Kończy mi się zasiłek dla bezrobotnych po reformie — kiedy dokładnie, co przesuwa datę i co zrobić potem?

Od reformy zasiłek dla bezrobotnych w Belgii nie jest już bezterminowy. Przy wniosku złożonym od 1 marca 2026 r. dostajesz 12 miesięcy zasiłku plus do 12 kolejnych, zależnie od przepracowanego stażu — razem najwyżej 24 miesiące. Datę końca prawa możesz jednak przesunąć, m.in. podejmując pracę. Po końcu zasiłku, jeśli nie masz dochodów, możesz zwrócić się do CPAS/OCMWi.

Poradnik dotyczy pełnego bezrobocia po pracy — FR: allocations de chômage, NL: werkloosheidsuitkeringen — w całej Belgii. Zasady ustala federalny urząd ONEM/RVAi; zasiłek wypłaca twoja instytucja płatniczai (związek zawodowy albo CAPAC/HVWi).

Jak długo trwa zasiłek po reformie?

Według karty informacyjnej ONEM T202 (aktualizacja 18.06.2026) dotyczy to osób, które złożyły pierwszy wniosek po 28.02.2026 albo otwierają nowe prawo po przerwie trwającej co najmniej 4 tygodnie:

• pierwszy okres: 12 miesięcy;
• drugi okres: 1 miesiąc za każde 104 dni przeszłości zawodowej, najwyżej 12 miesięcy. Wynik dzielenia zaokrągla się: 0,5 i więcej w górę, poniżej 0,5 w dół.

Przykład z ONEM: masz 896 dni pracy. 896 : 104 = 8,6, czyli 9 miesięcy drugiego okresu. Razem: 12 + 9 = 21 miesięcy zasiłku.

Do drugiego okresu nie liczą się dni, które już posłużyły do otwarcia prawa albo do wcześniejszego drugiego okresu. Nie liczy się też praca na własny rachunek.

Pobierałeś zasiłek przed 1 marca 2026 r.?

Dla osób z prawem sprzed 1.03.2026 obowiązują przepisy przejściowe i daty końca w „falach” — od 1.01.2026 do 1.07.2027, zależnie od dotychczasowego okresu zasiłkowego i stażu. ONEM informował o dacie listownie lub przez eBox między wrześniem 2025 a marcem 2026 r.; przy nowym wniosku w okresie przejściowym datę podawała instytucja płatnicza.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10.09.2026 r. uchylił część przepisów przejściowych dla osób z trzeciego okresu zasiłkowego, którym zostało 9, 8 lub 6 miesięcy. ONEM pisze, że na razie nie musisz nic robić — jeśli wyrok cię dotyczy, skontaktuje się z tobą. Szczegóły: Wyrok w sprawie reformy bezrobocia z 10 września 2026 — czy przywrócił wszystkim zasiłek?

Jak sprawdzić datę końca prawa?

• Sprawdź pismo od ONEM albo od instytucji płatniczej (także w eBox).
• Zapytaj swoją instytucję płatniczą — związek zawodowy (CSC/ACV, FGTB/ABVV, CGSLB/ACLVB) albo CAPAC/HVW.
• Licz się z tym, że każda zmiana (praca, choroba, macierzyński) przesuwa datę — poproś o aktualną datę po każdej takiej zmianie.

Co przesuwa datę końca zasiłku?

ONEM (T202) i Droits Quotidiens rozróżniają dwie grupy sytuacji. Sytuacja musi zacząć się przed datą końca prawa, ale może trwać dłużej. Data przesuwa się o czas trwania tej sytuacji.

1. Przesuwa datę końca i wstrzymuje spadek zasiłku

• praca na pełny etat (bez minimalnego czasu trwania),
• praca na część etatu z zachowaniem praw, bez dodatku gwarancji dochodu (allocation de garantie de revenus),
• dobrowolna część etatu bez zasiłku — co najmniej 12 godzin tygodniowo albo 1/3 etatu,
• inne dni pracy — liczone dzień po dniu,
• urlop macierzyński, zakaz pracy kobiety w ciąży, urlop z okazji narodzin dziecka i urlop adopcyjny,
• działalność na własny rachunek albo praca jako urzędnik mianowany — co najmniej 3 miesiące, jeśli w tym czasie nie pobierałeś zasiłku.

Przy tych sytuacjach nie przesuwa się tylko data końca — wstrzymany jest też „zegar” faz zasiłku, więc zasiłek nie maleje w tym czasie (tzw. degresywność).

Przykład z Droits Quotidiens: wniosek 1.06.2026, 12 miesięcy prawa — koniec 1.06.2027. Pracujesz od 1.09 do 30.11.2026 (3 miesiące). Nowa data końca: 1.09.2027.

2. Przesuwa tylko datę końca

• zasiłek chorobowy lub z tytułu inwalidztwa (poza okresami macierzyńskimi),
• świadczenia z tytułu wypadku przy pracy, wypadku w drodze do pracy lub choroby zawodowej,
• inne systemy świadczeń z tytułu niezdolności do pracy.

Warunek: w tym czasie nie pobierałeś zasiłku dla bezrobotnych. Faza zasiłku się nie zatrzymuje — gdy wrócisz na zasiłek, będziesz w fazie, w której byłbyś bez choroby.

Uwaga: według ONEM i Droits Quotidiens datę przesuwa tylko taki okres choroby, za który dostawałeś świadczenie — z kasy chorych, z tytułu wypadku albo choroby zawodowej. Choroba, za którą nie dostawałeś takiego świadczenia, nie przesuwa daty.

Kto nie podlega limitowi?

Według ONEM wyłączeni z ograniczenia w czasie są m.in.:

• osoby, które w chwili otwarcia prawa miały co najmniej 55 lat i wymagany staż: 31 lat w 2026 r., 32 w 2027, 33 w 2028, 34 w 2029 i 35 lat od 2030 r. (dni pracy i zrównane : 312). Ukończenie 55 lat w trakcie pobierania zasiłku nie wystarcza;
• osoby w systemie wcześniejszej emerytury z dodatkiem od pracodawcy (RCC),
• pracownicy portowi, rybacy morscy i niektóre grupy artystów,
• osoby w szkoleniu na pielęgniarkę lub opiekuna medycznego (ze zwolnieniem regionalnego urzędu pracy) — prawo trwa przez czas szkolenia, z limitami.

Jeśli raz spełniłeś warunek 55+ ze stażem, zachowujesz zasiłek bez limitu także przy kolejnych wnioskach (T202).

Pracujesz na część etatu z dodatkiem gwarancji dochodu?

Jeśli prawo kończy się, gdy pracujesz na co najmniej pół etatu (19 godzin tygodniowo lub połowa pełnego wymiaru) i dostajesz dodatek gwarancji dochodu, możesz go zachować do końca tej pracy. Po jej zakończeniu nowe prawo wymaga 312 dni pracy w 36 miesiącach.

Jak znów otworzyć prawo do zasiłku?

Nowe prawo do zasiłku po pracy wymaga 312 dni pracy lub dni zrównanych w okresie 36 miesięcy (T202). Zachowuj umowy, paski wypłat i formularze C4 od każdego pracodawcy. Jak złożyć wniosek, opisujemy w poradniku Zasiłek dla bezrobotnych po utracie pracy — C4, ONEM/RVA i CAPAC/HVW.

A co z zasiłkiem chorobowym i macierzyńskim?

Według INAMI/RIZIVi:

• chorujesz lub jesteś na macierzyńskim już przed końcem zasiłku — kasa chorych płaci dalej, także po dacie końca zasiłku;
• zachorujesz lub zaczniesz macierzyński w ciągu 30 dni po końcu zasiłku (i nie masz nowej pracy) — możesz mieć prawo do świadczenia, liczonego od ostatniego zasiłku dla bezrobotnych;
• po ponad 30 dniach bez pracy — nie masz prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego.

O ubezpieczenie zdrowotne (zwrot kosztów leczenia) po końcu zasiłku zapytaj od razu w swojej kasie chorych.

Co zrobić przed końcem zasiłku?

1. Sprawdź datę końca prawa i zapisz ją.
2. Zarejestruj się i współpracuj z regionalnym urzędem pracy (Actirisi, VDAB, Le Forem albo ADG) — szukaj pracy, szkolenia albo pracy na część etatu, która przesunie datę.
3. Każdą pracę i każdy macierzyński zgłaszaj instytucji płatniczej i poproś o nową datę końca.
4. Jeśli masz 55 lat i długi staż, poproś instytucję płatniczą o sprawdzenie, czy jesteś wyłączony z limitu.
5. Na kilka tygodni przed końcem przygotuj dokumenty do CPAS (patrz niżej).

Co zrobić po końcu zasiłku?

Jeśli nie masz pracy ani wystarczających dochodów, złóż wniosek o pomoc w CPAS (NL: OCMW) gminy, w której mieszkasz — najczęściej o dochód integracyjnyi (FR: revenu d'intégration, NL: leefloon). CPAS sprawdza dochody całego gospodarstwa domowego, więc nie każdy dostanie pomoc. Zrób to od razu po końcu zasiłku — nie czekaj.

• Jak złożyć wniosek i zachować potwierdzenie: Pierwszy wniosek do CPAS — jak go złożyć i zachować potwierdzenie?
• Jeśli CPAS odmówi: Odmowa pomocy CPAS — gdzie się odwołać i od kiedy liczyć trzy miesiące?

Co zrobić, jeśli…

…dostałem pracę na 2 miesiące, a potem znów będę bezrobotny?

Praca najemna przesuwa datę końca o czas jej trwania — bez minimalnego okresu. Zgłoś ją instytucji płatniczej i po powrocie na zasiłek poproś o nową datę.

…chcę spróbować działalności na własny rachunek?

Datę przesunie tylko działalność trwająca co najmniej 3 miesiące, jeśli w tym czasie nie pobierałeś zasiłku. Krótsza próba nie przesunie daty.

…zachorowałem tuż przed końcem zasiłku?

Kasa chorych płaci dalej, a data końca zasiłku dla bezrobotnych przesuwa się o czas choroby (ale faza zasiłku nie). Zgłoś chorobę w kasie chorych w terminie i zachowaj zaświadczenia.