją organizować odpowiednio wcześnie.

Czy można poprosić o przedłużenie terminu?

Tak.

Vlaamse Belastingdienst przewiduje możliwość złożenia wniosku o przedłużenie (NL: uitstel). Na zwykły wniosek może zostać udzielone dodatkowe 2 miesiące.

Warunki według VLABEL:

• wniosek trzeba złożyć na piśmie (formularzem kontaktowym albo pocztą do Vlaamse Belastingdienst w Aalst);
• wniosek musi wpłynąć przed upływem normalnego terminu — to warunek, a nie tylko zalecenie;
• prośba o przedłużenie o więcej niż 2 miesiące musi być uzasadniona; jeżeli VLABEL jej nie uwzględni, przedłużenie wynosi automatycznie 2 miesiące.

Zachowaj kopię wniosku i potwierdzenie wysłania.

Czy przedłużenie zawsze chroni przed podwyższeniem podatku?

Nie.

To ważna pułapka. VLABEL wyraźnie wskazuje, że nawet po uzyskaniu przedłużenia złożenie deklaracji po ustawowym terminie zawsze oznacza belastingverhoging — zwiększenie podatku. Przedłużenie pozwala złożyć deklarację później, ale nie usuwa tej sankcji. Jeżeli mimo przedłużenia złożysz deklarację w ustawowym terminie, zwiększenia nie ma.

Szczegóły sankcji opisuje również Notaris.be.

Jeżeli widzisz, że nie zdążysz, nie czekaj na ostatni dzień. Poproś o odroczenie z wyprzedzeniem i opisz konkretnie, czego brakuje i dlaczego.

Co grozi za zbyt późne złożenie?

Spóźnienie może prowadzić do belastingverhoging — zwiększenia należnego podatku.

Inne ryzyka pojawiają się również przy:

• pominięciu składnika majątku;
• zaniżeniu wartości;
• niepełnych lub błędnych obowiązkowych danych.

Wysokość konsekwencji zależy od rodzaju błędu i opóźnienia. Przy konkretnym dossier sprawdź aktualną tabelę VLABEL/Notaris.be zamiast stosować stary procent znaleziony w archiwalnym poradniku.

Co jeśli po złożeniu znajdziesz błąd?

ERFonline umożliwia obsługę korekt i dodatkowych zgłoszeń w przewidzianych sytuacjach.

Jeżeli zauważysz brak jeszcze w normalnym terminie składania, popraw deklarację zgodnie z procedurą zamiast liczyć, że urząd sam dopasuje dane.

Jeżeli nowa informacja pojawia się później, może być potrzebna nieuwe aangifte van nalatenschap lub deklaracja korygująca — rodzaj czynności zależy od przyczyny zmiany.

Co jeśli zmarły mieszkał w Polsce, ale miał nieruchomość we Flandrii?

To inny profil niż typowy belgijski rezydent.

Przy nierezydencie pozostawiającym nieruchomości w Belgii mogą mieć zastosowanie zasady recht van overgang oraz reguły wskazujące właściwy region.

Nie używaj automatycznie całej procedury dla belgijskiego rezydenta, jeżeli zmarły faktycznie mieszkał podatkowo poza Belgią.

Co zrobić, jeśli spadkobiercy nie wiedzą, czy przyjąć spadek?

Deklaracja podatkowa nie jest tym samym co decyzja cywilnoprawna o:

• przyjęciu spadku;
• przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza;
• odrzuceniu spadku.

Jeżeli istnieje ryzyko długów, nie wykonuj pochopnie czynności, które mogą mieć skutki dla przyjęcia spadku. Skonsultuj kwestię cywilnoprawną z notariuszem niezależnie od pilnowania terminów podatkowych.

Checklista po śmierci bliskiego

1. Ustal podatkowe miejsce zamieszkania zmarłego.
2. Sprawdź, który region jest właściwy.
3. Zapisz miejsce i datę śmierci.
4. Wylicz termin: 4, 5 albo 6 miesięcy.
5. Nie czekaj na list z VLABEL.
6. Zbierz dane o aktywach, długach i spadkobiercach.
7. Wybierz ERFonline albo formularz.
8. Jeżeli brakuje danych, złóż pisemny wniosek o przedłużenie przed upływem terminu.
9. Zachowaj kopię deklaracji i potwierdzenie wysłania.

Najważniejsze

Jeżeli dla spadku właściwa jest Flandria, aangifte van nalatenschap trzeba pilnować samodzielnie. Standardowy termin wynosi 4 miesiące po zgonie w Belgii, 5 miesięcy po zgonie w innym kraju EOG i 6 miesięcy po zgonie poza EOG.

Brak pisma z urzędu nie zatrzymuje terminu. Przy problemach ze skompletowaniem danych skontaktuj się z VLABEL przed jego upływem.