Badanie słuchu noworodka we Flandrii: PASS i REFER

Bezpłatne badanie słuchu noworodka w Kind en Gezin: kiedy je wykonać, jak przygotować dziecko, co oznaczają wyniki PASS i REFER oraz kiedy zgłosić się do specjalisty.

Badanie przesiewowe słuchu noworodka we Flandrii jest bezpłatne i odbywa się, zanim dziecko skończy trzy tygodnie. Organizuje je Kind en Gezin. Jeżeli dziecko ma już trzy tygodnie, a nie masz terminu, zadzwoń pod 078 150 100 (Kind en Gezin-Lijn). Wynik REFER nie oznacza, że dziecko na pewno ma wadę słuchu: wskazuje, że trzeba powtórzyć test i ewentualnie wykonać dokładniejsze badania.

Kto organizuje test i dla jakich dzieci?

We Flandrii badanie słuchu noworodka (NL: gehoortest, gehoorscreening) jest częścią opieki profilaktycznej Kind en Gezin. Ma wychwycić możliwe zaburzenia słuchu bardzo wcześnie, zanim opóźnienie rozpoznania zacznie utrudniać rozwój mowy i komunikacji.

To badanie przesiewowe, a nie ostateczna diagnoza. Badanie nie boli i trwa zwykle kilka minut. Test podstawowy w ramach Kind en Gezin jest bezpłatny; nie należy automatycznie zakładać, że wszystkie późniejsze konsultacje specjalistyczne także będą bezpłatne.

Kiedy umówić badanie?

Pielęgniarka Kind en Gezin wykonuje test, zanim dziecko skończy trzy tygodnie. W tym wieku maluch często spokojnie śpi, dzięki czemu pomiar łatwiej wykonać. Według publikacji lekarzy UZ Brussel i Kind en Gezin-Opgroeien (2023) przesiew odbywa się przed końcem pierwszego miesiąca życia.

Sprawdź, czy masz informację o zaplanowanym teście lub kontakcie z Kind en Gezin.
Zanotuj datę i miejsce badania, a jeżeli nie masz pewności, skontaktuj się z Kind en Gezin.
Jeśli dziecko skończyło trzy tygodnie i nadal nie otrzymało terminu, zadzwoń pod 078 150 100 i poproś o ustalenie wizyty (afspraak voor de gehoortest).
Jeżeli dziecko urodziło się przedwcześnie, jest hospitalizowane lub ma szczególne potrzeby zdrowotne, ustal organizację testu z zespołem szpitalnym i Kind en Gezin — nie zakładaj, że standardowa wizyta jest odpowiednia w każdym przypadku.

Przy kontakcie miej pod ręką imię i datę urodzenia dziecka, dane kontaktowe oraz informacje o ewentualnych wcześniejszych badaniach. To praktyczne przygotowanie do rozmowy, nie odrębna urzędowa lista obowiązkowych dokumentów.

Jak wygląda badanie słuchu?

Pielęgniarka nakłada osłonki na uszy dziecka, a na skórze głowy umieszcza elektrody. Dziecko słyszy delikatne dźwięki; urządzenie rejestruje odpowiedź układu słuchowego za pomocą zmian aktywności elektrycznej. To automatyczny pomiar odpowiedzi słuchowych pnia mózgu (ang. AABR). Według publikacji z 2023 r. do 2013 r. używano do tego aparatów ALGO, a od 2013 r. urządzeń łączących AABR z metodą ASSR.

Badanie odbywa się bez aktywnej współpracy niemowlęcia. Najlepiej, jeśli jest spokojne albo śpi. Test nie wymaga znieczulenia.

Jak przygotować dziecko?

W dniu badania i dzień wcześniej nie używaj olejku do kąpieli ani tłustych balsamów na skórę dziecka — utrudniają przyklejenie elektrod.
Ubierz dziecko w luźne ubranie, by łatwiej było dostać się do miejsca przyklejenia czujników.
Nie przegrzewaj dziecka; spocona skóra utrudnia pomiar.
Nakarm niemowlę przed wizytą, zabierz potrzebne mleko i ewentualnie smoczek.
Postaraj się, by dziecko było spokojne; sen jest pomocny, ale nie należy podawać żadnych środków nasennych na własną rękę.

Pielęgniarka poinformuje cię o wyniku badania i dalszym postępowaniu.

Co oznacza PASS, a co REFER?

Wynik	Znaczenie	Co dalej?
PASS	W chwili testu przesiew nie wskazuje zaburzenia słuchu.	Nie ma potrzeby powtarzania go tylko z powodu tego wyniku; nadal obserwuj rozwój słuchu i mowy.
REFER	Pomiar nie potwierdził prawidłowego wyniku przesiewowego; możliwy jest problem ze słuchem.	Kind en Gezin organizuje test kontrolny w ciągu kilku dni.
REFER w teście kontrolnym	Konieczna jest dokładniejsza diagnostyka, ale to wciąż nie rozpoznanie konkretnej wady.	Pielęgniarka kieruje dziecko do ośrodka specjalizującego się w badaniu słuchu bardzo małych dzieci.

Ten dwustopniowy schemat — powtórzenie testu i skierowanie do ośrodka specjalistycznego dopiero po potwierdzonym wyniku REFER — opisuje także publikacja UZ Brussel i Kind en Gezin-Opgroeien z 2023 r.

Dlaczego pojawia się REFER?

Jedną z możliwych przyczyn jest przejściowa obecność płynu w uchu środkowym. Może ona zaburzyć przesiew i ustąpić przed kolejnym badaniem. Jednak dopiero kontrola i, jeśli trzeba, szczegółowa diagnostyka pozwalają ocenić sytuację.

Nie odwołuj badania kontrolnego tylko dlatego, że dziecko reaguje na głośny dźwięk. Taka reakcja nie zastępuje pomiaru słuchu.

Co dzieje się po ponownym REFER?

Dziecko zostaje skierowane do ośrodka referencyjnego, gdzie specjaliści badają słuch dokładniej. W zależności od wieku i wyniku lekarz laryngolog (NL: neus-, keel- en oorarts, NKO-arts; FR: oto-rhino-laryngologiste, ORL) może zlecić m.in. ocenę ucha, badanie tympanometryczne, otoemisję akustyczną oraz testy mierzące odpowiedzi słuchowe pnia mózgu (BERA/ABR).

Specjaliści sprawdzają, czy ubytek słuchu rzeczywiście występuje, jaki może mieć stopień i czy jest przejściowy, czy trwały. Jeżeli potrzebna jest opieka lub leczenie, rodzice otrzymują plan dalszego postępowania. Przykładowo UZ Leuven — badania słuchu u niemowląt opisuje przebieg diagnostyki w ośrodku specjalistycznym.

Nie podejmuj samodzielnie decyzji o zakupie aparatu słuchowego ani innych urządzeń na podstawie samego wyniku REFER.

Czy PASS oznacza, że dziecko zawsze będzie dobrze słyszało?

Nie. Prawidłowy wynik tuż po urodzeniu nie wyklucza zaburzeń, które pojawią się później. Obserwuj, czy niemowlę reaguje na dźwięki, a wraz z rozwojem czy pojawiają się typowe etapy komunikacji i mowy. Jeśli coś cię niepokoi, zgłoś to w Kind en Gezin albo u pediatry nawet wtedy, gdy wynik pierwszego testu był PASS.

Kind en Gezin uwzględnia obserwację rozwoju mowy i języka także podczas późniejszych wizyt.

Co zrobić, jeśli pojawił się problem z terminem lub wynikiem?

Nie masz terminu, a dziecko ma już trzy tygodnie: zadzwoń do Kind en Gezin-Lijn 078 150 100. Poproś o badanie; przekroczenie zalecanego wieku nie jest powodem do zignorowania przesiewu.

Wynik to REFER, a nikt nie wyznaczył kontroli: skontaktuj się z Kind en Gezin i poproś o datę ponownego badania. Po drugim REFER zapytaj o skierowanie do ośrodka referencyjnego.

Dziecko przebywa w szpitalu: zapytaj personel, czy i gdzie zaplanowano przesiew oraz czy wymaga odrębnego postępowania.

Mieszkasz w Brukseli lub Walonii: opis dotyczy procedury Kind en Gezin we Flandrii. We francuskojęzycznej opiece nad dzieckiem mogą obowiązywać inne ścieżki organizacyjne; nie przenoś automatycznie terminu i numeru infolinii na system ONE.

Stan informacji: październik 2026 r. Poradnik opiera się na wskazówkach Kind en Gezin, publikacji naukowej UZ Brussel i Kind en Gezin-Opgroeien o flamandzkim programie przesiewu (2023) oraz opisie diagnostyki UZ Leuven.