Kominek lub piec na drewno — czy co roku trzeba czyścić komin i kto płaci w wynajmowanym mieszkaniu?

To zależy od regionu i od tego, czym palisz. W Brukseli od 1 stycznia 2025 r. komin podłączony do ogrzewania na drewno trzeba co roku dać do kontroli i czyszczenia fachowcowi. We Flandrii dla zwykłego pieca na drewno, wkładu kominkowego czy otwartego kominka nie ma ustawowego obowiązku konserwacji — coroczne czyszczenie jest tylko zalecane. W Walonii przy najmie czyszczenie komina co roku należy, jeśli umowa nie mówi inaczej, do najemcy, a właściciel może żądać zaświadczenia kominiarza. Inaczej traktuje się kocioł centralnego ogrzewania na paliwo stałe (drewno, pellet, węgiel) — w Brukseli i we Flandrii ma on coroczny obowiązkowy przegląd.

Kocioł, piec czy kominek — dlaczego to ważne?

Przepisy rozróżniają dwa rodzaje urządzeń:

• kocioł centralnego ogrzewania na paliwo stałe (FR: chaudière à combustible solide, NL: centrale verwarmingsketel op vaste brandstof) — ogrzewa cały dom przez grzejniki lub podłogówkę, np. kocioł na pellet;
• pojedyncze urządzenia — piec lub koza na drewno (FR: poêle à bois, NL: houtkachel), wkład kominkowy (FR: insert, foyer à cassette), otwarty kominek (FR: feu ouvert, NL: open haard), piec na pellet ogrzewający jedno pomieszczenie.

Dla kotłów obowiązują przepisy o przeglądach centralnego ogrzewania. Dla pojedynczych pieców i kominków zasady są różne w każdym regionie, a czasem wynikają tylko z umowy najmu.

Bruksela: coroczne czyszczenie komina od 2025 r.

Według Bruxelles Environnement (strona „Le chauffage au bois en ville”, 03.04.2026) od 1 stycznia 2025 r. w Regionie Stołecznym Brukseli obowiązują nowe zasady dla ogrzewania drewnem i innymi paliwami stałymi (polana, brykiety, pellet, zrębki):

• Komin (FR: cheminée) podłączony do urządzeń grzewczych na drewno trzeba co roku skontrolować i wyczyścić. Bruxelles Environnement każe w tym celu co roku wezwać fachowca (un professionnel).
• Kocioł na paliwo stałe przechodzi co roku okresową kontrolę PEBi (contrôle périodique PEB), która obejmuje konserwację i sprawdzenie emisji. Wykonuje ją technik kotłów PEB, technik z certyfikatem szkolenia producenta albo instalator z certyfikatem ResCert dla kotłów na biomasę. Zaświadczenie z kontroli trzeba przekazać Bruxelles Environnement i właścicielowi.
• Nowo montowane piece i kotły muszą spełniać wymagania unijnej dyrektywy o ekoprojekcie (écoconception). Sprawdzisz to na etykiecie energetycznej lub w dokumentacji producenta.
• Według tej samej strony używanych, starych pieców nie wolno już montować w Brukseli.
• Urządzenie nie może wydzielać widocznego ani wyczuwalnego dymu (poza parą wodną).
• Przy szczycie zanieczyszczenia powietrza (pic de pollution) w całym regionie nie wolno palić drewnem — chyba że to jedyne ogrzewanie twojego domu. Alerty znajdziesz m.in. w aplikacji Brussels Air i na stronie IRCEL-CELINE.

Bruxelles Environnement dodaje, że instalacje o mocy pobieranej od 100 kW (lub magazyn paliwa stałego powyżej 100 m²) wymagają pozwolenia środowiskowego — w zwykłym mieszkaniu to rzadkość.

Flandria: zalecenie dla pieców, obowiązek dla kotłów

Według flamandzkiej agencji środowiska VMM:

• Dla pieców i otwartych kominków na paliwo stałe nie ma ustawowego obowiązku konserwacji. VMM zaleca jednak, by przy częstym używaniu czyścić je co najmniej raz w roku przez fachowca.
• Kocioł centralnego ogrzewania na paliwo stałe wymaga corocznego serwisu przez uznanego technika, a nowy kocioł — kontroli przed pierwszym uruchomieniem. Według Vlaanderen.be czyszczenie komina jest częścią tego serwisu; przy najmie płaci za nie najemca (chyba że umowa stanowi inaczej), a za usterki i naprawy komina odpowiada właściciel. Szczegóły i podział kosztów przy najmie opisujemy w poradniku Przegląd kotła we Flandrii — co rok czy dwa, kto płaci i jakie atesty zachować?.
• Flandria nie ma ogólnego zakazu palenia przy złej jakości powietrza. Stookadvies VMM to prośba, a nie zakaz. Gmina może jednak wpisać czasowy zakaz palenia do swojego regulaminu policyjnego (politiereglement); według VMM wyjątek dotyczy zwykle palenia w piecach i kominkach ogrzewających pomieszczenia, które nie mają centralnego ogrzewania ani osobnego ogrzewania olejowego lub gazowego.
• Wolno palić m.in. drewnem opałowym, certyfikowanym pelletem i brykietami. Spalanie odpadów i drewna poddanego obróbce (np. malowanego lub impregnowanego) jest zabronione.
• Wymagania ekoprojektu obowiązują dla nowych kotłów na paliwo stałe od 1 stycznia 2020 r., a dla nowych pieców od 1 stycznia 2022 r.
• Niektóre gminy stawiają warunki dotyczące położenia komina — zapytaj w wydziale urbanistyki lub środowiska swojej gminy.

Walonia: co mówi urzędowa lista napraw przy najmie

Walońska administracja mieszkaniowa (SPW Logement) publikuje listę podziału napraw i konserwacji między wynajmującego a najemcę (Répartition des réparations, travaux et entretiens, plik z 2018 r.). Wynika z niej:

• Czyszczenie komina (ramonage) jest, jeśli umowa nie stanowi inaczej, obowiązkiem najemcy. Najemca przekazuje właścicielowi zaświadczenie uprawnionego fachowca (attestation d'un professionnel agréé) po każdej wizycie kominiarza.
• Przy otwartym kominku najemca co roku zleca czyszczenie komina i na żądanie właściciela pokazuje przy wyprowadzce dowód niedawnego czyszczenia. Odpowiada też za sposób palenia i jakość opału oraz za drobne naprawy paleniska.
• Przy wkładzie kominkowym najemca dodatkowo czyści szybę i ścianki oraz w razie potrzeby wymienia uszczelki drzwiczek.
• Naprawy przewodów kominowych (conduits de fumée) i murowanej części komina potrzebnej do ciągu ponosi właściciel — chyba że szkoda powstała z winy najemcy.

Lista dotyczy wyłącznie relacji najemca–właściciel i nie opisuje obowiązków osoby, która mieszka we własnym domu. Jeśli mieszkasz u siebie, zapytaj w gminie lub u kominiarza, jakie zasady cię obowiązują.

Okresową kontrolę kotłów w Walonii opisujemy osobno: Kiedy zrobić obowiązkowy przegląd kotła w Walonii i jaki dokument dostać od technika?.

Wynajmujesz mieszkanie z kominkiem — kto płaci?

W każdym regionie:

1. Przeczytaj umowę najmu i opis stanu mieszkaniai (état des lieux / plaatsbeschrijving) — czy jest w nich mowa o kominku, piecu lub kominiarzu.
2. Zapytaj właściciela o ostatnie zaświadczenie z czyszczenia komina lub przeglądu kotła.
3. Zachowuj faktury i zaświadczenia kominiarza i przekazuj kopie właścicielowi.
4. Usterki komina (pęknięcia, zły ciąg, cofanie się dymu) zgłaszaj właścicielowi na piśmie.

Ubezpieczenie od pożaru

Warunki ubezpieczenia mieszkania mogą wymagać prawidłowego utrzymania urządzeń grzewczych i komina. Sprawdź warunki swojej polisy i zachowuj zaświadczenia kominiarza — mogą się przydać przy szkodzie. Bruxelles Environnement również wymienia klauzule ubezpieczenia mieszkania wśród zasad, które warto sprawdzić przy ogrzewaniu drewnem.

Bezpieczeństwo: czad i czujniki

Niedrożny komin lub złe spalanie mogą prowadzić do zatrucia tlenkiem węgla. Przy podejrzeniu czadu wyjdź na zewnątrz i dzwoń pod 112 — szczegóły w poradniku Podejrzenie czadu w belgijskim mieszkaniu — objawy zatrucia CO i co zrobić natychmiast. Sprawdź też Czujniki dymu w Belgii — ile trzeba ich mieć i kto za nie odpowiada?.

Lista kontrolna przed sezonem grzewczym

• Ustal, czy masz kocioł na paliwo stałe, czy piec/kominek.
• Sprawdź region: Bruksela — coroczne czyszczenie komina obowiązkowe; Flandria — zalecane; Walonia — przy najmie zwykle po stronie najemcy.
• Umów kominiarza lub technika przed pierwszym paleniem i odbierz zaświadczenie.
• W Brukseli przy kotle na paliwo stałe dopilnuj kontroli PEB i przekazania zaświadczenia.
• Pal tylko suchym drewnem opałowym, pelletem lub brykietami — nigdy odpadami ani malowanym drewnem.
• W Brukseli sprawdzaj alerty smogowe; we Flandrii — czy twoja gmina nie ogłosiła czasowego zakazu palenia.
• Kupując piec, wybierz model zgodny z ekoprojektem; w Brukseli nie montuj używanego starego pieca.

Stan informacji: 11.10.2026. Opracowano na podstawie stron Bruxelles Environnement (03.04.2026 i 04.03.2025), VMM, Vlaanderen.be oraz listy napraw SPW Logement (2018).