# Urlop na opiekę paliatywną w Belgii — kto ma prawo, jak zgłosić i co płaci ONEM?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/urlop-na-opieke-paliatywna-belgia-conge-soins-palliatifs/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Praca i zatrudnienie › Urlopy, choroba i nieobecności
- Stan informacji na dzień: 09.10.2026
- Zweryfikowano: 10.10.2026
- Ostatnia zmiana: 10.10.2026
- Źródła:
  - [ONEM – Congé pour soins palliatifs, warunki i formy przerwania](https://www.onem.be/citoyens/interruption-de-carriere-credit-temps-et-conges-thematiques/conges-thematiques-tous-secteurs/conge-pour-soins-palliatifs)
  - [ONEM – Procédure de demande des congés thématiques](https://www.onem.be/employeurs/interruption-de-carriere-credit-temps-et-conges-thematiques/procedure-de-demande-des-conges-thematiques)
  - [SPF Emploi – Congé pour soins palliatifs i ochrona pracownika](https://emploi.belgique.be/fr/themes/jours-feries-et-conges/conge-pour-soins-palliatifs)
- Cytowanie: „Urlop na opiekę paliatywną w Belgii — kto ma prawo, jak zgłosić i co płaci ONEM?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 09.10.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/urlop-na-opieke-paliatywna-belgia-conge-soins-palliatifs/

---

**Pracownik w Belgii może skorzystać z urlopu na opiekę paliatywną (*congé pour soins palliatifs / palliatief verlof*)**, aby towarzyszyć osobie cierpiącej na nieuleczalną chorobę w zaawansowanym lub terminalnym stadium. **Nie musisz być członkiem rodziny chorego.** Możesz całkowicie przerwać pracę albo, przy spełnieniu warunków danego wariantu, czasowo ograniczyć wymiar zatrudnienia. Co do zasady jest to **miesiąc urlopu na jedną osobę**, który można przedłużyć dwukrotnie — maksymalnie do trzech miesięcy.

**Stan na dzień: 09.10.2026.** Poradnik dotyczy pracowników objętych belgijskim systemem urlopów tematycznych. Pracownicy sektora publicznego mogą podlegać odrębnym warunkom i formularzom; osoby samozatrudnione nie składają wniosku na takich samych zasadach jak pracownicy etatowi.

## Kto może skorzystać?

Opieka paliatywna w tym systemie to pomoc medyczna, psychologiczna, społeczna, administracyjna i towarzyszenie osobie u kresu życia. Prawo do urlopu **nie zależy od pokrewieństwa ani wspólnego zamieszkania** z pacjentem. Nie trzeba przedstawiać pracodawcy diagnozy ani szczegółów choroby.

Wymagane jest **zaświadczenie lekarza prowadzącego chorego**, że pracownik jest gotów świadczyć opiekę paliatywną. To lekarz potwierdza potrzebę, a nie pracodawca sam ocenia stan zdrowia osoby, którą chcesz wspierać.

Nie myl tego urlopu z:
- *congé pour assistance médicale* — urlopem na opiekę nad ciężko chorym członkiem rodziny lub gospodarstwa domowego, o innym zakresie;
- *congé pour aidants proches* — urlopem dla uznanego opiekuna osoby zależnej;
- zwykłym urlopem bezpłatnym (*congé sans solde*), który wymaga odrębnego porozumienia.

## Ile wolnego można wziąć?

Na tego samego pacjenta możesz otrzymać **jeden miesiąc**, a następnie **dwa kolejne przedłużenia po miesiącu**. Każde przedłużenie wymaga nowej procedury i nowego zaświadczenia lekarza. Łącznie to **do trzech miesięcy na danego pacjenta**.

Dostępne formy zależą od normalnego czasu pracy i sektora:
1. **Całkowite przerwanie pracy** — nie świadczysz pracy w wybranym okresie; dostępne przy pełnym etacie i części etatu.
2. **Ograniczenie pracy do połowy etatu** — według ONEM wymaga zatrudnienia w wymiarze co najmniej **3/4 etatu**.
3. **Ograniczenie pracy o jedną piątą** — według ONEM wymaga zatrudnienia na **pełny etat**.

Sprawdź konkretną formę w ONEM/RVA przed uzgodnieniem dat. Nie każdy zatrudniony na część etatu może wybrać wszystkie trzy opcje.

## Jak zgłosić urlop pracodawcy?

### Krok 1. Uzyskaj zaświadczenie lekarskie

Poproś lekarza prowadzącego pacjenta o formularz/zaświadczenie potwierdzające, że zgłaszasz gotowość zapewnienia opieki paliatywnej. Dokument **nie powinien ujawniać tożsamości pacjenta ani diagnozy pracodawcy**. Sprawdź wzór wymagany w aktualnej procedurze.

### Krok 2. Pisemnie powiadom pracodawcę

Przekaż **pisemną informację** o zamiarze wykorzystania urlopu i o wybranym wariancie, razem z wymaganym dokumentem medycznym. Zachowaj potwierdzenie odbioru. Zasadniczo rozpoczęcie przypada na **pierwszy dzień tygodnia następującego po tygodniu zgłoszenia**; strony mogą uzgodnić wcześniejszy termin.

Nie ograniczaj się do ustnej rozmowy z przełożonym. Potwierdzona data doręczenia jest ważna zarówno dla startu, jak i ochrony pracownika.

### Krok 3. Złóż osobny wniosek do ONEM/RVA

Samo zgłoszenie pracodawcy **nie uruchamia wypłaty świadczenia**. Wniosek o zasiłek składasz odrębnie do ONEM. Od 1 lipca 2024 r. wnioski o urlopy tematyczne składa się **elektronicznie** (wyjątek: sektor edukacji), a zaświadczenie lekarskie dołącza się jako załącznik. Papierowy formularz to **C61 – soins palliatifs** (dla pracowników m.in. Proximus, SNCB, bpost i skeyes: **C61 EP**).

Wniosek musi wpłynąć do ONEM **najpóźniej 2 miesiące od dnia rozpoczęcia urlopu**. Przy spóźnionym wniosku świadczenie może zostać przyznane dopiero od dnia jego wysłania, więc tracisz zasiłek za wcześniejszą część okresu. Nie odkładaj tego do końca opieki.

### Krok 4. Przy przedłużeniu ponów formalności

Zgłoś przedłużenie pracodawcy i ONEM, dołącz **nowe zaświadczenie lekarza** i zachowaj decyzję urzędu. Przedłużenie nie jest automatyczne tylko dlatego, że lekarz wystawił poprzedni dokument.

## Ile pieniędzy dostaniesz?

Za nieprzepracowany okres nie wypłaca się zwykłego pełnego wynagrodzenia. **ONEM może przyznać ryczałtowe świadczenie z tytułu przerwania kariery** (*allocation d'interruption / onderbrekingsuitkering*). Wysokość zależy m.in. od rodzaju przerwania, sytuacji pracownika i obowiązujących stawek. W określonych sytuacjach możliwe są podwyższenia.

Sprawdź aktualny **barème ONEM** i symulację przed podjęciem decyzji: nie zakładaj, że świadczenie automatycznie wyrówna utracone wynagrodzenie. Skontaktuj się z działem kadr również w sprawie dodatkowych świadczeń sektorowych i wpływu nieobecności na składniki płacy.

## Czy pracodawca może odmówić?

W typowym stosunku pracy w sektorze prywatnym prawidłowo zgłoszony *congé pour soins palliatifs* jest **uprawnieniem pracownika**, a pracodawca nie może uznaniowo go odrzucić ze względu na braki kadrowe. Ochrona przed zwolnieniem związanym ze skorzystaniem z prawa jest odrębną kwestią: nie oznacza bezwzględnego zakazu rozwiązania umowy z każdej legalnej przyczyny.

Według SPF Emploi pracodawca nie może odmówić ani przesunąć urlopu, jeśli warunki są spełnione. Ochrona przed zwolnieniem zaczyna się w dniu pisemnego zgłoszenia i trwa do **3 miesięcy po zakończeniu urlopu**; w tym czasie pracodawca musi wykazać przyczynę zwolnienia. Zwolnienie z naruszeniem tej ochrony oznacza ryczałtowe odszkodowanie równe **6 miesiącom wynagrodzenia**. O zwolnieniu poinformuj pisemnie ONEM.

Przy statusie urzędniczym, szczególnym reżimie sektora publicznego lub problemach ze stażem i czasem pracy sprawdź właściwą instrukcję ONEM i regulamin zatrudnienia.

## Co zrobić, jeśli sytuacja jest pilna?

- Powiadom pracodawcę **pisemnie jak najszybciej** i zapytaj o uzgodnienie wcześniejszego początku.
- Równolegle skontaktuj się z lekarzem pacjenta w sprawie zaświadczenia.
- Jeśli pracodawca kwestionuje prawo, poproś o wskazanie konkretnej podstawy i skontaktuj się z ONEM, związkiem zawodowym albo inspekcją pracy.
- W przypadku opóźnionej decyzji ONEM nie zakładaj, że możesz bez zgłoszenia nie pojawić się w pracy. Zadbaj o formalną datę zgłoszenia i potwierdzenie wniosku.

## Dokumenty do zachowania

Przechowuj kopię zaświadczenia przeznaczoną dla pracodawcy, pisemne zgłoszenie i potwierdzenie doręczenia, potwierdzenie złożenia wniosku ONEM, decyzję ONEM, dokumenty przedłużenia oraz ewentualną korespondencję z kadrami. Nie przesyłaj danych medycznych chorego szerszemu gronu osób niż wymaga procedura.

**Źródła:** ONEM/RVA — warunki urlopu i procedura wniosku; SPF Emploi — prawa i ochrona pracownika.