Wyjazd z Belgii do Polski — co pokrywa belgijska karta CEAM/EKUZ?

Jeśli jesteś ubezpieczony w Belgii i jedziesz na urlop albo w odwiedziny do rodziny w Polsce, zabierz Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZi) — FR: carte européenne d'assurance maladie (CEAM). Karta nie oznacza jednak bezpłatnego, dowolnego leczenia. Daje dostęp do leczenia koniecznego w czasie pobytu, w publicznym systemie i na takich samych zasadach jak dla osób ubezpieczonych w Polsce.

Poradnik dotyczy czasowego pobytu w Polsce. Nie dotyczy przeprowadzki do Polski ani wyjazdu wyłącznie po to, żeby się leczyć.

Czy z EKUZ leczenie w Polsce jest bezpłatne?

Nie zawsze. Belgijski Narodowy Instytut Ubezpieczenia Chorobowego i Inwalidzkiego — FR: Institut national d'assurance maladie-invalidité (INAMIi) wyjaśnia, że zwrot kosztów następuje według taryf kraju, w którym przebywasz, a jego wysokość różni się między państwami. Komisja Europejska dodaje, że karta nie gwarantuje bezpłatnych usług: niektóre świadczenia bezpłatne w Belgii mogą być płatne za granicą.

W praktyce oznacza to, że w Polsce:

• płacisz tyle, ile zapłaciłaby osoba ubezpieczona w polskim publicznym systemie;
• jeśli dane świadczenie jest w Polsce bezpłatne dla ubezpieczonych w NFZ, zwykle jest bezpłatne także dla ciebie;
• jeśli Polacy ponoszą dopłatę, ty też ją ponosisz.

Jakie leczenie obejmuje karta?

EKUZ obejmuje leczenie konieczne z medycznego punktu widzenia, którego nie da się odłożyć do powrotu do Belgii. Kasa CAAMI/HZIVi — FR: Caisse auxiliaire d'assurance maladie-invalidité — mówi o „nieprzewidzianej opiece medycznej” na tych samych warunkach co dla mieszkańców kraju pobytu.

Polski Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wskazuje w informacji dla placówek, że osoba z EKUZ może skorzystać ze wszystkich świadczeń, które lekarz uzna za niezbędne, tak aby pacjent nie musiał wracać do swojego kraju na leczenie.

Przykładowo karta może pomóc, gdy w czasie urlopu w Polsce:

• nagle zachorujesz i potrzebujesz lekarza;
• ulegniesz wypadkowi;
• zaostrzy się choroba przewlekła i trzeba ją leczyć na miejscu.

O tym, czy leczenie jest konieczne, decyduje lekarz, a nie sam pacjent.

Gdzie w Polsce działa EKUZ?

Tylko u świadczeniodawców, którzy mają umowę z NFZ i działają w publicznym systemie ochrony zdrowia. NFZ zaznacza, że na podstawie przepisów o koordynacji przysługuje wyłącznie leczenie w ramach publicznego systemu.

Prywatny gabinet lub prywatny szpital bez umowy z NFZ nie przyjmie EKUZ jako podstawy rozliczenia. INAMI również ostrzega, że w szpitalu prywatnym karty nie użyjesz i za leczenie zapłacisz sam. INAMI zaznacza też, że niektóre świadczenia wymagają wcześniejszej zgody twojej kasy chorych.

Przed wizytą zapytaj w rejestracji, czy placówka przyjmuje pacjenta „na NFZ”.

Czego EKUZ nie pokrywa?

Komisja Europejska podkreśla, że EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia podróżnego. Karta nie pokrywa:

• leczenia prywatnego;
• powrotu do Belgii, np. lotu lub transportu sanitarnego po wypadku;
• zgubionych lub skradzionych rzeczy;
• leczenia, gdy jedziesz do Polski wyłącznie po to, żeby się leczyć.

CAAMI/HZIV dodaje, że karta nie obejmuje opieki, którą zaplanowałeś w innym kraju. Jeśli wybierasz się do Polski na zaplanowaną operację, zabieg albo serię zabiegów, przed wyjazdem zapytaj swoją kasę chorych, jaka procedura obowiązuje w twojej sytuacji. Samo okazanie EKUZ nie wystarczy.

Choroba przewlekła — dializa, tlen, chemioterapia

NFZ wskazuje, że leczenie możliwe tylko w wyspecjalizowanych placówkach trzeba wcześniej ustalić z taką placówką. Dotyczy to zwłaszcza:

• dializ nerek;
• tlenoterapii;
• chemioterapii.

Jeśli potrzebujesz takiego leczenia w czasie urlopu, umów je z placówką w Polsce przed wyjazdem.

Jak zamówić kartę przed wyjazdem?

Kartę wydaje twoja belgijska kasa chorych — FR: mutualitéi. INAMI zaleca zamówić ją przed wyjazdem. CAAMI/HZIV radzi złożyć wniosek odpowiednio wcześnie, licząc co najmniej tydzień na otrzymanie karty; jej członkowie mogą zamówić kartę np. przez myCAAMI. Karta jest bezpłatna i imienna — każdy członek rodziny, także dziecko, musi mieć własną.

Przed wyjazdem:

1. Sprawdź datę ważności karty. INAMI podaje, że znajdziesz ją w prawym dolnym rogu.
2. Sprawdź, czy kartę ma każda podróżująca osoba.
3. Zamów nową kartę, jeśli ważność kończy się przed powrotem.

Szczegółowy sposób zamówienia zależy od kasy. Sprawdź go na stronie lub w aplikacji swojej kasy. Jeśli nie wiesz, do której kasy należysz, zobacz jak zapisać się do mutuelle krok po kroku.

Co zabrać do lekarza lub szpitala w Polsce?

NFZ wymaga, aby pacjent potwierdził prawo do leczenia dokumentami unijnymi. Przygotuj:

• oryginał karty EKUZ (sam numer karty nie wystarczy);
• dokument tożsamości — NFZ wskazuje paszport jako preferowany.

Nie masz karty lub zgubiłeś ją w Polsce?

Poproś swoją belgijską kasę chorych o certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ — FR: certificat provisoire de remplacement. INAMI wskazuje, że kasa może ci go przesłać, a NFZ przyjmuje taki certyfikat jako dokument uprawniający do leczenia.

Bez karty i bez certyfikatu nikt nie może ci odmówić leczenia, ale możesz zostać poproszony o zapłatę z góry. CAAMI/HZIV ostrzega, że w niektórych krajach brak karty może z urzędu oznaczać wyższą stawkę prywatną, której belgijska kasa nie zwróci.

Zapłaciłeś za leczenie — jak odzyskać pieniądze?

Zachowaj oryginały rachunków i zaświadczeń oraz dokumentację medyczną.

Masz dwie drogi:

1. Jeszcze w Polsce — według Komisji Europejskiej możesz poprosić o zwrot krajową instytucję ubezpieczenia zdrowotnego w kraju pobytu i otrzymać go na miejscu.
2. Po powrocie do Belgii — INAMI zaleca przekazanie oryginałów faktur lub zaświadczeń twojej kasie chorych, która sprawdzi, czy możliwy jest zwrot.

Według Komisji Europejskiej zwrot następuje według zasad i stawek kraju leczenia. Jeśli leczyłeś się bez EKUZ, zwrot może być ograniczony do kosztu leczenia w Belgii, a więc niższy niż kwota, którą zapłaciłeś. Nie zakładaj, że każda kwota wróci w całości. Jak działa zwrot w samej Belgii, wyjaśniamy w poradniku Co obejmuje obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, a co wymaga dopłaty.

Czy warto mieć dodatkowe ubezpieczenie podróżne?

Tak, jeśli chcesz mieć ochronę tego, czego EKUZ nie obejmuje: leczenia prywatnego, transportu do Belgii po wypadku lub ciężkiej chorobie albo utraty bagażu. Przed zakupem polisy sprawdź jej zakres u ubezpieczyciela.

A jeśli mieszkasz na stałe w Polsce?

EKUZ jest kartą na czasowy pobyt. Komisja Europejska wskazuje, że osoba, która przenosi miejsce zamieszkania do innego kraju, a pozostaje ubezpieczona w Belgii, powinna korzystać z formularza S1, a nie z EKUZ. W takiej sytuacji ustal procedurę ze swoją kasą chorych.

Krótko: najczęstsze pomyłki

• „Z EKUZ wszystko jest za darmo.” Nie. Płacisz tyle, ile pacjent ubezpieczony w polskim NFZ.
• „Pójdę do prywatnej przychodni i pokażę kartę.” EKUZ działa tylko u świadczeniodawców z umową z NFZ.
• „Pojadę do Polski na zaplanowaną operację z EKUZ.” Karta nie obejmuje leczenia planowanego.
• „EKUZ pokryje powrót do Belgii.” Nie. Do tego potrzebne jest osobne ubezpieczenie.

Checklista przed wyjazdem

• Sprawdź datę ważności EKUZ każdej podróżującej osoby.
• Zapisz numer telefonu swojej kasy chorych.
• Jeśli leczysz się przewlekle (dializa, tlen, chemioterapia), umów leczenie z placówką w Polsce.
• Rozważ dodatkowe ubezpieczenie podróżne.
• Zabierz kartę i dokument tożsamości.
• Zachowuj oryginały rachunków, jeśli za coś zapłacisz.