Płatny urlop edukacyjny w Walonii 2026/2027 — jak zdążyć przed 31 października?

Jeśli pracujesz w sektorze prywatnym w Walonii i zaczynasz uznaną formację, możesz skorzystać z congé-éducation payé (CEP), czyli płatnego urlopu edukacyjnego. Najważniejsze praktycznie: sprawdź, czy kurs jest uznany, odbierz od organizatora attestation d’inscription régulière i przekaż ją pracodawcy najpóźniej 31 października roku szkolnego. Przy zapisie po 31 października, kursie rozpoczynającym się po tej dacie albo zmianie pracodawcy działa zasadniczo termin 15 dni.

Kto może skorzystać z congé-éducation payé w Walonii?

CEP dotyczy przede wszystkim pracowników sektora prywatnego oraz niektórych pracowników kontraktowych autonomicznych przedsiębiorstw publicznych.

Zakres prawa zależy od wymiaru i organizacji czasu pracy. Według vade-mecum Foremi (aktualizacja z 8 września 2026 r.):

Co najmniej 4/5 etatu albo zmienny rozkład

Przy zatrudnieniu na co najmniej 4/5 etatu albo przy zmiennym rozkładzie czasu pracy (wpisanym do umowy) masz prawo do CEP, a liczba godzin jest proporcjonalna do wymiaru zatrudnienia.

Stały rozkład poniżej 4/5 etatu

Przy stałym rozkładzie poniżej 4/5 etatu prawo jest ograniczone: musisz pracować co najmniej na pół etatu, a CEP obejmuje wtedy wyłącznie formację zawodową, której zajęcia przypadają w godzinach pracy. Przy stałym rozkładzie poniżej pół etatu prawa do CEP nie masz.

Nie zakładaj więc, że samo zatrudnienie na pół etatu daje taki sam kredyt jak pełny etat.

Najpierw sprawdź, czy kurs jest uznany

Nie każdy kurs daje prawo do CEP.

Formacja musi być uznana w ramach systemu congé-éducation payé. W wielu przypadkach wymagane jest co najmniej 32 godziny zajęć, choć przepisy przewidują wyjątki dla określonych typów kształcenia.

Do uznanych kategorii mogą należeć m.in.:

• wybrane kursy enseignement pour adultes / promotion sociale;
• niektóre formacje IFAPME;
• określone studia wyższe prowadzone w godzinach dostosowanych do osób pracujących;
• niektóre kursy językowe i formacje ogólne;
• formacje prowadzące do zawodów deficytowych;
• szkolenia uznane przez właściwą komisję;
• wybrane formacje sektorowe.

Jeżeli nazwa kursu brzmi podobnie do uznanej formacji, ale nie masz pewności co do konkretnego programu, potwierdź to przed złożeniem wniosku w Forem albo SPW.

Termin 31 października: co trzeba przekazać pracodawcy?

Przy typowym roku szkolnym pracownik powinien przekazać pracodawcy dokument potwierdzający regularny zapis na szkolenie najpóźniej 31 października.

Najważniejszy dokument to:

• attestation d’inscription régulière — zaświadczenie o regularnym zapisie wydane przez organizatora formacji.

W praktyce warto przekazać dokument w sposób, który pozwala udowodnić datę doręczenia: e-mailem z potwierdzeniem, przez HR z kopią albo listem, jeśli firma tego wymaga.

Kiedy działa termin 15 dni?

Według Forem termin 15 dni stosuje się wtedy, gdy:

• zapisujesz się na kurs po 31 października;
• zmieniasz pracodawcę w trakcie tego samego roku szkolnego;
• rozpoczynasz formację, która zaczyna się dopiero po 31 października.

Nie czekaj wtedy do końca roku. Termin liczy się od właściwego zdarzenia, np. od zapisu lub zmiany pracodawcy.

Ile godzin CEP można otrzymać?

Liczba godzin zależy od:

• rodzaju formacji;
• faktycznej obecności;
• tego, czy godziny kursu pokrywają się z godzinami pracy;
• wymiaru zatrudnienia.

Nie ma jednej liczby godzin dla wszystkich.

W praktyce limity mogą wynosić m.in. 80 godzin dla niektórych formacji ogólnych lub językowych oraz 100, 120 albo 180 godzin dla innych kategorii. To są maksymalne plafony, a nie automatycznie przyznany kredyt.

Jeżeli kurs ma 60 godzin, nie oznacza to, że dostaniesz 120 godzin CEP tylko dlatego, że dana kategoria ma taki limit.

Obecność na zajęciach ma znaczenie

Prawo do urlopu jest powiązane z rzeczywistym uczestnictwem w formacji.

Organizator wydaje co kwartał attestation d’assiduité, czyli zaświadczenie o obecności, które trafia do pracodawcy — według Forem to podstawowy sposób kontroli obecności, a nie dokument dobrowolny.

Uważaj na nieobecności. Według vade-mecum Forem przy ponad 10% nieusprawiedliwionych nieobecności tracisz prawo do CEP na 6 miesięcy. Usprawiedliwieniem są m.in. zwolnienie lekarskie (twoje lub domownika), strajk w komunikacji, choroba lub strajk nauczyciela, zamknięcie szkoły, poważne warunki zimowe, powód zawodowy potwierdzony przez pracodawcę oraz petit chômage.

Kiedy można wykorzystać godziny CEP?

CEP nie służy wyłącznie do fizycznego uczestnictwa w zajęciach odbywających się w godzinach pracy.

Jeżeli kurs odbywa się wieczorem, możesz — w granicach przyznanego kredytu i zasad planowania — wykorzystać godziny CEP także w innym dniu roboczym w okresie trwania formacji.

Nie oznacza to jednak prawa do samodzielnego wybrania dowolnego dnia bez uzgodnienia.

Urlop trzeba planować z pracodawcą z uwzględnieniem organizacji przedsiębiorstwa.

Co z kursem online?

Według vade-mecum Forem od roku szkolnego 2025/2026 zajęcia mogą odbywać się na odległość, ale tylko wtedy, gdy prowadzi je na żywo trener lub nauczyciel w wirtualnej klasie. Nagrania i materiały wideo do obejrzenia w dowolnym momencie nie są uznawane.

Starsza karta Wallonie.be mówi ogólnie, że nauczanie na odległość, e-learning i samokształcenie nie otwierają prawa do CEP — przy kursie online opieraj się na aktualnych zasadach Forem i poproś organizatora o potwierdzenie, że zajęcia odbywają się na żywo.

Czy podczas CEP dostajesz wynagrodzenie?

Tak. Za godziny prawidłowo wykorzystanego congé-éducation payé pracodawca wypłaca wynagrodzenie w zwykłym terminie.

Prawo przewiduje jednak plafon wynagrodzenia uwzględnianego w systemie. Według vade-mecum Forem w roku szkolnym 2026/2027 wynagrodzenie może być ograniczone do 3 864 euro brutto miesięcznie (w roku 2025/2026 było to 3 714 euro). Pracodawca może, ale nie musi, stosować to ograniczenie.

Czy pracodawca może odmówić?

Jeżeli spełniasz warunki, kurs jest uznany, wniosek został złożony prawidłowo i masz dostępny kredyt godzin, CEP jest prawem pracownika.

Pracodawca może jednak organizować rozkład nieobecności tak, aby pogodzić prawa pracowników z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. Nie oznacza to prawa do całkowitego anulowania CEP bez podstawy.

Jeżeli pracodawca odmawia:

1. sprawdź, czy formacja rzeczywiście jest uznana;
2. sprawdź termin i dowód przekazania attestation d’inscription;
3. poproś pracodawcę o podanie przyczyny odmowy na piśmie;
4. skontaktuj się z delegacją związkową, jeśli działa w firmie;
5. w razie potrzeby skontaktuj się z właściwą inspekcją SPW lub komórką CEP.

Co zrobić, jeśli przegapiłeś 31 października?

Najpierw ustal, dlaczego dokument nie został złożony.

Jeżeli kurs rozpoczął się lub zapis nastąpił później albo zmieniłeś pracodawcę, możesz mieścić się w 15-dniowym terminie szczególnym.

Jeżeli zwykły termin został po prostu przeoczony, nie zakładaj automatycznie, że późniejszy wniosek zostanie przyjęty. Skontaktuj się od razu z Forem i pracodawcą oraz zachowaj dokumenty potwierdzające datę zapisu.

Checklista przed złożeniem wniosku

• sprawdź, że miejscem pracy jest Walonia — nie kieruj się wyłącznie miejscem zamieszkania;
• potwierdź, że formacja jest uznana;
• sprawdź wymiar etatu i rodzaj rozkładu czasu pracy;
• odbierz attestation d’inscription régulière;
• przekaż dokument pracodawcy przed 31 października albo w odpowiednim terminie 15 dni;
• zaplanuj nieobecności z pracodawcą;
• przechowuj kwartalne attestation d’assiduité i pilnuj, by nieusprawiedliwione nieobecności nie przekroczyły 10%;
• nie kopiuj kwot ani limitów wynagrodzenia ze starego roku szkolnego.