Darowizna pieniężna w Belgii — kiedy rejestrować ją w MyMinfin?

Zwykła darowizna pieniężna przelewem bankowym nie zawsze musi być rejestrowana w Belgii. Rejestracja jest jednak świadomym wyborem podatkowym: po zapłaceniu podatku od darowizny można usunąć ryzyko, że przy śmierci darczyńcy w okresie przewidzianym przez region przekazana kwota zostanie uwzględniona przy podatku spadkowym.

Nie wystarczy jednak przesłać do MyMinfini samego wyciągu bankowego. Do rejestracji potrzebny jest dokument darowizny podpisany przez darczyńcę i obdarowanego, z obowiązkowymi wzmiankami — m.in. formalnym przyjęciem darowizny.

Czy każdy przelew od rodzica trzeba rejestrować?

Nie.

Trzeba rozróżnić:

• darowizny wymagające aktu notarialnego, które podlegają rejestracji;
• zwykłą darowiznę ruchomości, np. pieniężną darowiznę bankową, którą można pozostawić niezarejestrowaną;
• dobrowolną rejestrację takiej darowizny w celu zapłacenia regionalnego podatku od darowizn.

Portal Vlaanderen.be opisuje to wprost: przy darowiźnie ruchomości (np. pieniędzy) możesz wybrać, czy ją zarejestrujesz. Brak rejestracji nie oznacza więc automatycznie naruszenia prawa. Ma jednak konsekwencje, jeśli darczyńca umrze w tzw. okresie podejrzanym / période suspecte.

Co oznacza okres 5 lat?

Dla niezarejestrowanych darowizn ruchomych aktualne zasady przewidują co do zasady okres 5 lat.

Ważne są przepisy przejściowe:

• w Walonii dla darowizn dokonanych przed 1 stycznia 2022 r. zachowany jest wcześniejszy okres 3 lat (według notaire.be wydłużenie okresu z 3 do 5 lat w Walonii dotyczy nowszych darowizn);
• we Flandrii dla darowizn dokonanych przed 1 stycznia 2025 r. zachowany był wcześniejszy okres 3 lat (potwierdza to portal Vlaanderen.be);
• w Brukseli dla darowizn dokonanych do 31 grudnia 2025 r. zachowany jest wcześniejszy okres 3 lat;
• dla brukselskich darowizn dokonanych od 1 stycznia 2026 r. okres wynosi 5 lat (tak opisują to notaire.be oraz Forum for the Future).

Jeżeli darczyńca umrze przed upływem właściwego okresu, niezarejestrowana darowizna może zostać uwzględniona przy obliczaniu podatku spadkowego.

Czy wystarczy zrobić przelew z opisem „darowizna”?

Nie, jeżeli chcesz później zarejestrować darowiznę na podstawie dokumentów.

Według omówienia kancelarii Tiberghien (2022) procedury opublikowanej przez SPF Finances dokumenty przesyłane do rejestracji muszą:

• być zebrane w jednym pliku PDF (np. list intencyjny darczyńcy i podziękowanie obdarowanego razem);
• mieć podpisy darczyńcy i obdarowanego — odręczne (wtedy wystarczy skan) albo elektroniczne przez eIDi (wtedy przesyła się oryginalny podpisany plik);
• zawierać obowiązkowe wzmianki, w tym formalne przyjęcie darowizny;
• wskazywać tożsamość (imię, nazwisko, pełny adres) osoby, która przedstawia dokument do rejestracji.

Sam wyciąg bankowy lub jednostronne oświadczenie może być niewystarczające do rejestracji. W praktyce dokument powinien też jasno opisywać strony, kwotę i rzeczywistą datę darowizny. Pełną listę wymaganych wzmianek sprawdź przed wysłaniem na stronie SPF Finances albo u notariusza.

Który region pobiera podatek?

Podatek od darowizny jest regionalny. Właściwy region zależy od miejsca zamieszkania podatkowego darczyńcy — od niego zależy m.in. sposób płatności opisany niżej.

Nie wybieraj samodzielnie Brukseli, Flandrii lub Walonii tylko dlatego, że obecnie tam mieszkasz. Jeżeli darczyńca w ostatnich latach przeprowadzał się między regionami, ustal właściwy region z notariuszem albo SPF Finances, zanim zapłacisz podatek.

Jak zarejestrować darowiznę przez MyMinfin?

SPF Finances udostępnia elektroniczną ścieżkę, a obok niej rejestrację pocztą i osobiście po umówieniu wizyty.

Po przygotowaniu jednego kompletnego pliku PDF:

1. zaloguj się do MyMinfin;
2. wybierz w MyMinfin opcję przesłania dokumentu dotyczącego darowizny ruchomości (donation de biens meubles) — dokładną ścieżkę w menu podaje SPF Finances na stronie o darowiznach;
3. prześlij kompletny dokument;
4. zachowaj potwierdzenie przesłania.

Według omówienia Tiberghien dokument przez MyMinfin może złożyć także osoba, która nie jest stroną darowizny, np. notariusz albo adwokat. Akt darowizny ruchomości sporządzony przed notariuszem zagranicznym trzeba natomiast zarejestrować w wersji papierowej — nie przez MyMinfin.

Nazwy przycisków w MyMinfin mogą się zmieniać — jeżeli nie widzisz właściwej opcji, skorzystaj z instrukcji SPF Finances albo zapytaj notariusza.

Samo wysłanie dokumentu nie jest jeszcze tym samym co zakończona rejestracja.

Kiedy rejestracja staje się skuteczna?

Procedura zależy od regionu właściwego dla podatku. Według omówienia Tiberghien (2022) i strony SPF Finances:

• jeżeli darczyńca mieszka w Walonii lub Brukseli, darowizna zostaje zarejestrowana dopiero po zapłacie podatku od darowizny;
• jeżeli darczyńca mieszka we Flandrii, podatek nie musi być zapłacony przed rejestracją — decyzję z kwotą do zapłaty (avertissement-extrait de rôlei) dostaje się po rejestracji;
• według omówienia kancelarii Tiberghien (Forum for the Future, 2022) dokument złożony poza godzinami pracy biura jest rejestrowany następnego dnia roboczego; dokładne godziny sprawdź u SPF Finances;
• wezwanie do zapłaty lub decyzja pojawia się w MyMinfin w dokumentach.

Dlatego po wysłaniu dokumentu:

• przeczytaj otrzymaną instrukcję płatności;
• zapłać podatek w terminie i z właściwym komunikatem;
• następnie sprawdź w MyMinfin, czy dostępny jest dowód rejestracji.

Nie zakładaj, że samo „potwierdzenie wysłania PDF” usuwa ryzyko związane z niezarejestrowaną darowizną.

Ile wynosi podatek od darowizny?

Stawka zależy od:

• regionu właściwego podatkowo;
• relacji między darczyńcą i obdarowanym;
• rodzaju darowizny.

Dla zwykłych darowizn ruchomych w linii prostej stawki są niższe niż w wielu innych relacjach, ale nie należy stosować jednej belgijskiej stawki do wszystkich przypadków.

Przykładowo notaire.be wskazuje dla darowizny ruchomości w linii prostej (np. rodzic–dziecko) stawkę 3% w Brukseli oraz 3,3% w Walonii. Przed płatnością sprawdź jednak region właściwy dla konkretnej darowizny.

Czy rejestracja zawsze się opłaca?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego.

Rejestracja oznacza bieżący podatek od darowizny, ale eliminuje ryzyko zastosowania podatku spadkowego do tej darowizny z powodu śmierci darczyńcy w okresie ryzyka.

Brak rejestracji pozwala uniknąć podatku od darowizny teraz, ale pozostawia ryzyko spadkowe przez odpowiedni okres.

Decyzja zależy m.in. od kwoty, wieku i sytuacji darczyńcy, regionu, relacji rodzinnej oraz planowania spadkowego.

Co zrobić krok po kroku przy darowiźnie od rodzica?

1. Zachowaj dowód przelewu.
2. Sporządź pisemny dokument potwierdzający darowiznę i jej przyjęcie.
3. Wpisz rzeczywistą datę darowizny — nie datę późniejszego sporządzenia dokumentu jako fikcyjną datę przekazania pieniędzy.
4. Ustal dane stron i region właściwy dla darczyńcy.
5. Zdecyduj, czy darowizna ma pozostać niezarejestrowana czy zostać zarejestrowana.
6. Jeżeli rejestrujesz, prześlij kompletny PDF przez MyMinfin.
7. Wykonaj płatność zgodnie z instrukcją.
8. Zachowaj dowód rejestracji.

Co zrobić, jeśli przelew był kilka miesięcy temu?

Darowiznę bankową można zarejestrować również po samym przekazaniu pieniędzy.

Nie zmieniaj jednak rzeczywistej daty darowizny. Dokument powinien odzwierciedlać to, co rzeczywiście nastąpiło.

Jeżeli darczyńca jest ciężko chory albo okres od darowizny ma znaczenie dla podatku spadkowego, nie odkładaj procedury i rozważ konsultację z notariuszem.

Czego ten poradnik nie obejmuje?

Osobnej analizy wymagają m.in.:

• darowizna nieruchomości;
• darowizna z warunkami lub ciężarami;
• darowizna udziałów w spółce;
• zagraniczny akt notarialny;
• sytuacja małoletniego obdarowanego;
• skutki podatkowe w Polsce;
• rezerwa spadkowa i późniejsze rozliczenia między spadkobiercami.

Jeżeli pieniądze przekazuje rodzic mieszkający w Polsce albo obdarowany ma obowiązki podatkowe także w Polsce, belgijska rejestracja nie rozstrzyga automatycznie polskich obowiązków podatkowych.