Nabycie obywatelstwa belgijskiego – osoba pełnoletnia mieszkająca w Belgii co najmniej 5 lat (urodzona poza Belgią)

Uwaga: procedura oraz wymagane dokumenty mogą się różnić w zależności od gminy i konkretnego urzędu.

Osoby, które nie urodziły się w Belgii, ale mieszkają tu legalnie od minimum 5 lat, mogą ubiegać się o obywatelstwo belgijskie poprzez wniosek. Warunkiem jest legalny i nieprzerwany pobyt, posiadanie prawa pobytu bez ograniczeń oraz spełnienie wymogów dotyczących integracji, pracy lub sytuacji rodzinnej. Poniższy poradnik omawia wszystkie główne ścieżki dostępne dla mieszkańców Belgii.

Zobacz też: Nabycie obywatelstwa belgijskiego – osoba pełnoletnia urodzona w Belgii.

Warunki pobytowe – kto może rozpocząć procedurę?

Minimalny okres pobytu

Aby ubiegać się o obywatelstwo na podstawie pięcioletniego pobytu, trzeba spełnić trzy podstawowe warunki:

• co najmniej 5 lat legalnego pobytu w Belgii,
• pobyt nieprzerwany,
• prawo pobytu bez ograniczeń w momencie złożenia wniosku.

Legalny pobyt oznacza wszystkie okresy, które były objęte elektroniczną kartą pobytu (E/EU, E+/EU+).

Kiedy 5 lat liczy się wstecznie?

Niektóre procedury pozwalają na liczenie pięciu lat od wcześniejszej daty:

• osoba uznana za uchodźcę liczy 5 lat od dnia złożenia wniosku o status uchodźcy,
• osoba z ochroną uzupełniającą liczy 5 lat od dnia przyznania tej ochrony,
• osoba, która złożyła wniosek o łączenie rodzin, liczy okres 5 lat od dnia złożenia tego wniosku.

Ścieżka 1: Obywatelstwo na podstawie pracy lub integracji zawodowej

Kto może z niej skorzystać?

Osoba, która:

• legalnie i nieprzerwanie mieszka w Belgii co najmniej 5 lat,
• ma prawo pobytu bezterminowego,
• pracowała w ciągu ostatnich 5 lat.

Wariant 1: praca bez przerw

Jeśli praca była wykonywana bez przerw, wystarczy jakikolwiek rodzaj zatrudnienia:

• umowa o pracę,
• praca przez agencję interimi,
• art. 60,
• działalność gospodarcza (własna działalność, pomocnik u osoby z własną działalnością lub przez spółkę)

Rodzaj umowy, wymiar etatu i wysokość wynagrodzenia nie mają znaczenia. Ważna jest ciągłość zatrudnienia. Urlopy i chorobowe liczą się jako okres zatrudnienia.

Wariant 2: praca z przerwami

Można ubiegać się o obywatelstwo mimo przerw, jeśli spełnione są warunki minimalne:

• co najmniej 468 przepracowanych dni jako pracownik,
• lub 6 opłaconych kwartałów składkowych jako osoba samozatrudniona,
• możliwe jest łączenie obu form pracy.

Część studiów lub szkoleń może zostać odjęta od wymaganych 468 dni, jeśli zakończyła się uzyskaniem dyplomu:

• świadectwo szkoły średniej – 182 dni,
• rok akademicki 60 punktów ECTS – 236 dni,
• kurs zawodowy 400 godzin – 52,5 dnia.

Wymóg integracji społecznej

Należy spełnić jeden z warunków:

• ukończony kurs integracyjny na poziomie A2,
• dyplom szkoły średniej lub studiów wyższych w Belgii,
• kurs zawodowy minimum 400 godzin,
• nieprzerwana praca (jako pracownik lub osoba samozatrudniona) przez ostatnie 5 lat.

Wymóg znajomości języka

Należy wykazać znajomość jednego z trzech języków narodowych (francuski, niderlandzki, niemiecki) na poziomie A2.

Dowody językowe:

• belgijski dyplom szkolny,
• kurs zawodowy min. 400 godzin,
• kurs integracyjny na poziomie A2,
• nieprzerwana praca przez ostatnie 5 lat,
• test językowy z regionalnego urzędu zatrudnienia Foremi w Walonii, Actiris w Brukseli lub VDAB we Flandrii.

Ścieżka 2: Obywatelstwo dla osób niezdolnych do pracy

Kto może skorzystać?

Osoba, która:

• jest niezdolna do pracy z powodu trwałej niepełnosprawności lub długoterminowego chorobowego ze stwierdzoną niezdolnością powyżej 66%,
• albo osiągnęła wiek emerytalny (aktualnie 66 lat),
• ma prawo pobytu nieograniczonego,
• legalnie mieszka co najmniej 5 lat.

Osoby z tej grupy są zwolnione z obowiązku wykazania integracji społecznej, udziału w życiu gospodarczym i znajomości języka.

Ścieżka 3: Obywatelstwo przez małżeństwo z obywatelem belgijskim

Warunki

• co najmniej 3 lata wspólnego zamieszkania z małżonkiem belgijskim w Belgii,
• minimum 5 lat legalnego pobytu i karta bezterminowa,
• integracja społeczna (kurs, dyplom, szkolenie),
• znajomość języka na poziomie A2,
• w ostatnich 5 latach: minimum 234 dni pracy jako pracownik lub 3 kwartały pracy jako osoba samozatrudniona.

Ścieżka 4: Obywatelstwo jako rodzic małoletniego obywatela Belgii

Warunki

• dziecko z obywatelstwem belgijskim, niepełnoletnie,
• uznany i potwierdzony status rodzica (urodzenie, uznanie lub adopcja),
• 5 lat pobytu i karta pobytu bezterminowego,
• integracja społeczna,
• znajomość języka A2,
• w ostatnich 5 latach: minimum 234 dni pracy lub 3 kwartały samozatrudnienia.

Nie jest wymagane wspólne zamieszkanie z dzieckiem.

Czego nie można użyć jako podstawy?

Wspólne mieszkanie z obywatelem belgijskim

Samo wspólne zamieszkanie – nawet zarejestrowane jako związek partnerski (cohabitation légalei po francusku/wettelijk samenwonen po niderlandzku) – nie daje prawa do obywatelstwa.

Jak złożyć wniosek o obywatelstwo?

Umówienie wizyty

Wniosek składa się u urzędnika stanu cywilnego w gminie zamieszkania.

Dokumenty

Na wizytę trzeba zabrać:

• kartę pobytu,
• dokumenty potwierdzające spełnienie warunków (np. konto indywidualne, zaświadczenia z mutuellei),
• dowód opłaty 1 030 EUR (kwota na 2026 r.; opłata jest indeksowana co roku 1 stycznia, a gmina może doliczyć własną opłatę administracyjną).

Urzędnik sporządza deklarację i prosi o jej podpisanie z własnoręcznym dopiskiem o zobowiązaniu do przestrzegania Konstytucji i praw belgijskich.

Jakie dokumenty trzeba zgromadzić?

• dowód tożsamości,
• akt urodzenia (często dostępny w belgijskiej bazie aktów stanu cywilnego, jeżeli dokonano transkrypcji),
• zaświadczenie o zameldowaniu z historią adresów z 5 lat (urzędnik pobierze je sam),
• dokumenty potwierdzające pracę, niezdolność do pracy lub inną podstawę wymienioną wyżej,
• potwierdzenie zapłaty 1 030 EUR.

Dokumenty zagraniczne muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego i zalegalizowane, chyba że obowiązuje apostillei lub zwolnienie.

Jak przebiega procedura po złożeniu wniosku?

Etapy

• 30 dni na sprawdzenie kompletności dokumentów,
• 5 dni na przekazanie wniosku do prokuratora,
• od 4 do 5 miesięcy na decyzję prokuratora,
• sprawdzenie przez Federalny Urząd ds. Cudzoziemcówi oraz Służbę Bezpieczeństwa Państwa.

Możliwe wyniki

• pozytywna decyzja → sporządzenie aktu obywatelstwa,
• brak decyzji, ale potwierdzenie odbiorui → automatyczne zatwierdzenie,
• brak decyzji bez potwierdzenia odbioru → automatyczne odrzucenie,
• decyzja negatywna → odwołanie w ciągu 15 dni.

Odwołanie od decyzji negatywnej

Odwołanie składa się listem poleconym do urzędnika stanu cywilnego z prośbą o przekazanie sprawy do sądu rodzinnego. Sąd może:

• odrzucić wniosek,
• zatwierdzić go (wtedy prokurator może się odwołać).

Po prawomocnym zatwierdzeniu urząd sporządza akt obywatelstwa.