Choroba — w jakim terminie zgłosić niezdolność do pracy do mutuelle?

Gdy zachorujesz i nie możesz pracować, musisz powiadomić dwie strony: pracodawcę i swoją kasę chorych (FR: mutualitéi, NL: ziekenfonds). To dwa osobne obowiązki z różnymi terminami. Ten poradnik dotyczy zgłoszenia do kasy chorych — dla pracowników fizycznych, pracowników umysłowych i osób bezrobotnych w Belgii.

Często słyszysz radę „wyślij zaświadczenie w ciągu 7 dni”. To zalecenie kas chorych, a nie jeden termin ustawowy dla wszystkich. Termin, po którym kasa obniża zasiłek, zależy od Twojego statusu.

Jaki jest termin zgłoszenia do kasy chorych?

Według INAMIi (NL: RIZIV), federalnego instytutu ubezpieczenia zdrowotnego, termin wynosi:

Jeżeli ostatni dzień terminu wypada w sobotę, niedzielę albo w ustawowe święto, termin przesuwa się na pierwszy dzień roboczy po nim.

Przykład

Zachorowałeś w poniedziałek 2 marca 2026 r.:

• robotnik: 14. dzień (licząc 2 marca jako pierwszy) to niedziela 15 marca, więc termin przesuwa się na poniedziałek 16 marca,
• pracownik umysłowy: 28. dzień to niedziela 29 marca, więc termin mija w poniedziałek 30 marca,
• osoba bezrobotna: 7 dni, nie licząc 2 marca, to poniedziałek 9 marca.

Skąd się wzięło „7 dni”?

Część kas chorych zaleca, by wysłać zaświadczenie w ciągu 7 dni kalendarzowych od początku choroby — niezależnie od statusu. Tak radzi np. CAAMIi (NL: HZIV), publiczna kasa pomocnicza, aby uniknąć utraty części zasiłku. Wcześniejsze zgłoszenie daje też zapas na wypadek opóźnień poczty. CAAMI wyjaśnia jednak, że kara za spóźnienie zaczyna się dopiero po terminach z tabeli powyżej (dla pracowników — po okresie wynagrodzenia gwarantowanego).

Niektóre kasy podają terminy w innym zapisie, np. „8 dni od początku niezdolności” dla bezrobotnych. To ten sam termin, tylko inaczej liczony (z pierwszym dniem lub bez niego). W razie wątpliwości sprawdź na stronie lub w aplikacji swojej kasy.

Jak zgłosić niezdolność do pracy?

Zgłoszenie to zaświadczenie o niezdolności do pracy — FR: certificat d'incapacité de travail, NL: getuigschrifti van arbeidsongeschiktheid. Na formularzu jest dopisek „poufne” (FR: confidentiel, NL: vertrouwelijk), bo zawiera informacje medyczne przeznaczone dla lekarza orzecznika kasy (FR: médecin-conseil).

Od 1 stycznia 2026: część zaświadczeń wysyła lekarz

Od 1 stycznia 2026 r. lekarz musi wysyłać do kasy chorych elektronicznie, przez system Mult-eMediatt:

• zaświadczenia o niezdolności do pracy dłuższej niż 14 dni,
• każde przedłużenie niezdolności.

Dotyczy to m.in. pracowników sektora prywatnego i osób poszukujących pracy. Lekarz nie potrzebuje już Twojej wcześniejszej zgody na wysyłkę elektroniczną.

Jeśli lekarz wysłał zaświadczenie elektronicznie, dostajesz tylko potwierdzenie wysłania (na papierze albo w eBox). Zachowaj je u siebie — nie wysyłaj go do kasy.

Zwolnienie do 14 dni — wysyłasz sam

Przy niezdolności do pracy do 14 dni nadal zwykle dostajesz papierowe zaświadczenie i sam przekazujesz je kasie:

1. Wypełnij swoją część formularza. Lekarz wypełnia część medyczną i wpisuje datę początku i końca niezdolności.
2. Wyślij zaświadczenie pocztą na adres lekarza orzecznika lub oddziału kasy albo złóż je osobiście za potwierdzeniem. Niektóre kasy przyjmują też zaświadczenie przez aplikację lub portal członka — sprawdź, co oferuje Twoja.
3. Zachowaj dowód nadania lub potwierdzenie odbioru. W CAAMI przy wysyłce pocztą liczy się data stempla pocztowego.

Uwaga: CAAMI prosi, aby nie wrzucać zaświadczenia do skrzynki na listy w oddziale, tylko wysłać je pocztą lub złożyć za pokwitowaniem. Zasady innych kas mogą się różnić.

Formularz dostaniesz w swojej kasie chorych albo pobierzesz z jej strony internetowej. Jeśli nie jesteś jeszcze zapisany do kasy, zacznij od poradnika Jak zapisać się do mutuelle krok po kroku.

Co, jeśli trafisz do szpitala?

Dopóki leżysz w szpitalu, nie musisz zgłaszać niezdolności do pracy. Zrób to od razu po wypisie.

Co przy przedłużeniu albo nawrocie choroby?

• Przedłużenie: lekarz wystawia nowe zaświadczenie z nową datą końca. Od 2026 r. przedłużenia lekarz wysyła elektronicznie przez Mult-eMediatt.
• Nawrót choroby (FR: rechute): jeśli wróciłeś do pracy, a w ciągu 14 dni znów jesteś niezdolny do pracy, INAMI zaleca zgłoszenie w ciągu 7 dni.

Co grozi za spóźnienie?

Jeżeli zgłosisz niezdolność po terminie, kasa obniża zasiłek o 10% za okres od dnia, w którym przysługiwałby Ci zasiłek, do dnia zgłoszenia włącznie.

Kasa może zrezygnować z tej kary, jeśli łącznie obniżka wyniosłaby co najmniej 25 euro i jednocześnie:

• spóźnienie wynikało z siły wyższej (FR: force majeure), albo
• Twoje gospodarstwo domowe ma niskie dochody.

Jeśli spóźniłeś się z ważnego powodu, napisz do kasy i dołącz dowody (np. wypis ze szpitala).

Czy samo zaświadczenie daje prawo do zasiłku?

Nie. Zaświadczenie to zgłoszenie. O uznaniu niezdolności do pracy decyduje lekarz orzecznik kasy. Według INAMI musisz m.in.:

• przerwać wszelką aktywność zawodową z powodów zdrowotnych,
• mieć zdolność do pracy ograniczoną o ponad 66%,
• spełnić warunki ubezpieczenia (m.in. okres stażu).

Szczegóły swojej sytuacji wyjaśnij w kasie chorych.

A co z pracodawcą?

Zgłoszenie do kasy nie zastępuje powiadomienia pracodawcy. Według FPS Zatrudnienie (FR: SPF Emploi, NL: FOD WASO):

• pracodawcę musisz powiadomić natychmiast (poza przypadkami siły wyższej),
• zaświadczenie lekarskie dla pracodawcy dostarczasz w ciągu 2 dni roboczych, chyba że układ zbiorowy albo regulamin pracy przewiduje inny termin,
• 3 razy w roku kalendarzowym możesz nie przedstawiać zaświadczenia za pierwszy dzień niezdolności, nawet jeśli pracodawca co do zasady wymaga zaświadczeń. Nadal musisz jednak od razu powiadomić pracodawcę. Firmy zatrudniające mniej niż 50 osób mogą od tego odstąpić w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy.

Pracodawcy dajesz zaświadczenie bez diagnozy — formularz z informacjami medycznymi trafia tylko do kasy chorych.

Przez pierwsze 30 dni kalendarzowych choroby pracodawca wypłaca co do zasady wynagrodzenie gwarantowane (FR: salaire garanti). Kasa chorych przejmuje wypłaty później, dlatego terminy zgłoszenia do kasy są dla pracowników dłuższe niż dla bezrobotnych. Zasady w Twojej firmie znajdziesz w regulaminie — zobacz Regulamin pracy i zasady w firmie w Belgii.

Co zrobić, gdy coś poszło nie tak?

• Nie wiesz, czy lekarz wysłał zaświadczenie elektronicznie? Zapytaj lekarza lub sprawdź w portalu albo aplikacji swojej kasy.
• Kasa obniżyła zasiłek za spóźnienie? Skontaktuj się z kasą i opisz powód spóźnienia; przedstaw dowody siły wyższej.
• Nie masz kasy chorych albo chcesz ją zmienić? Zobacz Czy można zmienić mutuelle i jak to zrobić bez przerwy w ubezpieczeniu.

Uwaga: poradnik dotyczy pracowników i bezrobotnych. Osoby samozatrudnione i urzędnicy mianowani w sektorze publicznym mają odrębne zasady.