Apteka dyżurna żąda dopłaty — kiedy płaci pacjent, a kiedy INAMI?

W belgijskiej aptece dyżurnej trzeba rozdzielić trzy rzeczy: cenę leku, twój udział własny w refundacji oraz ewentualne honorarium za dyżur.

Jeżeli podczas zorganizowanego dyżuru realizujesz receptę dla człowieka zawierającą co najmniej jeden lek refundowany, aktualne honorarium dyżurowe jest płacone aptece przez INAMI/RIZIVi, a nie przez pacjenta. Jeżeli przychodzisz bez recepty po produkt OTC lub parafarmaceutyczny, apteka może w określonych warunkach pobrać od ciebie rozsądne honorarium.

Co oznacza honoraire de garde?

Po francusku spotkasz określenie honoraire de garde, po niderlandzku wachthonorarium.

Jest to wynagrodzenie związane z obsługą podczas zorganizowanego dyżuru aptecznego.

Według aktualnej tabeli Ordre des pharmaciens w 2026 r. trzeba rozróżnić sytuację:

• z receptą zawierającą co najmniej jeden lek refundowany;
• z receptą bez leku refundowanego;
• bez recepty — zakup OTC albo produktu parafarmaceutycznego.

Recepta z co najmniej jednym refundowanym lekiem

Jeżeli podczas dyżuru przedstawiasz receptę na leki dla człowieka i co najmniej jeden z nich jest refundowany przez obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, honorarium za dyżur w 2026 r. wynosi 6,72 euro.

Płatnikiem tego honorarium jest INAMI, nie pacjent.

Dotyczy to zarówno sytuacji uznanej za pilną, jak i niepilną, jeśli spełnione są warunki świadczenia podczas zorganizowanego dyżuru.

Nie oznacza to, że cały zakup jest bezpłatny. Nadal możesz zapłacić:

• udział własny za lek;
• część ceny nieobjętą refundacją;
• cenę produktu, który nie jest refundowany;
• inne pozycje niezwiązane z samym honorarium dyżurowym.

Recepta, ale bez żadnego refundowanego leku

Aktualne zestawienie Ordre des pharmaciens wskazuje, że przy recepcie, na której nie ma żadnego refundowanego leku, nie nalicza się standardowego honorarium dyżurowego 6,72 euro według mechanizmu INAMI.

To nadal nie przesądza o cenie samych leków. Lek nierefundowany może być w całości płatny przez pacjenta.

Zakup bez recepty: OTC i parafarmacja

Jeżeli przychodzisz do apteki dyżurnej bez recepty po lek dostępny bez recepty albo produkt parafarmaceutyczny, sytuacja jest inna.

Ordre des pharmaciens wskazuje, że farmaceuta może pobrać honorarium swobodne, pod warunkiem że jest ono:

• rozsądne;
• zakomunikowane pacjentowi;
• nie jest automatycznie tym samym, co urzędowe 6,72 euro finansowane przez INAMI.

Nie ma więc jednej ogólnokrajowej stawki, którą każda apteka musi pobierać od klienta przy zakupie bez recepty.

W jakich godzinach działa mechanizm dyżurowy?

Tabele Ordre des pharmaciens na 2026 r. obejmują zorganizowany dyżur:

• w zwykły dzień od 19:00 do 22:00 oraz w nocy od 22:00 do 8:00;
• w niedziele i ustawowe święta od 8:00 do 22:00 oraz w nocy od 22:00 do 8:00.

Nie należy utożsamiać godziny 22:00 z początkiem każdej możliwej dopłaty. Godzina 22:00 jest istotna m.in. dla odrębnego honorarium za dostępność apteki.

Czym jest honoraire de disponibilité?

To honorarium za dostępność apteki w nocnym dyżurze, FR: honoraire de disponibilité, NL: beschikbaarheidshonorarium.

W aktualnej taryfie 2026 wynosi ono 82,13 euro za dyżur nocny 22:00–8:00.

To nie jest rachunek wystawiany pojedynczemu pacjentowi. Jest to finansowanie apteki przez INAMI za utrzymywanie dostępności w ramach zorganizowanego dyżuru.

Jeżeli na paragonie widzisz podobną kwotę doliczoną tobie jako klientowi, poproś o dokładne wyjaśnienie podstawy opłaty.

Dlaczego mimo recepty zapłaciłem kilka euro?

Brak opłaty dyżurowej po stronie pacjenta nie oznacza braku udziału własnego za lek.

Od 1 stycznia 2026 r. przy refundowanych specjalnościach farmaceutycznych wydawanych w aptece publicznej obowiązuje minimalny ticket modérateuri:

• 1 euro dla osoby z intervention majoréei / verhoogde tegemoetkoming;
• 2 euro dla zwykłego ubezpieczonego,

z zastrzeżeniem szczegółowych zasad i wyjątków dla danego leku.

Na paragonie lub rozliczeniu możesz więc legalnie zobaczyć kwotę do zapłaty, mimo że samo honorarium dyżurowe pokrywa INAMI.

Jak sprawdzić rachunek z apteki dyżurnej?

Poproś aptekę o rozróżnienie:

1. ceny leku;
2. kwoty refundowanej;
3. ticket modérateur / remgeld;
4. ewentualnego honorarium dyżurowego;
5. ewentualnej opłaty za zakup bez recepty.

Jeżeli masz receptę, sprawdź też, czy zawierała przynajmniej jeden produkt objęty refundacją.

Co zrobić, jeśli uważasz, że doliczono niewłaściwą opłatę?

Najpierw zachowaj:

• paragon lub wydruk rozliczenia;
• datę i godzinę zakupu;
• informację, że apteka była apteką dyżurną;
• receptę albo dowód e-recepty;
• nazwę produktów.

Następnie poproś aptekę o wyjaśnienie, która dokładnie pozycja jest ceną produktu, a która honorarium.

Jeżeli spór dotyczy refundacji, możesz zweryfikować rozliczenie ze swoją mutuellei. Przy problemie dotyczącym samego honorarium warto wskazać aktualne zasady INAMI i Ordre des pharmaciens oraz poprosić aptekę o podstawę naliczenia kwoty.

Recepta z Polski

Sama zagraniczna recepta nie gwarantuje belgijskiej refundacji danego leku. Uznanie recepty transgranicznej i prawo do refundacji to osobne zagadnienia.

Przy recepcie z Polski zapytaj aptekę oddzielnie:

• czy recepta może zostać zrealizowana;
• czy lek jest w Belgii refundowany w twojej sytuacji;
• jaki udział własny zapłacisz;
• czy występuje jakakolwiek dodatkowa opłata i z jakiego tytułu.

Najważniejsze w skrócie

• Przy recepcie z co najmniej jednym refundowanym lekiem honorarium dyżurowe 6,72 euro w 2026 r. płaci INAMI.
• To nie oznacza, że lek jest bezpłatny — możesz płacić ticket modérateur i cenę części nierefundowanej.
• Przy recepcie bez refundowanego leku standardowe honorarium dyżurowe INAMI nie jest naliczane.
• Bez recepty apteka może pobrać rozsądne honorarium, ale powinno być ono zakomunikowane pacjentowi.
• Honorarium dostępności 82,13 euro za nocny dyżur jest finansowaniem apteki przez INAMI, a nie opłatą jednego klienta.