# Pierwszy dzień choroby bez zaświadczenia — kiedy w 2026 r. nie potrzebujesz certificat médical?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/choroba-pierwszy-dzien-bez-zaswiadczenia-2026/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Praca i zatrudnienie › Urlopy, choroba i nieobecności
- Stan informacji na dzień: 08.10.2026
- Zweryfikowano: 08.10.2026
- Ostatnia zmiana: 08.10.2026
- Źródła:
  - [SPF Emploi — zmiany w niezdolności do pracy od 1 stycznia 2026 r.](https://emploi.belgique.be/fr/actualites/politique-renforcee-de-retour-au-travail-quest-ce-qui-change-partir-du-1er-janvier-2026)
  - [Liantis — choroba bez zaświadczenia: zasady obowiązujące od 2026 r.](https://www.liantis.be/fr/nouvelles/maladie-sans-certificat-quest-ce-qui-va-changer-en-2026)
  - [Droits Quotidiens — dwa pierwsze dni bez certificat médical w 2026 r.](https://www.droitsquotidiens.be/fr/actualites/jours-dabsence-sans-certificat-medical-2-fois-1-journee-au-lieu-de-3)
  - [Securex (sekretariat socjalny) — obowiązek zaświadczenia lekarskiego i wyjątek dla firm poniżej 50 pracowników](https://www.securex.be/fr/lex4you/employeur/themes/vacances-et-absences/maladie-et-accident/deuxieme-obligation-remettre-a-l-employeur-un-certificat-medical)
- Cytowanie: „Pierwszy dzień choroby bez zaświadczenia — kiedy w 2026 r. nie potrzebujesz certificat médical?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 08.10.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/choroba-pierwszy-dzien-bez-zaswiadczenia-2026/

---

Od **1 stycznia 2026 r.** pracownik w Belgii może skorzystać z ustawowego zwolnienia z obowiązku przedstawienia pracodawcy zaświadczenia lekarskiego na **pierwszy dzień niezdolności do pracy maksymalnie dwa razy w roku kalendarzowym**. Do końca 2025 r. limit wynosił trzy razy.

Ta zasada nie oznacza jednak, że każdy pracownik w każdej firmie ma automatycznie dwa „dni chorobowe bez papierka”. Trzeba sprawdzić, czy w Twoim miejscu pracy w ogóle istnieje obowiązek dostarczania certificat médical / medisch attest oraz czy mały pracodawca nie wprowadził dopuszczalnego wyjątku.

## Co dokładnie zmieniło się w 2026 r.?

Do końca 2025 r. ustawową dyspensę można było wykorzystać trzy razy w roku kalendarzowym.

Od 1 stycznia 2026 r. limit wynosi **dwa razy w roku kalendarzowym**.

Dyspensa może dotyczyć:

- jednodniowej choroby;
- pierwszego dnia dłuższej niezdolności do pracy.

Jeżeli choroba trwa dłużej, brak zaświadczenia na pierwszy dzień nie zwalnia z obowiązku dostarczenia dokumentu za kolejne dni, jeżeli taki obowiązek wynika z zasad obowiązujących w firmie.

## Czy zaświadczenie lekarskie zawsze jest obowiązkowe?

Nie istnieje jedna zasada mówiąca, że przy każdej chorobie każdy belgijski pracownik musi automatycznie dostarczyć zaświadczenie.

Obowiązek może wynikać m.in. z:

- règlement de travail / arbeidsreglement;
- CCT / CAO;
- żądania pracodawcy zgodnego z obowiązującymi zasadami.

Jeżeli w Twojej firmie nie ma obowiązku przedstawiania zaświadczenia w danej sytuacji, ustawowa „dyspensa” nie jest potrzebna — po prostu nie ma obowiązku, z którego trzeba byłoby być zwolnionym.

## Firma ma co najmniej 50 pracowników

Jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 50 pracowników, ustawowa dyspensa na pierwszy dzień niezdolności działa co do zasady **dwa razy w roku kalendarzowym**.

W te dwa przypadki pracodawca nie może skutecznie wymagać zaświadczenia tylko za pierwszy dzień objęty dyspensą.

Za trzecim takim przypadkiem w tym samym roku dyspensa ustawowa jest już wyczerpana i trzeba stosować zwykłe zasady dotyczące certificat médical / medisch attest.

## Firma ma mniej niż 50 pracowników

Tu jest najważniejszy wyjątek.

Według sekretariatów socjalnych (m.in. Securex) pracodawca, który zatrudnia mniej niż 50 pracowników na 1 stycznia danego roku, może **wyłączyć ustawową dyspensę** poprzez CCT albo wyraźne postanowienie règlement de travail / arbeidsreglement.

Nie oznacza to, że każda mała firma automatycznie wymaga zaświadczenia od pierwszego dnia. Trzeba sprawdzić, czy rzeczywiście wprowadzono ważne odstępstwo.

Dlatego w małej firmie sprawdź regulamin pracy zamiast opierać się wyłącznie na ogólnej zasadzie „dwa razy bez zaświadczenia”.

## Czy muszę powiadomić pracodawcę o chorobie?

Tak. Zwolnienie z zaświadczenia **nie zwalnia z obowiązku niezwłocznego powiadomienia pracodawcy o niezdolności do pracy**.

Zastosuj sposób przewidziany w regulaminie firmy, np.:

- telefon do przełożonego;
- e-mail;
- aplikację kadrową;
- wiadomość do wskazanego działu HR.

Jeżeli poinformujesz za późno, możesz narazić się na problem z wynagrodzeniem gwarantowanym albo usprawiedliwieniem nieobecności, nawet jeżeli sam certificat médical nie był wymagany.

## Co jeśli pierwszego dnia choroby jestem pod innym adresem?

Jeżeli korzystasz z dnia bez zaświadczenia i **nie przebywasz pod zwykłym adresem zamieszkania znanym pracodawcy**, powinieneś od razu przekazać adres, pod którym faktycznie przebywasz.

To ważne m.in. dlatego, że pracodawca zachowuje prawo do kontroli niezdolności do pracy przez lekarza kontrolnego.

Brak zaświadczenia nie oznacza braku możliwości kontroli.

## Czy pracodawca może wysłać lekarza kontrolnego?

Tak. Dyspensa dotyczy obowiązku przedstawienia własnego zaświadczenia lekarskiego za pierwszy dzień.

Nie odbiera pracodawcy prawa do skorzystania z **médecin-contrôle / controlearts**, jeżeli spełnione są warunki kontroli.

Jeżeli regulamin pracy przewiduje obowiązek przebywania przez określony czas pod wskazanym adresem na potrzeby kontroli, nadal trzeba go przestrzegać.

## Przykład 1: jednodniowa choroba w dużej firmie

Pracujesz u pracodawcy zatrudniającego ponad 50 osób. Regulamin normalnie wymaga zaświadczenia przy chorobie.

W lutym chorujesz jeden dzień i korzystasz z dyspensy. W czerwcu ponownie chorujesz jeden dzień i korzystasz z niej drugi raz.

Przy kolejnej jednodniowej chorobie w tym samym roku ustawowa pula dwóch przypadków jest wyczerpana. Jeżeli regulamin wymaga zaświadczenia, musisz je dostarczyć.

## Przykład 2: choroba trwa trzy dni

Pierwszego dnia korzystasz z jednej z dwóch ustawowych dyspens.

Dyspensa obejmuje tylko **pierwszy dzień**. Jeżeli zgodnie z regulaminem firmy przy dłuższej chorobie trzeba dostarczyć certificat médical, musisz wykonać ten obowiązek dla dalszego okresu.

Nie zakładaj, że wykorzystanie „dnia bez zaświadczenia” zwalnia z dokumentowania całych trzech dni.

## Przykład 3: mała firma

Firma zatrudnia 20 osób. W règlement de travail znajduje się ważne postanowienie, że pracodawca korzysta z ustawowej możliwości odstępstwa i wymaga zaświadczenia także za pierwszy dzień.

Wtedy ustawowa dyspensa może nie mieć zastosowania i trzeba stosować regulamin.

Jeżeli takiego odstępstwa nie ma, sama liczba pracowników nie wystarcza do stwierdzenia, że zaświadczenie jest zawsze obowiązkowe.

## Czy pracodawca może pozwolić na więcej dni bez zaświadczenia?

Tak. Przepisy ustanawiają ustawową ochronę pracownika, ale pracodawca może stosować **korzystniejszy system**, np. w ogóle nie wymagać certificat médical przy krótkich nieobecnościach albo pozwalać na więcej takich przypadków.

Dlatego zawsze porównaj ustawowe minimum z własnym regulaminem pracy i CCT.

## Co zrobić, jeśli pracodawca odmawia uznania dnia bez zaświadczenia?

Sprawdź kolejno:

1. ilu pracowników zatrudniał pracodawca na 1 stycznia danego roku;
2. czy w firmie istnieje obowiązek dostarczania zaświadczeń;
3. czy mały pracodawca wprowadził wyraźne odstępstwo w CCT lub regulaminie;
4. czy nie wykorzystałeś już dwóch ustawowych przypadków w tym roku;
5. czy prawidłowo i na czas zgłosiłeś chorobę;
6. czy podałeś aktualny adres pobytu, jeżeli był inny.

Jeżeli nadal istnieje spór, poproś HR o podstawę odmowy na piśmie. Możesz również zwrócić się do związku zawodowego albo **Contrôle des lois sociales / Toezicht op de Sociale Wetten**.

## Najważniejsze na 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. zapamiętaj cztery zasady:

- ustawowa dyspensa to **dwa przypadki w roku**, nie trzy;
- może obejmować jednodniową chorobę albo pierwszy dzień dłuższej choroby;
- w firmach poniżej 50 pracowników możliwe jest wyraźne odstępstwo;
- nawet bez zaświadczenia nadal musisz zgłosić chorobę i poddać się ewentualnej kontroli zgodnie z obowiązującymi zasadami.
