Étudiant-indépendant po 25. roku życia — nowe zasady od 1 października 2026

Od 1 października 2026 r. ukończenie 25 lat nie musi już automatycznie oznaczać utraty statusu étudiant-indépendant / student-zelfstandige. Zmiana nie otwiera jednak ulgowego statusu każdej osobie studiującej po 25. roku życia. Najważniejsza jest ciągłość statusu.

Jeżeli kończysz 25 lat i już prowadzisz działalność jako student, sprawdź przede wszystkim, czy miałeś status étudiant-indépendant w III kwartale roku kalendarzowego, w którym kończysz 25 lat.

Kto może zachować status po ukończeniu 25 lat?

Po reformie możesz kontynuować status po 25. roku życia, jeżeli łącznie:

• korzystasz ze statusu étudiant-indépendant w trzecim kwartale roku, w którym kończysz 25 lat;
• kontynuujesz naukę;
• nadal spełniasz warunki statusu od czwartego kwartału tego roku;
• nie następuje przerwa powodująca utratę warunków.

W praktyce reforma chroni przede wszystkim kontynuację istniejącego statusu.

Nie należy jej rozumieć jako ogólnego prawa do rozpoczęcia działalności po 25. urodzinach i uzyskania wtedy statusu étudiant-indépendant od zera.

Dlaczego III kwartał jest tak ważny?

Przepisy wiążą możliwość kontynuacji po 25. roku życia z posiadaniem statusu w trzecim kwartale roku kalendarzowego, w którym osiągasz ten wiek.

Przykład:

• kończysz 25 lat w lutym 2026 r.;
• w III kwartale 2026 r. nadal masz status étudiant-indépendant;
• kontynuujesz studia w roku akademickim 2026/2027;
• od IV kwartału nadal spełniasz wszystkie warunki.

W takim układzie sam fakt ukończenia 25 lat nie kończy już statusu.

Czy można odzyskać status po przerwie?

To istotne ograniczenie. Rozporządzenie królewskie z 5 czerwca 2026 r. wymaga, by po przekroczeniu granicy wieku warunki były spełniane nieprzerwanie; przerwa w spełnianiu warunków oznacza trwałą utratę statusu.

Jeżeli warunki przestają być spełnione i status zostaje utracony, nie zakładaj, że później można go po prostu ponownie aktywować na tych samych zasadach.

Dlatego przy zmianie uczelni, przerwie w studiach, obronie pracy lub zmianie liczby punktów skontaktuj się z kasą ubezpieczeń społecznych (caisse d’assurances socialesi / sociaal verzekeringsfonds) zanim uznasz, że status trwa automatycznie.

Jak wykazać, że rzeczywiście studiujesz?

Reforma uprościła część formalności, ale status nadal wymaga realnego związku ze studiami. Rozporządzenie królewskie z 5 czerwca 2026 r. (Moniteur belge z 26 czerwca 2026 r., obowiązuje od 1 października 2026 r.) znosi wcześniejsze oświadczenie o uczęszczaniu na zajęcia składane na początku roku akademickiego; według omówienia Forum for the Future regularny udział w nauce sprawdza się po zakończeniu roku na podstawie obiektywnych dokumentów. Według INASTIi za każdy zakończony rok szkolny lub akademicki musisz wykazać, że regularnie chodziłeś na zajęcia albo przystąpiłeś do egzaminów; bez tego tracisz status za ten rok (poza siłą wyższą).

Aktualne zasady przewidują m.in.:

• zaświadczenie uczelni o uczestnictwie w zajęciach;
• program obejmujący co najmniej 27 punktów ECTS;
• albo program odpowiadający co najmniej 17 godzinom zajęć tygodniowo;
• dowody udziału w egzaminach, np. wyniki.

Jeżeli z przyczyn niezależnych od ciebie nie mogłeś uczestniczyć w zajęciach lub egzaminach, kasa może poprosić o dodatkowe dokumenty wyjaśniające sytuację.

Nie wystarczy sama nazwa akademickiego programu „student entrepreneur” albo uczelniany status przedsiębiorcy, jeżeli nie spełniasz warunków belgijskiego systemu ubezpieczeń społecznych. INASTI wskazuje, że wyjątek dla statusu étudiant-entrepreneur obowiązywał tylko do roku akademickiego 2025–2026; rozporządzenie z 5 czerwca 2026 r. usuwa możliwość wykazania warunku nauki takim wsparciem przedsiębiorczości.

Co z pracą dyplomową i ostatnim rokiem?

Reforma zwiększa elastyczność dla osób kończących studia. Rozporządzenie z 5 czerwca 2026 r. przewiduje, że okres przygotowywania pracy dyplomowej lub stażu końcowego nie wyklucza statusu, a według raportu do Króla dołączonego do rozporządzenia dla pracy dyplomowej — przy zapisie na mniej niż 27 punktów (lub 17 godzin zajęć) — trwa to najwyżej rok.

Nie zakładaj jednak, że samo pisanie pracy automatycznie daje status na dowolnie długi okres. Kasa ubezpieczeń społecznych może wymagać zaświadczenia uczelni potwierdzającego twój rzeczywisty status i etap nauki.

Co dzieje się w kwartale, w którym uzyskasz dyplom?

Rozporządzenie z 5 czerwca 2026 r. pozwala zachować status przez kwartał, w którym uzyskujesz dyplom, nawet jeśli w tym kwartale nie spełniasz już przez cały czas warunku nauki. Poproś kasę o potwierdzenie dat w twojej sytuacji.

Przykład: jeśli końcowe egzaminy zdajesz w styczniu, a dyplom uzyskujesz w lutym, status może zostać utrzymany do końca pierwszego kwartału.

Nie oznacza to automatycznie przedłużenia statusu na kolejny kwartał wakacyjny.

Czy reforma zmienia wysokość składek?

Reforma dotycząca wieku i formalności nie oznacza, że każdy étudiant-indépendant płaci identyczną składkę.

Wysokość składek nadal zależy m.in. od dochodu i zasad ubezpieczenia społecznego dla samozatrudnionych. Przy dochodach rosnących ponad odpowiednie progi mogą zmieniać się składki i zakres praw społecznych.

Dlatego przy planowaniu działalności rozdziel dwie kwestie:

1. czy masz prawo do statusu étudiant-indépendant;
2. ile składek wynika z twojego dochodu.

W tym poradniku nie podajemy tabeli progów dochodowych, ponieważ są indeksowane i wymagają sprawdzenia dla konkretnego roku składkowego.

Co zgłosić swojej kasie ubezpieczeń społecznych?

Jeżeli kończysz 25 lat lub studia:

1. skontaktuj się ze swoją kasą ubezpieczeń społecznych;
2. podaj datę urodzenia i informację, że korzystasz już ze statusu étudiant-indépendant;
3. poproś o potwierdzenie, czy spełniasz warunek ciągłości po III kwartale;
4. prześlij aktualne zaświadczenie o wpisie na studia;
5. przygotuj dane o liczbie punktów ECTS albo godzinach zajęć;
6. przy kończeniu studiów podaj przewidywaną datę uzyskania dyplomu;
7. zachowaj pisemne potwierdzenie stanowiska kasy.

Co zrobić, jeśli masz 25 lat, ale dopiero chcesz założyć działalność?

Nie stosuj automatycznie zasad kontynuacji.

Nowa reguła po 25. roku życia jest związana z wcześniejszym statusem i ciągłością. Jeśli w III kwartale roku swoich 25. urodzin nie byłeś étudiant-indépendant, poproś kasę o ocenę twojej sytuacji przed rejestracją działalności jako student.

Możliwe, że działalność będzie musiała zostać rozliczana w innym statusie samozatrudnienia.

Co zrobić, jeśli kończysz studia w środku kwartału?

Nie zamykaj statusu samodzielnie w dniu obrony lub otrzymania dyplomu. Rozporządzenie z 5 czerwca 2026 r. pozwala utrzymać status do końca kwartału uzyskania dyplomu.

Poproś kasę o pisemne potwierdzenie:

• daty, do której status zostaje utrzymany;
• od którego dnia lub kwartału przechodzisz do zwykłego statusu samozatrudnionego;
• jakie składki będą wtedy należne.

Najważniejsza lista kontrolna

Jeżeli zbliżasz się do 25. urodzin:

• sprawdź, czy masz status étudiant-indépendant w III kwartale tego roku;
• nie dopuść do niezamierzonej przerwy w spełnianiu warunków;
• zachowaj zaświadczenia z uczelni i wyniki egzaminów;
• poinformuj kasę o końcu studiów;
• nie myl uczelnianego statusu przedsiębiorcy ze statusem składkowym;
• nie zakładaj, że reforma pozwala każdemu rozpocząć ten status po 25. roku życia.