Zaokrąglanie paragonu w Belgii — dlaczego kasa zmienia końcówkę o 1–2 centy i czy dotyczy to karty?

W Belgii przy płatności gotówką w sklepie zaokrągla się do najbliższych 0 lub 5 centów końcową kwotę do zapłaty, a nie ceny każdego artykułu oddzielnie. Dlatego paragon na 12,92 € może zakończyć się płatnością 12,90 €, a paragon na 12,93 € — kwotą 12,95 €. Według serwisu edukacji finansowej Wikifin (FSMA) jest to obowiązująca od 1 grudnia 2019 r. reguła wynikająca z Kodeksu prawa gospodarczego, a nie dowolna dopłata sklepu.

Jak obliczyć zaokrąglenie?

Sprawdź ostatnią cyfrę kwoty w centach, którą rzeczywiście masz zapłacić gotówką:

• końcówka 1 lub 2 centy: zaokrąglenie w dół do 0 centów (np. 8,22 € → 8,20 €);
• końcówka 3 lub 4 centy: w górę do 5 centów (np. 8,23 € → 8,25 €);
• końcówka 5 centów: bez zmiany;
• końcówka 6 lub 7 centów: w dół do 5 centów (np. 8,27 € → 8,25 €);
• końcówka 8 lub 9 centów: w górę do kolejnych 0 centów (np. 8,28 € → 8,30 €);
• końcówka 0 centów: bez zmiany.

Maksymalna różnica wynikająca z prawidłowego zaokrąglenia pojedynczej kwoty gotówkowej to 2 centy w górę lub w dół.

Czy sklep może zaokrąglać ceny każdego produktu?

Nie w taki sposób należy liczyć obowiązkowe zaokrąglenie. Zasadą jest zaokrąglenie kwoty końcowej płatności gotówką, po ustaleniu łącznej ceny zakupów. Jeśli kupujesz trzy towary, których ceny sumują się do 14,96 €, prawidłowe zaokrąglenie całej kwoty gotówkowej daje 14,95 €. Nie należy zaokrąglać osobno każdej pozycji i ponownie sumować.

Na paragonie powinny być widoczne zarówno kwota pierwotna, jak i kwota odpowiednio zaokrąglona.

A gdy płacisz kartą lub telefonem?

Sklep nie musi zaokrąglać płatności elektronicznych. Według Wikifin i Test-Achats może jednak zdecydować, że stosuje zaokrąglenie także do innych dopuszczonych metod płatności w ramach sprzedaży w obecności konsumenta.

Jeśli przedsiębiorca korzysta z takiego rozszerzenia, powinien wyraźnie poinformować klientów, wywieszając w widocznym miejscu w sklepie, przy kasach, komunikat „Le montant total est toujours arrondi” (NL: Het totaalbedrag wordt altijd afgerond). Według Test-Achats musi wtedy stosować zaokrąglanie wobec wszystkich klientów.

Nie możesz samodzielnie żądać od sklepu zaokrąglania płatności kartą tylko dlatego, że zaokrągla płatność gotówką.

Co, jeśli płacisz częściowo kartą, częściowo gotówką?

Sposób rozliczenia zależy od tego, czy sprzedawca stosuje zaokrąglenie wyłącznie do gotówki, czy przyjął prawidłowo zasadę obejmującą także inne formy płatności.

Szczegółowe zasady dla płatności mieszanych opisuje SPF Économie. Według Wikifin zaokrąglenie nie dotyczy płatności bonami żywieniowymi (chèques-repasi / maaltijdcheques).

Przy mieszanej płatności poproś o pokazanie, która część została zaokrąglona, jeżeli wynik na kasie wydaje ci się błędny.

Czy monety 1 i 2 centów przestały być ważne?

Nie. Według Wikifin monety 1- i 2-centowe nadal pozostają prawnym środkiem płatniczym, a Narodowy Bank Belgii potwierdza, że nie zostały wycofane z obiegu. Możesz nimi płacić, mimo że łączna kwota płatności gotówkowej musi być zaokrąglona do 5 centów.

Sprzedawca nie musi przyjmować nieograniczonej liczby monet przy pojedynczym zakupie: według Wikifin i Test-Achats nie musi przyjąć więcej niż 50 monet w jednej płatności.

Czy zaokrągla się zakupy internetowe?

Nie. Według Wikifin zaokrąglanie nie dotyczy zakupów internetowych. Nie należy mylić tej reguły z osobno pokazywanymi opłatami za dostawę lub płatność.

Czy zaokrąglenie dotyczy zwrotu pieniędzy?

Jak zaokrągla się zwrot pieniędzy (gotówką albo na kartę), opisuje SPF Économie w odpowiedziach na pytania konsumentów. Obowiązkowe zaokrąglanie dotyczy gotówki, więc przy zwrocie na kartę lub konto co do zasady nie powinieneś spodziewać się zaokrąglenia — w razie wątpliwości poproś sklep o wyjaśnienie wyliczenia.

Co zrobić, gdy paragon wygląda źle?

1. Sprawdź sumę cen wszystkich pozycji, rabatów i opłat.
2. Porównaj tę sumę z kwotą „do zapłaty” przed zaokrągleniem.
3. Zastosuj powyższą tabelę jeden raz do właściwej kwoty.
4. Sprawdź, czy płatność była gotówkowa, czy sklep wyraźnie stosuje zaokrąglenie również do karty.
5. Poproś kasjera o korektę, jeśli kwota jest niespójna; zachowaj paragon, datę i ewentualne zdjęcie oznaczeń.

Sam fakt, że cena na paragonie różni się o 1–2 centy od sumy etykiet, nie oznacza oszustwa. Jeśli jednak sklep zaokrągla każdą pozycję oddzielnie, stosuje regułę dla sprzedaży internetowej lub dolicza więcej niż wynika z obliczenia, masz podstawę do złożenia reklamacji.

Ważne: ten poradnik wyjaśnia wyłącznie zaokrąglanie sum płatności, nie prawo do odmowy przyjęcia gotówki, dodatkowe opłaty za karty ani ustalanie cen produktów.