RC Auto, omnium i ubezpieczenie kierowcy — co chroni mnie, a co tylko innych?

Masz samochód w Belgii i porównujesz oferty ubezpieczenia? Najważniejsze jest jedno rozróżnienie: obowiązkowe OC chroni innych przed skutkami wypadku, który spowodujesz. Nie płaci za naprawę twojego auta ani za twoje obrażenia, jeśli to ty jesteś sprawcą. Do tego służą osobne, dobrowolne ubezpieczenia.

Poradnik dotyczy prywatnego właściciela i kierowcy samochodu ubezpieczonego w Belgii. Nie omawia leasingu, aut służbowych ani transportu zawodowego.

Krótka odpowiedź: co chroni kogo?

Tabela pokazuje typowy podział. Dokładny zakres, wyłączenia i limity zawsze określa twoja umowa.

Co daje obowiązkowe RC Auto?

Ubezpieczenie OC pojazdu — FR: assurance RC Auto (responsabilité civile), NL: verzekering BA Auto (burgerlijke aansprakelijkheid) — jest obowiązkowe dla właściciela pojazdu, który może poruszać się po drogach publicznych. Bez niego nie zarejestrujesz auta. Obowiązek dotyczy nie tylko dróg publicznych, ale także terenów otwartych dla publiczności.

RC Auto pokrywa szkody cielesne i materialne, które poszkodowani ponieśli w wypadku spowodowanym twoim pojazdem. Odszkodowanie może dostać każdy poszkodowany oprócz sprawcy, m.in.:

• kierowcy i pasażerowie innych pojazdów,
• piesi i rowerzyści,
• pasażerowie twojego auta,
• kierowca twojego auta, jeżeli nie on spowodował wypadek.

Czego RC Auto nie pokrywa?

• Szkód w twoim własnym samochodzie.
• Szkód sprawcy wypadku — jego obrażeń, kosztów leczenia, utraty dochodu ani jego rzeczy.

Jeżeli więc spowodujesz kolizję, RC Auto zapłaci drugiej stronie, ale naprawę swojego auta i skutki własnych obrażeń pokrywasz z innych ubezpieczeń albo sam.

Certyfikat i jazda za granicą

Polisa RC Auto zwykle obowiązuje w całej Europie i w krajach basenu Morza Śródziemnego. Listę krajów znajdziesz na międzynarodowym certyfikacie ubezpieczenia — dawnej zielonej karcie, która dziś jest biała, ale nadal jest obowiązkowa. Przed wyjazdem poza wymienione kraje skontaktuj się z ubezpieczycielem.

Jeżeli wypadek spowoduje ktoś, kto ukradł auto, jego odpowiedzialności nie pokrywa twoje RC Auto. Według Wikifin poszkodowany zwraca się wtedy do Belgijskiego Wspólnego Funduszu Gwarancyjnego — FR: Fonds commun de garantie belge, NL: Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds.

Omnium i mini-omnium — ochrona twojego auta

Omnium — FR: assurance omnium, NL: omniumverzekering — to dobrowolne ubezpieczenie twojego pojazdu (odpowiednik polskiego autocasco).

Pełne omnium

Pokrywa szkody w twoim aucie także wtedy, gdy to ty spowodujesz wypadek. Zwykle obejmuje:

• wypadek z twojej winy — naprawę albo wymianę auta,
• pożar,
• kradzież i wandalizm,
• stłuczenie szyb,
• szkody od żywiołów: powódź, grad, burza, spadające kamienie,
• zderzenie ze zwierzęciem,
• inne szkody wyrządzone autu przez ciebie, np. uszkodzenie lampy wózkiem na zakupy.

Mini-omnium

Mini-omnium — NL: kleine omnium — to węższa ochrona. Obejmuje zwykle pożar, kradzież lub wandalizm, stłuczenie szyb, żywioły i zderzenie ze zwierzęciem.

Uwaga: mini-omnium co do zasady nie pokrywa szkód w twoim aucie, jeśli to ty spowodujesz wypadek. Sytuacje niejasno opisane w umowie mogą zostać bez odszkodowania.

Ile dostaniesz przy szkodzie całkowitej?

Jeżeli auto da się naprawić, odszkodowanie opiera się na kosztach naprawy. Przy szkodzie całkowitej liczy się wartość ubezpieczona zapisana w umowie:

• wartość rzeczywista — FR: valeur réelle — ustalana w dniu szkody, zależnie m.in. od wieku, przebiegu i stanu auta,
• wartość degresywna — ustalona przy zawarciu umowy i obniżana co roku o określony procent; tabelę zwykle dołącza się do umowy.

Przy kradzieży ubezpieczyciel płaci dopiero wtedy, gdy auta nie odnaleziono w terminie określonym w umowie. Niektórzy ubezpieczyciele mogą nie zwrócić VAT od kosztów naprawy, jeśli auto nie zostanie naprawione.

Od czego zależy składka?

Wikifin wymienia m.in.: typ, markę i model auta, wartość katalogową i ubezpieczone opcje, sposób wyceny przy szkodzie całkowitej, miejsce zamieszkania (ryzyko kradzieży) oraz wysokość udziału własnego. Wartość katalogowa to nie cena z faktury — nie uwzględnia rabatów ani VAT.

Wartość auta spada z czasem, więc co jakiś czas sprawdź, czy omnium nadal ma dla ciebie sens.

Udział własny (franchise) — co zapłacisz sam?

Udział własnyi — FR: franchise, NL: vrijstelling (także franchise) — to część szkody, którą pokrywasz sam. Ubezpieczyciel odejmuje go od odszkodowania. Stosuje się m.in.:

• stałą kwotę,
• procent szkody (często z minimalną kwotą),
• tzw. franszyzę angielską: przy szkodzie niższej niż próg ubezpieczyciel nie płaci nic, a przy szkodzie równej progowi lub wyższej zwraca całość.

Przykład z Wikifin: szkoda wyceniona na 1000 euro, udział własny 5%, ale co najmniej 200 euro. Ubezpieczyciel wypłaca 800 euro, a 200 euro pokrywasz sam. Jeśli winna była druga strona, możesz dochodzić od niej zwrotu udziału własnego, np. z pomocą ubezpieczenia ochrony prawnej.

Ubezpieczenie kierowcy — ochrona twojego zdrowia

Ubezpieczenie kierowcy — FR: assurance conducteuri, NL: bestuurdersverzekering — obejmuje obrażenia ciała kierowcy twojego auta, także gdy to on spowodował wypadek. To ważne, bo RC Auto nie płaci za obrażenia sprawcy.

Zależnie od umowy może pokrywać:

• koszty leczenia i szpitala — w części niepokrytej przez kasę chorych,
• czasową lub trwałą niezdolność do pracy i utratę dochodu,
• kapitał dla bliskich w razie śmierci kierowcy w wypadku.

Każdy ubezpieczyciel sam określa zakres i kwoty świadczeń. Przed wyborem porównaj ubezpieczone ryzyka i wysokość odszkodowań.

Assistance i ochrona prawna — osobne dodatki

• Assistance — NL: bijstandsverzekering — to pomoc przy awarii: naprawa na miejscu, holowanie, czasem powrót do kraju. Nie jest ubezpieczeniem szkód w aucie.
• Ochrona prawna — FR: protection juridique, NL: rechtsbijstandverzekering — pokrywa koszty adwokata i ekspertyz w sporze, np. o odszkodowanie po wypadku.

Co sprawdzić w polisie przed podpisem?

Zanim podpiszesz umowę, ustal:

1. Które ryzyka są objęte — szczególnie, czy omnium obejmuje kolizję z twojej winy.
2. Wysokość i rodzaj udziału własnego dla każdej gwarancji.
3. Sposób wyceny przy szkodzie całkowitej — wartość rzeczywista czy degresywna.
4. Wyłączenia — sytuacje, w których ubezpieczyciel nie zapłaci.
5. Kto może prowadzić auto i czy to ma wpływ na ochronę.
6. Terytorium — kraje wymienione w certyfikacie, szczególnie przed wyjazdem poza Europę.
7. Zakres ubezpieczenia kierowcy — jakie świadczenia i do jakich kwot.
8. Assistance i ochrona prawna — czy są w pakiecie i co dokładnie obejmują.

Uwaga: jeśli jedziesz samochodem testowym od dealera, sprawdź przed jazdą umowę z garażem. Assuralia zwraca uwagę, że trzeba ustalić, kto zapłaci udział własny z omnium w razie szkody.

Co przygotować do rozmowy z ubezpieczycielem?

• dowód rejestracyjny i dane auta (marka, model, wersja, opcje),
• wartość katalogową auta, jeśli ją znasz,
• informację, kto będzie jeździł autem,
• plany wyjazdów, np. do Polski,
• listę pytań z sekcji powyżej.

Rejestrujesz auto przywiezione z Polski? Zobacz też: Przeprowadzam się z własnym samochodem z Polski — jak zarejestrować go w Belgii?.