# Nie możesz spłacić długów — czym jest RCD i co dzieje się z Twoimi dochodami?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/rcd-reglement-collectif-dettes-jak-zlozyc-wniosek/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Prawo i bezpieczeństwo › Sądy, pomoc prawna i długi
- Stan informacji na dzień: 08.10.2026
- Zweryfikowano: 08.10.2026
- Ostatnia zmiana: 08.10.2026
- Źródła:
  - [SPF Justice — JustRestart i règlement collectif de dettes](https://www.justice.belgium.be/fr/nouvelles/communiques_de_presse/justrestart_numerisation_complete_du_reglement_collectif_de_dettes)
  - [Droits Quotidiens — jak złożyć wniosek o RCD](https://www.droitsquotidiens.be/fr/question/comment-demander-un-reglement-collectif-de-dettes-rcd)
- Cytowanie: „Nie możesz spłacić długów — czym jest RCD i co dzieje się z Twoimi dochodami?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 08.10.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/rcd-reglement-collectif-dettes-jak-zlozyc-wniosek/

---

Jeżeli masz **trwałe, strukturalne długi**, których realnie nie jesteś w stanie spłacić w rozsądnym czasie, możesz sprawdzić możliwość skorzystania z **règlement collectif de dettes (RCD) / collectieve schuldenregeling**.

RCD nie jest zwykłym rozłożeniem jednej faktury na raty. To postępowanie sądowe prowadzone przez **tribunal du travail / arbeidsrechtbank**. Po przyjęciu wniosku sąd wyznacza mediatora zadłużenia.

## Kiedy RCD ma sens

RCD jest przeznaczone dla trwałego nadmiernego zadłużenia. Typowe sygnały to:

- kilka kredytów i zaległych faktur;
- egzekucje lub zajęcia;
- zaległości czynszowe, energetyczne albo podatkowe;
- brak realnej możliwości stworzenia planu spłaty z bieżących dochodów;
- sytuacja, w której spłata jednego zobowiązania tworzy kolejne długi.

Jeżeli problem jest przejściowy i dotyczy jednego wierzyciela, wcześniej może wystarczyć zwykły plan płatności lub mediacja pozasądowa.

## RCD nie oznacza automatycznego umorzenia długów

Celem procedury jest uporządkowanie całego zadłużenia i stworzenie planu, który uwzględnia interes wierzycieli, ale jednocześnie pozostawia gospodarstwu domowemu środki potrzebne do godnego życia.

To, czy część zobowiązań zostanie ostatecznie umorzona, zależy od rodzaju planu i decyzji w konkretnej sprawie.

## Gdzie złożyć wniosek

Wniosek składa się do **tribunal du travail / arbeidsrechtbank** właściwego dla miejsca zamieszkania.

Dostępny jest elektroniczny rejestr **JustRestart**, przez który osoba zadłużona może złożyć wniosek i później śledzić postępowanie. Osoba fizyczna może również złożyć wniosek papierowo w sekretariacie sądu pracy.

Jeżeli korzystasz z adwokata, sprawdź aktualne zasady składania elektronicznego.

## Ile kosztuje złożenie wniosku

Droits Quotidiens wskazuje, że samo złożenie wniosku o RCD jest bezpłatne.

W postępowaniu występują jednak koszty mediatora rozliczane według zasad procedury. Jeżeli potrzebujesz adwokata, sprawdź prawo do pomocy prawnej drugiej linii.

## Co przygotować

Sąd musi otrzymać pełny obraz sytuacji. Zbierz:

- dane gospodarstwa domowego;
- wszystkie dochody;
- podstawowe koszty życia;
- listę wierzycieli;
- kwoty zadłużenia;
- umowy kredytowe i pożyczkowe;
- wezwania do zapłaty;
- dokumenty komornicze;
- zaległości podatkowe, czynszowe i energetyczne;
- informacje o majątku;
- regularne zobowiązania, np. alimenty;
- dane współdłużników i poręczycieli;
- informacje o majątku sprzedanym lub darowanym w ostatnich 6 miesiącach;
- trwające postępowania sądowe i wnioski o odroczenie płatności.

Nie pomijaj długu tylko dlatego, że wierzyciel chwilowo nie prowadzi egzekucji.

## Co dzieje się po przyjęciu sprawy

Sąd bada dopuszczalność wniosku — według Droits Quotidiens sędzia ma na to co do zasady 8 dni. Jeśli go przyjmie, wyznacza **médiateur de dettes / schuldbemiddelaar**.

Mediator:

- zbiera zgłoszenia wierzycieli;
- weryfikuje długi;
- analizuje dochody i konieczne wydatki;
- przygotowuje propozycję planu;
- zarządza środkami przeznaczonymi na realizację planu.

## Co dzieje się z pensją lub zasiłkiem

Po wejściu do RCD budżet podlega kontroli mediatora. Nie oznacza to jednak, że całe wynagrodzenie jest zabierane.

Z dochodu pozostawia się środki potrzebne na bieżące życie gospodarstwa domowego. W praktyce spotkasz określenie **pécule de médiation**.

Nie ma jednej identycznej kwoty dla wszystkich. Budżet powinien uwzględniać konkretną sytuację rodziny i konieczne wydatki.

## Co z egzekucją i odsetkami

Jedną z głównych funkcji RCD jest zatrzymanie indywidualnej walki wierzycieli o majątek dłużnika i prowadzenie sprawy w jednym postępowaniu.

SPF Justice wskazuje, że po dopuszczeniu do RCD komornicy nie powinni już prowadzić wobec ciebie czynności, przestajesz dostawać wezwania do zapłaty, a odsetki przestają narastać.

Każde nowe pismo od wierzyciela lub komornika przekazuj mediatorowi.

## Plan polubowny albo sądowy

Mediator najpierw dąży do planu możliwego do zaakceptowania przez strony. Jeżeli porozumienie nie jest możliwe, w określonych warunkach sąd może ustalić plan sądowy.

RCD jest procedurą wieloletnią. SPF Justice w materiałach o JustRestart wskazuje, że zarządzanie planem może trwać do kilku lat, w określonych ramach maksymalnie do siedmiu lat. Nie oznacza to, że każda sprawa trwa siedem lat.

## Czy można wybrać mediatora

Formalnego mediatora w RCD wyznacza sąd.

Przed złożeniem wniosku możesz natomiast skorzystać z pomocy CPAS/OCMW, CAW, uznanego serwisu mediacji długów albo adwokata.

## Co zrobić przed złożeniem wniosku

1. Sporządź pełną listę długów.
2. Zbierz ostatnie pisma wierzycieli i komorników.
3. Spisz miesięczne dochody i konieczne wydatki.
4. Sprawdź, czy zwykła mediacja długów nie wystarczy.
5. Jeżeli zadłużenie jest trwałe, poproś o pomoc CPAS/OCMW lub wyspecjalizowany serwis.
6. Przygotuj wniosek do sądu pracy albo JustRestart.
7. Po rozpoczęciu procedury informuj mediatora o zmianach dochodów, wydatków i sytuacji rodzinnej.

## Co zrobić, jeśli prowadzisz działalność

Status przedsiębiorcy może wpływać na właściwą ścieżkę prawną. Jeżeli aktywnie prowadzisz działalność albo niedawno ją zakończyłeś, przed złożeniem wniosku sprawdź kwalifikację swojej sytuacji z prawnikiem lub wyspecjalizowanym serwisem.

Najważniejsze: RCD daje strukturę i ochronę, ale wiąże się z wieloletnią kontrolą budżetu i obowiązkiem pełnej przejrzystości wobec mediatora i sądu.