Instalacja elektryczna w belgijskim domu — kiedy obowiązkowy przegląd co 25 lat?

W Belgii domowa instalacja elektryczna po pozytywnym odbiorze wymaga co do zasady okresowej kontroli co 25 lat. Obowiązek wynika z federalnego regulaminu RGIE (fr.) / AREI (nl.), księga 1. Takiego przeglądu nie należy mylić z kontrolą instalacji przy sprzedaży nieruchomości: to różne zdarzenia, mające również inne reguły dotyczące terminów usunięcia usterek.

Kiedy trzeba zlecić kontrolę elektryki?

Co 25 lat po pozytywnym odbiorze

Jeżeli instalacja w domu lub mieszkaniu przeszła kontrolę zgodności przed uruchomieniem albo późniejszą właściwą kontrolę z wynikiem pozytywnym, okresowe badanie wykonuje się zasadniczo nie rzadziej niż raz na 25 lat — według SPF Économie kontrola okresowa przypada co 25 lat od pierwszej kontroli z wynikiem pozytywnym. Sprawdź datę i wskazania na najnowszym protokole (procès-verbal de contrôle / keuringsverslag). Nie licz automatycznie 25 lat od daty zakupu domu lub rozpoczęcia umowy najmu.

Przed uruchomieniem nowej instalacji

Nowa instalacja elektryczna wymaga badania zgodności przed oddaniem do użytkowania. Dotyczy to również poważnej modernizacji lub rozbudowy, np. dodania nowego obwodu w tablicy rozdzielczej. Sam fakt, że istniejący przegląd jest jeszcze ważny, nie znosi wymogu badania znaczącej zmiany. Według SPF Économie instalacji, w której przy kontroli przed uruchomieniem stwierdzono nieprawidłowości, nie wolno używać.

Przy sprzedaży nieruchomości

Sprzedaż ma osobne zasady RGIE. Według słownika notaire.be przy sprzedaży domu sprzedawca przekazuje kupującemu protokół zgodności młodszy niż 25 lat albo zleca kontrolę i przekazuje jej protokół przy akcie. Szczególne zasady dotyczą dawnych instalacji mieszkalnych, które nie przeszły kontroli zgodności po 1 października 1981 r. (według SPF Économie — sekcja 8.4.2 księgi 1 RGIE: kontrolę zleca sprzedający, a raport przekazuje się nabywcy przy akcie). Negatywny wynik kontroli przy sprzedaży takiej instalacji oznacza 18 miesięcy na poprawki dla nabywcy, liczone od aktu notarialnego, i nową kontrolę w wybranej przez nabywcę jednostce (SPF Économie); przy instalacjach późniejszych lub już wcześniej kontrolowanych termin wynosi 12 miesięcy od kontroli. Nie stosuj terminu 18 miesięcy do zwykłej kontroli okresowej.

Które instalacje obejmuje zasada 25 lat?

Zasada opisana tutaj dotyczy typowej instalacji domowej (installation domestique / huishoudelijke installatie) z potwierdzoną zgodnością. W przypadku dawnych instalacji sprzed 1 października 1981 r., bez późniejszej znaczącej przebudowy i bez pełnego odbioru według późniejszych zasad, obowiązują szczególne przepisy przejściowe. Nie wolno bez sprawdzenia dokumentacji przyjmować, że samo ukończenie przez dom 25 lat automatycznie oznacza termin kontroli albo że każda stara instalacja ma identyczny obowiązek.

Instalacje niedomowe (np. części przemysłowe i zakłady pracy) mają inną częstotliwość kontroli; instalacje tymczasowe także mają odrębne przepisy. W budynku mieszanym poproś jednostkę kontrolną o zakwalifikowanie konkretnych części instalacji.

Kto może wykonać przegląd?

Badanie przeprowadza uznany organ kontrolny (organisme de contrôle agréé / erkend keuringsorganisme), nie dowolna osoba wykonująca prace elektryczne. Przed zamówieniem kontroli upewnij się, że jednostka jest uznana do kontroli instalacji domowych — wykaz uznanych jednostek (PDF) udostępnia SPF Économie na stronie o rodzajach kontroli. Możesz porównać oferty i terminy kilku jednostek; sama naprawa wykonana przez elektryka nie zastępuje wymaganego protokołu kontroli.

Co przygotować przed wizytą kontrolera?

• Ostatni protokół kontroli elektryki oraz wcześniejsze protokoły po ważnych zmianach.
• Schemat jednokreskowy (schéma unifilaire / eendraadsschema) obwodów.
• Plan rozmieszczenia (plan de position / situatieschema) gniazd, oświetlenia i punktów instalacji.
• Dokumentację późniejszych rozbudów, urządzeń związanych z instalacją, np. paneli fotowoltaicznych, jeśli dotyczy.
• Swobodny dostęp do rozdzielnicy i pomieszczeń objętych kontrolą.

Przed badaniem porównaj schematy z rzeczywistą instalacją. Jeżeli dokumentów brakuje, poproś elektryka o pomoc w odtworzeniu prawidłowej dokumentacji — nie twórz fikcyjnego schematu tylko po to, żeby uzyskać protokół.

Co sprawdza kontroler i jaki dokument otrzymasz?

Inspektor weryfikuje m.in. dokumenty, zabezpieczenia, uziemienie, stan rozdzielnicy i zgodność z właściwą wersją wymagań RGIE/AREI. Zakres badania zależy od rodzaju instalacji i celu kontroli.

Po wizycie dostaniesz protokół z wynikiem pozytywnym lub listą stwierdzonych naruszeń. Zachowaj go razem z dokumentacją instalacji, również na potrzeby kolejnego przeglądu oraz ewentualnej sprzedaży.

Kontrola wypadła negatywnie — ile masz czasu?

Jeśli podczas zwykłej kontroli okresowej wykazano naruszenia, obowiązek ich usunięcia i wykonania kontroli uzupełniającej przez tę samą uznaną jednostkę zasadniczo należy zrealizować w ciągu 12 miesięcy od kontroli. Według SPF Économie po negatywnej kontroli okresowej kontrolę uzupełniającą wykonuje ta sama jednostka najpóźniej w ciągu roku; ten sam termin podaje jednostka kontrolna Certinergie, powołując się na RGIE/AREI (sekcje 6.5 i 9.1.3.2). Jeżeli protokół wskazuje bezpośrednie zagrożenie, nie odkładaj naprawy do końca terminu: niebezpiecznej części instalacji nie używaj do czasu usunięcia zagrożenia.

Inaczej przy sprzedaży: negatywny raport z badania wynikającego z przeniesienia własności starszej instalacji (sprzed 1 października 1981 r., wcześniej niekontrolowanej) uruchamia osobną procedurę i termin 18 miesięcy od aktu, dlatego zawsze czytaj cel kontroli wydrukowany na dokumencie.

Co zrobić, jeśli…

Zgubiłem ostatni protokół

Najpierw zwróć się do jednostki, która wykonywała badanie, albo do wcześniejszego właściciela czy notariusza. Jeżeli nie możesz ustalić historii kontroli, poproś uprawniony organ o ocenę wymaganej procedury. Brak protokołu nie jest dowodem, że instalacja była zbadana ani że termin kontroli upłynął.

Jestem najemcą i widzę niebezpieczne przewody

Natychmiast przerwij korzystanie z oczywiście niebezpiecznego obwodu, powiadom właściciela na piśmie i w pilnej sytuacji wezwij odpowiednie służby. Zwykły 25-letni kalendarz kontroli nie zastępuje obowiązku utrzymywania mieszkania w bezpiecznym stanie. Podział kosztów napraw i badań w stosunku najmu może zależeć od regionu i umowy — nie zakładaj, że obowiązek właściciela i najemcy jest identyczny w Brukseli, Flandrii i Walonii.

Dołożyłem nowy obwód, fotowoltaikę albo baterię domową

Sprawdź, czy zmiana jest traktowana jako znacząca rozbudowa wymagająca nowego badania zgodności przed używaniem. Nie czekaj na upływ 25 lat; poproś wykonawcę i jednostkę kontrolną o potwierdzenie zakresu kontroli.

Nie wiem, kiedy przypada przegląd

Odszukaj ostatni raport i schematy, sprawdź rodzaj i datę badania, a następnie zwróć się do uznanej jednostki z pytaniem o konkretny termin na podstawie dokumentacji. Nie oceniaj terminu wyłącznie według rocznika budynku.

W skrócie: 25 lat to standardowy okres dla instalacji domowej po właściwym pozytywnym odbiorze, ale sprzedaż, istotne przeróbki i bardzo stare instalacje mogą wymagać innej oceny.