Nie możesz spłacić długów — czym jest RCD i co dzieje się z Twoimi dochodami?

Jeżeli masz trwałe, strukturalne długi, których realnie nie jesteś w stanie spłacić w rozsądnym czasie, możesz sprawdzić możliwość skorzystania z règlement collectif de dettes (RCD) / collectieve schuldenregeling.

RCD nie jest zwykłym rozłożeniem jednej faktury na raty. To postępowanie sądowe prowadzone przez tribunal du travail / arbeidsrechtbank. Po przyjęciu wniosku sąd wyznacza mediatora zadłużenia.

Kiedy RCD ma sens

RCD jest przeznaczone dla trwałego nadmiernego zadłużenia. Typowe sygnały to:

• kilka kredytów i zaległych faktur;
• egzekucje lub zajęcia;
• zaległości czynszowe, energetyczne albo podatkowe;
• brak realnej możliwości stworzenia planu spłaty z bieżących dochodów;
• sytuacja, w której spłata jednego zobowiązania tworzy kolejne długi.

Jeżeli problem jest przejściowy i dotyczy jednego wierzyciela, wcześniej może wystarczyć zwykły plan płatności lub mediacja pozasądowa.

RCD nie oznacza automatycznego umorzenia długów

Celem procedury jest uporządkowanie całego zadłużenia i stworzenie planu, który uwzględnia interes wierzycieli, ale jednocześnie pozostawia gospodarstwu domowemu środki potrzebne do godnego życia.

To, czy część zobowiązań zostanie ostatecznie umorzona, zależy od rodzaju planu i decyzji w konkretnej sprawie.

Gdzie złożyć wniosek

Wniosek składa się do tribunal du travail / arbeidsrechtbank właściwego dla miejsca zamieszkania.

Dostępny jest elektroniczny rejestr JustRestart, przez który osoba zadłużona może złożyć wniosek i później śledzić postępowanie. Osoba fizyczna może również złożyć wniosek papierowo w sekretariacie sądu pracy.

Jeżeli korzystasz z adwokata, sprawdź aktualne zasady składania elektronicznego.

Ile kosztuje złożenie wniosku

Droits Quotidiens wskazuje, że samo złożenie wniosku o RCD jest bezpłatne.

W postępowaniu występują jednak koszty mediatora rozliczane według zasad procedury. Jeżeli potrzebujesz adwokata, sprawdź prawo do pomocy prawnej drugiej linii.

Co przygotować

Sąd musi otrzymać pełny obraz sytuacji. Zbierz:

• dane gospodarstwa domowego;
• wszystkie dochody;
• podstawowe koszty życia;
• listę wierzycieli;
• kwoty zadłużenia;
• umowy kredytowe i pożyczkowe;
• wezwania do zapłaty;
• dokumenty komornicze;
• zaległości podatkowe, czynszowe i energetyczne;
• informacje o majątku;
• regularne zobowiązania, np. alimenty;
• dane współdłużników i poręczycieli;
• informacje o majątku sprzedanym lub darowanym w ostatnich 6 miesiącach;
• trwające postępowania sądowe i wnioski o odroczenie płatności.

Nie pomijaj długu tylko dlatego, że wierzyciel chwilowo nie prowadzi egzekucji.

Co dzieje się po przyjęciu sprawy

Sąd bada dopuszczalność wniosku — według Droits Quotidiens sędzia ma na to co do zasady 8 dni. Jeśli go przyjmie, wyznacza médiateur de dettes / schuldbemiddelaar.

Mediator:

• zbiera zgłoszenia wierzycieli;
• weryfikuje długi;
• analizuje dochody i konieczne wydatki;
• przygotowuje propozycję planu;
• zarządza środkami przeznaczonymi na realizację planu.

Co dzieje się z pensją lub zasiłkiem

Po wejściu do RCD budżet podlega kontroli mediatora. Nie oznacza to jednak, że całe wynagrodzenie jest zabierane.

Z dochodu pozostawia się środki potrzebne na bieżące życie gospodarstwa domowego. W praktyce spotkasz określenie pécule de médiation.

Nie ma jednej identycznej kwoty dla wszystkich. Budżet powinien uwzględniać konkretną sytuację rodziny i konieczne wydatki.

Co z egzekucją i odsetkami

Jedną z głównych funkcji RCD jest zatrzymanie indywidualnej walki wierzycieli o majątek dłużnika i prowadzenie sprawy w jednym postępowaniu.

SPF Justice wskazuje, że po dopuszczeniu do RCD komornicy nie powinni już prowadzić wobec ciebie czynności, przestajesz dostawać wezwania do zapłaty, a odsetki przestają narastać.

Każde nowe pismo od wierzyciela lub komornika przekazuj mediatorowi.

Plan polubowny albo sądowy

Mediator najpierw dąży do planu możliwego do zaakceptowania przez strony. Jeżeli porozumienie nie jest możliwe, w określonych warunkach sąd może ustalić plan sądowy.

RCD jest procedurą wieloletnią. SPF Justice w materiałach o JustRestart wskazuje, że zarządzanie planem może trwać do kilku lat, w określonych ramach maksymalnie do siedmiu lat. Nie oznacza to, że każda sprawa trwa siedem lat.

Czy można wybrać mediatora

Formalnego mediatora w RCD wyznacza sąd.

Przed złożeniem wniosku możesz natomiast skorzystać z pomocy CPAS/OCMWi, CAW, uznanego serwisu mediacji długów albo adwokata.

Co zrobić przed złożeniem wniosku

1. Sporządź pełną listę długów.
2. Zbierz ostatnie pisma wierzycieli i komorników.
3. Spisz miesięczne dochody i konieczne wydatki.
4. Sprawdź, czy zwykła mediacja długów nie wystarczy.
5. Jeżeli zadłużenie jest trwałe, poproś o pomoc CPAS/OCMW lub wyspecjalizowany serwis.
6. Przygotuj wniosek do sądu pracy albo JustRestart.
7. Po rozpoczęciu procedury informuj mediatora o zmianach dochodów, wydatków i sytuacji rodzinnej.

Co zrobić, jeśli prowadzisz działalność

Status przedsiębiorcy może wpływać na właściwą ścieżkę prawną. Jeżeli aktywnie prowadzisz działalność albo niedawno ją zakończyłeś, przed złożeniem wniosku sprawdź kwalifikację swojej sytuacji z prawnikiem lub wyspecjalizowanym serwisem.

Najważniejsze: RCD daje strukturę i ochronę, ale wiąże się z wieloletnią kontrolą budżetu i obowiązkiem pełnej przejrzystości wobec mediatora i sądu.