Ubezpieczasz auto w Belgii po latach jazdy w Polsce — czy ubezpieczyciel musi uwzględnić twoją historię bez szkód?

Jeździłeś latami w Polsce bez szkód, a belgijski ubezpieczyciel wycenia cię jak początkującego kierowcę? Najważniejszy dokument to zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia z ostatnich 5 lat — w Belgii FR: attestation de sinistralité (w ustawie: attestation), NL: verklaring betreffende het schadeverleden. Przynieś je przed zawarciem umowy. Belgijskie prawo nie każe ubezpieczycielowi przyznać ci konkretnej zniżki, ale zabrania traktować cię gorzej z powodu obywatelstwa lub wyłącznie dlatego, że wcześniej mieszkałeś w innym państwie UE.

Poradnik dotyczy osób, które ubezpieczają w Belgii prywatny samochód i mają historię ubezpieczenia OC z Polski lub z innego kraju UE. Zasady są federalne — obowiązują w całej Belgii. Szczegółowych przepisów polskich poradnik nie opisuje — o zaświadczenie zapytaj swojego polskiego ubezpieczyciela.

Czym jest zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia?

To dokument wystawiany przez ubezpieczyciela OC, który pokazuje, czy w okresie umowy były szkody z udziałem ubezpieczonego pojazdu, za które płacono osobom trzecim — albo potwierdza, że takich szkód nie było. Belgijska ustawa wymaga, by obejmował co najmniej 5 ostatnich lat umowy.

Według Test-Achats belgijskie zaświadczenie zawiera m.in.:

• nazwę ubezpieczyciela, dane ubezpieczającego, numer umowy i daty jej obowiązywania;
• przy każdej szkodzie: datę, dane kierowcy, kwotę wypłaconą przez ubezpieczyciela, stan sprawy (zamknięta lub otwarta) i odpowiedzialność kierowcy (ponosi, dzieli, nie ponosi, nieustalona).

Od 24 lipca 2025 r. zaświadczenie wydaje się w formie wzoru określonego przez Komisję Europejską w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2024/1855 — wzór obowiązuje we wszystkich państwach UE, także w Polsce.

Czy w Belgii jest bonus-malus jak w Polsce?

Nie w dawnej, jednolitej formie. Test-Achats wyjaśnia, że dokument nazywał się zaświadczeniem bonus-malus do 2004 r. Dziś każdy ubezpieczyciel stosuje własny system ustalania składki na podstawie historii szkód (FR: personnalisation a posteriori). Dlatego ta sama historia bezszkodowa może dać różną składkę u różnych firm.

Co mówi belgijskie prawo?

Ustawa z 21 listopada 1989 r. o obowiązkowym ubezpieczeniu OC pojazdów (FR: loi relative à l'assurance obligatoire de la responsabilité en matière de véhicules automoteurs, NL: wet betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen) w art. 7 przewiduje, że:

1. Ubezpieczyciel wydaje zaświadczenie w ciągu 15 dni od twojej prośby oraz na koniec umowy.
2. Jeśli ubezpieczyciel uwzględnia zaświadczenia wystawione przez innych ubezpieczycieli lub inne podmioty, nie może traktować cię w sposób dyskryminujący ani naliczać wyższej składki z powodu twojego obywatelstwa lub wyłącznie z powodu poprzedniego państwa członkowskiego zamieszkania.
3. Ubezpieczyciel publikuje ogólne podsumowanie swojej polityki — jak wykorzystuje zaświadczenia przy ustalaniu składki.

Czego prawo nie gwarantuje:

• nie nakazuje przyznania konkretnej zniżki za lata bez szkód;
• nie przenosi automatycznie polskiej „klasy” zniżek do belgijskiej taryfy;
• nie zabrania ubezpieczycielowi oceniać ryzyka według własnych kryteriów, o ile nie dyskryminuje cię z powodów wymienionych w ustawie.

W praktyce oznacza to: porównuj oferty i pytaj, jak dana firma traktuje zaświadczenia z innych krajów.

Krok po kroku: jak wykorzystać polską historię bez szkód

1. Poproś polskiego ubezpieczyciela o zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia. Jeśli w ostatnich 5 latach zmieniałeś ubezpieczyciela, poproś o zaświadczenie każdego z nich, żeby objąć cały okres. Zapytaj, czy mogą wystawić je według wzoru UE.
2. Sprawdź dokument przed wysłaniem. Czy zgadzają się dane, numer rejestracyjny, okresy umów i lista szkód? Jeśli znajdziesz błąd, poproś wystawcę o korektę, zanim przekażesz dokument dalej.
3. Zbierz oferty w Belgii przed zawarciem umowy. Przekaż zaświadczenie od razu przy wycenie, a nie po podpisaniu polisy.
4. Zapytaj o politykę uwzględniania zaświadczeń. Poproś o wskazanie opublikowanego podsumowania polityki lub o pisemną informację, jak firma uwzględni twoje zaświadczenie.
5. Zapytaj, czy potrzebne jest tłumaczenie. Ustal z ubezpieczycielem przed złożeniem dokumentów, czy przyjmie zaświadczenie po polsku.
6. Zachowaj kopię zaświadczenia i korespondencji z ubezpieczycielem.

Uwaga: nie wypowiadaj polisy, dopóki nowa umowa nie jest potwierdzona. Nie jeźdź bez ważnej polisy OC nawet przez jeden dzień. Zasady zmiany ubezpieczyciela opisuje poradnik Chcę zmienić ubezpieczyciela — kiedy i jak wypowiedzieć polisę bez przerwy w ochronie?.

Masz już polisę w Belgii — jak zdobyć belgijskie zaświadczenie?

Przyda się przy zmianie ubezpieczyciela w Belgii albo przy powrocie do Polski. Możesz je uzyskać:

• automatycznie przy wypowiedzeniu polisy samochodowej (według Test-Achats);
• na prośbę — według art. 7 ustawy z 21 listopada 1989 r. ubezpieczyciel ma na to 15 dni;
• online w serwisie Carattest (carattest.be), z kartą eIDi i czytnikiem (według Test-Achats).

Przy aucie służbowym poproś pracodawcę lub firmę leasingową o zaświadczenie od ubezpieczyciela pojazdu, z tobą jako zwykłym kierowcą.

Ubezpieczyciel zignorował zaświadczenie albo odmawia jego wydania — co zrobić?

1. Poproś o pisemne wyjaśnienie, jak uwzględniono twoje zaświadczenie i na jakiej podstawie ustalono składkę. Powołaj się na art. 7 ustawy z 21 listopada 1989 r.
2. Złóż pisemną reklamację do ubezpieczyciela lub pośrednika (Ombudsman wymienia też Datassur) — to pierwszy krok przed skargą.
3. Jeśli to nie pomoże, zwróć się do Ombudsmana ds. ubezpieczeń — FR: Ombudsman des Assurancesi, NL: Ombudsman van de Verzekeringen. Skargę składa się na piśmie, np. przez formularz online. Wystarczy krótki opis problemu, dane ubezpieczyciela lub pośrednika i numer sprawy — nie musisz podawać argumentów prawnych ani przepisów. Telefonicznie można uzyskać tylko informacje.

Te kroki mają sens zwłaszcza wtedy, gdy ubezpieczyciel nie wydaje zaświadczenia w ustawowym terminie albo gdy masz podstawy sądzić, że wyższa składka wynika z twojego obywatelstwa lub poprzedniego kraju zamieszkania. Pamiętaj, że prawo nie gwarantuje konkretnej zniżki.

Checklista

• Zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia od każdego polskiego ubezpieczyciela z ostatnich 5 lat.
• Dokument sprawdzony: dane, okresy, szkody.
• Kilka ofert w Belgii, każda wyceniona z zaświadczeniem.
• Pytanie o politykę uwzględniania zaświadczeń i o tłumaczenie.
• Nowa polisa potwierdzona przed wypowiedzeniem starej.
• Kopie dokumentów i korespondencji.

Porównujesz zakres polis? Zobacz też: RC Auto, omnium i ubezpieczenie kierowcy — co chroni mnie, a co tylko innych?.