Nie dostaję alimentów na dziecko — kiedy SECAL odzyska dług i wypłaci zaliczki?

SECAL (Service des créances alimentaires / DAVO) może pomóc, gdy zasądzone alimenty nie są płacone. Trzeba jednak rozróżnić dwie rzeczy: odzyskiwanie zaległych alimentów oraz zaliczki na przyszłe alimenty na dziecko.

Kiedy SECAL może przejąć sprawę

Podstawowym warunkiem jest brak pełnej zapłaty alimentów przez co najmniej dwa miesiące w ciągu 12 miesięcy poprzedzających wniosek. Te dwa miesiące nie muszą następować po sobie.

Osoba uprawniona do alimentów (a przy zaliczkach także dzieci) musi mieszkać w Belgii. Dłużnik alimentacyjny nie musi mieszkać w Belgii.

Potrzebny jest tytuł wykonawczy

SECAL nie działa wyłącznie na podstawie prywatnego ustalenia między rodzicami.

Potrzebny jest dokument, który można egzekwować, np.:

• wyrok sądu określający alimenty,
• odpowiednio wykonany akt notarialny.

W przypadku wyroku urząd może wymagać również dowodu jego doręczenia przez komornika.

Jeżeli masz tylko nieformalne porozumienie, przed złożeniem wniosku trzeba najpierw uzyskać tytuł wykonawczy.

Dwa rodzaje pomocy

1. Odzyskiwanie zaległych alimentów

SECAL może dochodzić niezapłaconych kwot od dłużnika.

Nie ma gwarantowanego terminu, w którym wszystkie zaległości zostaną odzyskane. Zaległości starsze niż 5 lat co do zasady nie mogą być już dochodzone. Wypłata zależy od tego, czy i kiedy urząd skutecznie odzyska pieniądze.

Jeżeli SECAL odzyskuje należności, przekazuje wierzycielowi odzyskane kwoty zgodnie z przebiegiem egzekucji.

2. Zaliczki na przyszłe alimenty

W określonych warunkach SECAL może wypłacać zaliczki na bieżące alimenty należne dziecku.

Według SPF Finances, Droits Quotidiens, Test-Aankoop i Parentii zaliczka wynosi obecnie maksymalnie 175 euro miesięcznie na każde dziecko uprawnione do alimentów. SPF Finances podaje, że zaliczki są wypłacane w trzeci poniedziałek miesiąca (albo następnego dnia, jeśli ten poniedziałek jest dniem świątecznym).

To limit zaliczki SECAL, a nie automatycznie wysokość zasądzonych alimentów. Jeżeli alimenty wynoszą mniej, zaliczka nie może przekroczyć należnej kwoty.

Od 2 lipca 2020 r. przy zaliczkach nie obowiązuje już limit dochodów osoby uprawnionej.

Warunki zaliczek dla dzieci

SPF Finances rozróżnia trzy sytuacje w zależności od wieku dziecka:

• dziecko małoletnie — bez dodatkowych warunków,
• dziecko w wieku 18–25 lat — SECAL co 6 miesięcy sprawdza, czy dziecko nadal ma prawo do alimentów; trzeba wtedy przesłać aktualne zaświadczenie o zasiłku rodzinnym (FR: allocations familiales, we Flandrii: Groeipakketi) oraz ważny dowód nauki albo udziału w stażu integracyjnym,
• dziecko powyżej 25 lat — SECAL nie przyznaje już zaliczek.

Aktualną listę wymaganych dokumentów sprawdź na stronie SPF Finances o SECAL (link w źródłach) albo w info-center SPF Finances.

Jakie dokumenty przygotować

Przed wnioskiem przygotuj przede wszystkim:

• kopię wyroku albo właściwego aktu notarialnego,
• dowód doręczenia wyroku, jeżeli jest wymagany,
• dane dłużnika,
• zestawienie brakujących płatności,
• numer rachunku,
• dokumenty dotyczące dzieci pełnoletnich, jeśli sprawa ich dotyczy.

Nie oddawaj jedynego oryginału dokumentu, jeżeli urząd prosi o kopię.

Jak złożyć wniosek

Wniosek składa się na formularzu SPF Finances: online (logowanie czytnikiem eIDi albo itsme, np. przez MyMinfini) albo w wersji papierowej. Według SPF Finances wypełniony formularz wniosku o interwencję SECAL (i, jeśli dotyczy, formularz dotyczący zaliczek) wysyła się pocztą na adres: SPF Finances (AGPR – SECAL), Avenue Prince de Liège 133, boîte 127, 5100 Jambes. Wystarczą kopie dokumentów. W wypełnieniu formularza może pomóc info-center (po umówieniu wizyty) albo służby socjalne. SECAL nie działa z urzędu — bez wniosku nie podejmie sprawy.

Droits Quotidiens podaje, że rozpatrzenie wniosku trwa zwykle około 2 miesięcy, zależnie od regionu.

Po uruchomieniu interwencji urząd prowadzi odzyskiwanie powierzonych należności.

Co dzieje się po przyjęciu sprawy

Po rozpoczęciu interwencji SECAL:

• urząd odzyskuje zaległe i bieżące należności objęte sprawą,
• przy spełnieniu warunków mogą zostać uruchomione zaliczki,
• powinieneś informować SECAL o zmianach mających wpływ na prawo do alimentów.

Jeżeli dziecko ma 18–25 lat, pamiętaj o zaświadczeniach, o które SECAL prosi co 6 miesięcy — bez nich zaliczki na to dziecko mogą zostać wstrzymane.

Nie prowadź równolegle tej samej egzekucji

Według SPF Finances po uzyskaniu interwencji SECAL nie możesz już samodzielnie dochodzić alimentów powierzonych SECAL — ani przez komornika, ani przez adwokata, ani przez bezpośrednie przekazanie części wynagrodzenia dłużnika (FR: délégation de sommes). Egzekucję tych należności prowadzi wtedy SECAL.

Informuj SECAL także o zmianach wyroku, wysokości alimentów i innych okolicznościach dotyczących prawa dziecka do świadczenia.

Brak informacji może prowadzić do konieczności zwrotu nienależnie wypłaconych zaliczek.

Co jeśli dłużnik mieszka w Polsce

Sam fakt, że dłużnik mieszka poza Belgią, nie wyklucza interwencji SECAL.

Inaczej wygląda jednak sytuacja, gdy podstawą jest wyrok wydany w Polsce. Wtedy dochodzą zasady uznawania i wykonywania zagranicznych tytułów. Przed złożeniem wniosku warto zapytać SECAL, jakie dokumenty i poświadczenia są wymagane dla konkretnego polskiego orzeczenia.

Co zrobić krok po kroku

1. Sprawdź, czy masz wykonalny wyrok lub akt notarialny.
2. Zbierz dowody, że co najmniej dwa miesięczne świadczenia w ostatnich 12 miesiącach nie zostały zapłacone w całości.
3. Przygotuj zestawienie zaległości i dokumenty dotyczące dziecka.
4. Złóż wniosek do SECAL online przez MyMinfin albo pocztą na adres SPF Finances (AGPR – SECAL) w Jambes.
5. Jeżeli chcesz również zaliczek, sprawdź warunki dla wieku dziecka i bieżącego prawa do alimentów.
6. Po przyjęciu sprawy nie prowadź własnej egzekucji powierzonych alimentów, zgłaszaj wszystkie zmiany dotyczące wyroku i sytuacji dziecka, a przy dziecku 18–25 lat przesyłaj zaświadczenia co 6 miesięcy.

Najważniejsze: odzyskanie zaległości i zaliczka to dwa różne mechanizmy. SECAL może odzyskiwać starszy dług, ale zaliczka na bieżące alimenty ma własne warunki, limit i zasady dotyczące wieku dziecka.