Pracodawca nie zapłacił pensji — co zrobić i gdzie zgłosić zaległe wynagrodzenie?

Jeżeli pracodawca nie zapłacił pensji w terminie, nie czekaj kilku miesięcy bez pisemnego śladu. Najpierw sprawdź, kiedy wynagrodzenie powinno było zostać wypłacone, następnie wezwij pracodawcę do zapłaty na piśmie i zachowaj dokumenty. Jeżeli problem nie zostanie rozwiązany, zaległe wynagrodzenie można zgłosić do Inspection du travail – Contrôle des lois sociales / Toezicht op de Sociale Wetten.

Brak wypłaty nie staje się legalny tylko dlatego, że pracodawca „ma problemy z księgowością” albo „czeka na klienta”.

Kiedy pensja jest spóźniona?

Data wypłaty może wynikać z kilku źródeł.

1. CCT lub CAO

Najpierw sprawdza się układ zbiorowyi pracy — FR: convention collective de travail (CCT), NL: collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) — właściwy dla sektora albo firmy.

Jeżeli CCT określa datę wypłaty, stosuje się tę datę.

2. Regulamin pracy

Jeżeli datę określa règlement de travail / arbeidsreglement, musi ona przypadać najpóźniej do 7. dnia roboczego po okresie pracy, którego wynagrodzenie dotyczy.

3. Brak daty w CCT i regulaminie

Jeżeli ani CCT, ani regulamin pracy nie określają terminu, wynagrodzenie powinno zostać wypłacone najpóźniej do 4. dnia roboczego po okresie pracy, którego dotyczy.

Dniem roboczym dla tej zasady jest każdy dzień tygodnia poza niedzielą i świętem ustawowym.

Jak często pracodawca musi płacić?

Zasady zależą od statusu i sposobu wynagradzania.

Dla pracowników umysłowych — employés / bedienden — wynagrodzenie powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu.

Dla robotników — ouvriers / arbeiders — zasadą jest wypłata co najmniej dwa razy w miesiącu, z maksymalnym odstępem 16 dni, chyba że zastosowanie ma przewidziany wyjątek.

Nie oznacza to, że każda wypłata musi być pełną miesięczną pensją: przy dwóch płatnościach jedna może być zaliczką, a jedna ostatecznym rozliczeniem.

Co oznacza „zapłacone” przy przelewie?

Przy przelewie bankowym wynagrodzenie uważa się za zapłacone w dniu, w którym Twoje konto zostało uznane.

Samo zlecenie przelewu przez pracodawcę nie wystarcza, jeżeli pieniądze nie znalazły się jeszcze na Twoim koncie w wymaganym terminie.

Dlatego zachowaj wyciąg bankowy albo historię rachunku pokazującą datę wpływu.

Pierwszy krok: sprawdź, czego dokładnie brakuje

Ustal, czy problem dotyczy:

• całej pensji;
• części pensji;
• nadgodzin;
• premii;
• dodatku zmianowego lub nocnego;
• zwrotu kosztów dojazdu;
• salaire garanti / gewaarborgd loon za chorobę;
• ekoczeków lub innego należnego świadczenia;
• końcowego rozliczenia po odejściu z pracy.

Nie ograniczaj zgłoszenia do zdania „nie dostałem pieniędzy”. Podaj okres i brakującą kwotę lub pozycję, jeśli potrafisz ją ustalić.

Jakie dowody zebrać?

Zachowaj w jednym miejscu:

• umowę o pracę i aneksy;
• regulamin pracy, jeśli go masz;
• fiche de paiei / loonfiche;
• grafik i ewidencję przepracowanych godzin;
• wiadomości dotyczące zmian, nadgodzin lub premii;
• wyciąg bankowy;
• wcześniejsze paski wynagrodzenia pokazujące zwykłą stawkę;
• korespondencję z pracodawcą.

Jeżeli nie dostałeś fiche de paie, napisz o tym w tym samym zgłoszeniu. Brak paska wynagrodzenia jest odrębnym problemem dokumentacyjnym.

Napisz do pracodawcy

Wyślij krótką wiadomość lub formalne wezwanie, w którym podasz:

1. okres, którego dotyczy brak zapłaty;
2. kwotę lub składnik wynagrodzenia, którego brakuje;
3. datę, w której wypłata powinna była nastąpić;
4. numer rachunku, jeżeli trzeba go potwierdzić;
5. prośbę o zapłatę i wyjaśnienie w konkretnym, rozsądnym terminie.

Zachowaj kopię. Jeżeli sprawa trafi do inspekcji albo sądu, pisemna chronologia jest znacznie bardziej użyteczna niż rozmowy telefoniczne bez śladu.

Gdzie zgłosić brak wypłaty?

Contrôle des lois sociales / Toezicht op de Sociale Wetten kontroluje m.in.:

• prawo do wynagrodzenia;
• minimalne stawki i barèmes;
• premie;
• salaire garanti;
• koszty transportu;
• dokumenty społeczne;
• inne obowiązki pracodawcy związane z płacą.

SPF Emploi wprost wskazuje, że skargę można złożyć m.in. przy niewypłaceniu należnego wynagrodzenia, premii, kosztów transportu czy innych należnych świadczeń.

Właściwa jest regionalna dyrekcja inspekcji związana z miejscem działalności pracodawcy.

Czy skarga jest poufna?

SPF Emploi wskazuje, że skarga do Contrôle des lois sociales jest traktowana poufnie, chyba że sam zdecydujesz o ujawnieniu swojej tożsamości w sposób potrzebny dla sprawy.

Inspektor wyjaśni, jak poufność działa w konkretnej procedurze.

Czy inspekcja może odzyskać pieniądze?

Inspekcja może kontrolować dokumenty, ustalać naruszenia i żądać uregulowania zaległości. SPF Emploi podał (27 maja 2025 r.), że w 2024 r. dzięki działaniom Contrôle des lois sociales 38 137 pracowników otrzymało łącznie ponad 25,8 mln euro zaległych wynagrodzeń.

Nie oznacza to jednak, że każda sporna kwota zostanie automatycznie wypłacona po jednym zgłoszeniu. Gdy pracodawca kwestionuje samo istnienie długu albo odmawia zapłaty, może być potrzebna dalsza procedura, w tym sąd pracy.

Czy należą się odsetki?

Opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia może powodować obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę.

Nie wpisuj przypadkowej stawki odsetek w wezwaniu bez sprawdzenia, jaka stawka obowiązuje w Twojej sytuacji i okresie. Możesz natomiast wyraźnie zastrzec, że domagasz się należnego wynagrodzenia wraz z odsetkami przewidzianymi prawem.

Pracodawca mówi, że zapłaci po otrzymaniu pieniędzy od klienta

To nie zmienia terminu wypłaty wynagrodzenia wynikającego z prawa pracy, CCT i regulaminu.

Ryzyko finansowe działalności gospodarczej ponosi pracodawca. Pracownik nie powinien finansować firmy przez nieograniczone czekanie na swoją pensję.

Co po zakończeniu umowy?

Po zakończeniu zatrudnienia pozostałe należne wynagrodzenie powinno zostać rozliczone bez zwłoki, najpóźniej przy pierwszej wypłacie przypadającej po zakończeniu umowy.

Sprawdź wtedy także dokumenty końcowe, premie, ewentualne wakacyjne i inne świadczenia wynikające z Twojego statusu.

Co zrobić, jeśli firma upada?

Jeżeli pracodawca jest niewypłacalny albo rozpoczyna się upadłość, zwykłe wezwanie do zapłaty może nie wystarczyć. W zależności od sytuacji w grę mogą wchodzić zgłoszenie wierzytelności i mechanizmy Funduszu Zamknięcia Przedsiębiorstw.

Nie czekaj wtedy na obietnice nieformalnej wypłaty. Skontaktuj się ze związkiem zawodowym, prawnikiem albo właściwą instytucją, bo terminy i procedura są inne niż przy zwykłym spóźnieniu pensji.

Najkrótsza ścieżka działania

1. Sprawdź CCT i règlement de travail.
2. Porównaj termin z datą faktycznego wpływu na konto.
3. Zabezpiecz fiche de paie, grafik, umowę i wyciąg.
4. Wezwij pracodawcę do zapłaty na piśmie.
5. Jeżeli brak reakcji — zgłoś sprawę do Contrôle des lois sociales.
6. Przy sporze lub niewypłacalności skorzystaj z pomocy związku zawodowego lub pomocy prawnej.

Nie podpisuj dokumentu stwierdzającego pełne rozliczenie, jeżeli wiesz, że część wynagrodzenia nadal nie została wypłacona.