# Budżet mobilności zamiast auta służbowego w Belgii — jak działa, ile zostaje w gotówce i co ma się zmienić od 2027 r.?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/budzet-mobilnosci-zamiast-auta-sluzbowego-belgia/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Praca i zatrudnienie › Wynagrodzenie i dodatki
- Stan informacji na dzień: 18.10.2026
- Zweryfikowano: 18.10.2026
- Ostatnia zmiana: 18.10.2026
- Źródła:
  - [mobiliteitsbudget.be — notka o zapowiadanych zmianach: brak oficjalnych tekstów (aktualizacja 2.04.2026)](https://www.mobiliteitsbudget.be/)
  - [mobiliteitsbudget.be — pracodawcy: wprowadzenie budżetu z inicjatywy pracodawcy](https://mobiliteitsbudget.be/nl/2-werkgevers)
  - [mobiliteitsbudget.be — którzy pracownicy mogą dostać budżet mobilności](https://mobiliteitsbudget.be/nl/3-werknemers)
  - [mobiliteitsbudget.be — wprowadzenie i przyznanie budżetu, umowa z pracownikiem](https://mobiliteitsbudget.be/nl/4-procedure-voor-de-invoering-en-de-toekenning-van-het-mobiliteitsbudget)
  - [mobiliteitsbudget.be — na co można wydać budżet mobilności (trzy filary)](https://mobiliteitsbudget.be/nl/5-waar-kan-je-het-mobiliteitsbudget-aan-besteden)
  - [mobiliteitsbudget.be — wysokość budżetu mobilności (m.in. FAQ 6.6 i 6.35: część etatu)](https://mobiliteitsbudget.be/nl/6-hoe-groot-het-mobiliteitsbudget)
  - [mobiliteitsbudget.be — składki, podatek i status budżetu mobilności (m.in. FAQ 9.10 i 9.15: dojazdy)](https://mobiliteitsbudget.be/nl/9-statuut-van-het-mobiliteitsbudget)
  - [mobiliteitsbudget.be — tabela kwot indeksowanych (PDF), m.in. zwolnienie 250 € za dojazdy](https://mobiliteitsbudget.be/sites/default/files/content/Tabel_geindexeerde_bedragen.pdf)
  - [KPMG Belgium — budżet mobilności w Belgii](https://kpmg.com/be/en/insights/my-tax-compass/people-services-insights/cafeteria-plan-and-flexible-rewards/mobility-budget-in-belgium.html)
  - [BDO Belgium — budżet mobilności w 2026 r. (12.02.2026)](https://www.bdo.be/en-gb/insights/news-alerts/2026/mobility-budget-2026-what-your-company-needs-to-know)
  - [Securex Lex4You — planowany obowiązek budżetu mobilności od 2027 r. (12.05.2026)](https://www.securex.be/nl/lex4you/werkgever/nieuws/verplicht-mobiliteitsbudget-vanaf-2027)
  - [Forum for the Future — komunikat rządu: voorontwerp o budżecie mobilności zatwierdzony 9.01.2026](https://blog.forumforthefuture.be/nl/article/wijziging-van-diverse-bepalingen-in-verband-met-het-mobiliteitsbudget/29746)
- Cytowanie: „Budżet mobilności zamiast auta służbowego w Belgii — jak działa, ile zostaje w gotówce i co ma się zmienić od 2027 r.?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 18.10.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/budzet-mobilnosci-zamiast-auta-sluzbowego-belgia/

---

Jeśli masz **samochód służbowy** albo prawo do niego, pracodawca może zaproponować ci w zamian **budżet mobilności** (FR: *budget mobilité*, NL: *mobiliteitsbudget*). To roczna kwota, którą wydajesz na ekologiczne auto, rower, transport publiczny albo czynsz lub kredyt na mieszkanie blisko pracy. To, czego nie wydasz, dostajesz na konto, ale dopiero w następnym roku i po potrąceniu specjalnej składki **38,07%**. Ten poradnik jest dla pracowników w Belgii, którzy zastanawiają się, czy przyjąć taką ofertę i ile realnie na niej zyskają.

Zasady opisane niżej pochodzą głównie z oficjalnej strony federalnej mobiliteitsbudget.be. **Obowiązek oferowania budżetu od 2027 r. to na razie projekt**, nie obowiązujące prawo.

## Kto może dostać budżet mobilności?

Według oficjalnej strony prowadzonej wspólnie przez FOD WASO/SPF Emploi, FOD Sociale Zekerheid/SPF Sécurité sociale, FOD Financiën/SPF Finances i RSZ/ONSS budżet mobilności może dostać pracownik, który:

- **ma samochód służbowy**, albo
- **ma prawo do samochodu służbowego** według polityki samochodowej firmy, ale z niego nie korzysta, np. bo nie ma prawa jazdy, jeździ pociągiem albo nie ma gdzie parkować przy domu.

Jeśli **już masz auto służbowe**, możesz zamienić je na budżet bez względu na to, na jakiej podstawie je dostałeś (wyjątek: *salary sacrifice*, opisany niżej). Jeśli auta jeszcze nie masz, a tylko masz do niego prawo, to prawo musi wynikać z **kategorii stanowiska**, dla której polityka firmy przewiduje auto. Prawo do auta przyznawane indywidualnie według innych kryteriów (np. samego stażu pracy) nie wystarcza do zamiany na budżet. Pracodawca musi umieć udokumentować, że masz prawo do auta.

System obejmuje także sektor publiczny (pracowników kontraktowych i statutowych). Nie obejmuje **samozatrudnionych członków zarządu** firmy.

**Nie zamienisz na budżet:**

- **auta wspólnego** (NL: *poolwagen*), z którego korzysta kilka osób;
- auta, które dostałeś w zamian za część pensji albo innych świadczeń (tzw. *salary sacrifice*, także w ramach planu kafeteryjnego).

**Od 1 stycznia 2022 r. nie ma okresu oczekiwania.** Możesz poprosić o budżet od razu, także wtedy, gdy prawo do auta dostajesz dopiero po awansie lub zmianie stanowiska. To, że masz **prywatny samochód**, nie przeszkadza.

## Czy pracodawca musi go zaproponować, a ty musisz go przyjąć?

**Obecnie pracodawca nie musi** wprowadzać budżetu mobilności — według mobiliteitsbudget.be inicjatywa jego wprowadzenia należy do pracodawcy. Jeśli go wprowadza, musi podać warunki wszystkim pracownikom najpóźniej przy wprowadzeniu systemu.

**Ty też nie musisz.** Według mobiliteitsbudget.be nikogo nie można zmusić do zamiany auta służbowego (albo prawa do niego) na budżet mobilności.

Po twoim wniosku, a przed swoją decyzją, pracodawca musi ci podać **kwotę budżetu i sposób jej obliczenia**, żebyś mógł jeszcze wycofać wniosek. Decyzję przekazuje na piśmie.

Jeśli się zgadzasz, przed pierwszym przyznaniem budżetu podpisujesz z pracodawcą **pisemną umowę**. Według rozdziału 4 mobiliteitsbudget.be umowa musi podawać:

- **kwotę początkową** budżetu (roczny koszt brutto auta służbowego dla pracodawcy);
- informację, że nie skorzystasz już z określonych zwolnień ze składek i podatku dla świadczeń za dojazdy do pracy (m.in. dopłata do transportu publicznego, transport organizowany przez firmę, dodatek rowerowy, rower służbowy);
- informację, że tracisz ulgę podatkową na zakup elektrycznego motocykla, trój- lub czterokołowca.

Umowa może też określać, czy kwota budżetu będzie indeksowana.

## Trzy filary: na co możesz wydać budżet

Budżet dzielisz według własnego wyboru między trzy części (NL: *pijlers*). Kolejność ma znaczenie: z filaru 3 dostajesz tylko to, co zostało po filarach 1 i 2.

### Filar 1: ekologiczny samochód służbowy

- **Od 1 stycznia 2026 r.** w tym filarze możesz wybrać **wyłącznie auto bez emisji CO2**. Liczy się data podpisania zamówienia albo umowy leasingu.
- Pracodawca **nie musi** oferować filaru 1, a ty nie musisz go wybierać.
- Auto z filaru 1 jest opodatkowane jak zwykłe auto służbowe, czyli jako korzyść w naturze (ATN). Jak to działa, opisujemy w poradniku [Auto służbowe w Belgii w 2026 r. — jak sprawdzić podatek ATN na pasku wypłaty?](/baza-wiedzy/auto-sluzbowe-atn-2026-belgia-podatek-obliczanie/).
- Własnego, prywatnego auta nie możesz sfinansować z tego filaru.

Według BDO, jeśli wybierzesz auto w filarze 1, ten wybór wiąże cię na cały okres leasingu.

### Filar 2: zrównoważony transport i mieszkanie

Pracodawca, który wprowadza budżet, musi zaoferować **co najmniej jedną możliwość w filarze 2**, ale nie musi wszystkich. Według mobiliteitsbudget.be filar 2 może obejmować:

- **rowery** (także elektryczne i speed pedelec), hulajnogi, hoverboardy, motorowery do 45 km/h oraz elektryczne motocykle i trój- i czterokołowce — zakup, najem, leasing, finansowanie, serwis, przechowywanie oraz kask i kamizelkę odblaskową. Od 2026 r. pojazdy silnikowe w tej grupie muszą być bezemisyjne;
- **transport publiczny**: abonamenty na wszystkie przejazdy twoje i członków rodziny, którzy z tobą mieszkają, także autobusy międzymiastowe i szybkie pociągi (w EOG; bez biletów lotniczych i — od 2021 r. — bez Eurostara do i z Londynu). Parking tylko wtedy, gdy jest częścią abonamentu na przejazdy;
- **rozwiązania współdzielone**: carpooling, auta, skutery, rowery i hulajnogi na minuty, taksówki i przejazdy z kierowcą (także przez aplikacje), najem auta bez kierowcy do 30 dni w roku. Według mobiliteitsbudget.be od 1 stycznia 2026 r. pojazdy silnikowe w carpoolingu, autach współdzielonych i przewozach z kierowcą muszą być bezemisyjne; dla najmu auta bez kierowcy do 30 dni strona tego warunku nie podaje;
- **mieszkanie**: czynsz albo odsetki i spłata kapitału kredytu hipotecznego, jeśli mieszkasz **do 10 km w linii prostej** od zwykłego miejsca pracy (dawniej 5 km). Liczą się wspólne koszty w czynszu, ale **nie** rachunki za media i **nie** koszty przeprowadzki. Pokrywane są tylko koszty od dnia przyznania budżetu.

Wydatki z filaru 2 są **wolne od zwykłych składek i podatku**, jeśli spełniasz warunki budżetu. Jakie dowody (faktury, umowy, potwierdzenia) musisz pokazać, ustala pracodawca.

### Filar 3: gotówka

To, czego nie wydasz w filarach 1 i 2, pracodawca rozlicza **raz w roku, na koniec roku kalendarzowego**. Saldo dostajesz **najpóźniej razem ze styczniową pensją** w następnym roku. W trakcie roku nie możesz wybrać wypłaty w gotówce. Wyjątek dotyczy odejścia z firmy: według mobiliteitsbudget.be saldo filaru 3 może być wtedy wypłacone wcześniej — proporcjonalnie do liczby dni udziału w budżecie i także po potrąceniu specjalnej składki.

Od salda:

- **nie płacisz podatku dochodowego** i zwykłych składek, jeśli warunki budżetu są spełnione;
- RSZ/ONSS pobiera **specjalną składkę pracownika 38,07%**, potrącaną przed wypłatą.

Ta składka daje ci dodatkowe prawa do **zasiłku chorobowego, zasiłku dla bezrobotnych i emerytury**, ale **nie do urlopu wypoczynkowego**.

Budżetu **nie przeniesiesz na następny rok**: rozliczenie jest roczne.

## Ile wynosi budżet w 2026 r.?

Wysokość budżetu odpowiada **rzeczywistemu rocznemu kosztowi auta**, z którego rezygnujesz (*total cost of ownership*, TCO). Od 1.01.2024 pracodawca liczy go jedną z dwóch metod:

- **rzeczywiste koszty** auta (średnia z ostatnich 4 lat, z zamkniętej listy: leasing lub amortyzacja, paliwo lub ładowanie, ubezpieczenie, serwis, podatki, składka CO2 pracodawcy itd.), minus twój ewentualny wkład własny;
- **metoda ryczałtowa**: stała część (np. rata leasingu) i zmienna część zależna od odległości dom–praca i kosztu paliwa.

Wybraną metodę stosuje się przez **3 lata** i jednakowo dla wszystkich pracowników.

Limity:

| | Kwota bazowa (ustawa) | 2026 r. (po indeksacji) |
|---|---|---|
| Minimum na rok | 3 000 € | 3 233 € |
| Maksimum na rok | 16 000 € | 17 244 € |

Kwoty bazowe i zasadę corocznej indeksacji od 2024 r. podaje mobiliteitsbudget.be, która odsyła też do osobnej tabeli kwot indeksowanych; kwoty na 2026 r. podają KPMG i BDO.

Budżet nie może też przekroczyć **1/5 twojego rocznego wynagrodzenia brutto**. Limity sprawdza się przy przyznaniu budżetu, przy zmianie stanowiska lub awansie oraz 1 stycznia każdego roku. U osoby pracującej na część etatu przy tym limicie liczy się, według FAQ 6.6 na mobiliteitsbudget.be, wynagrodzenie brutto, jakie dostawałaby na pełnym etacie.

Inne zasady z oficjalnej strony:

- budżet przyznaje się proporcjonalnie do dni w roku. Jeśli zaczynasz w grudniu, nie dostaniesz kwoty za cały rok;
- zmiana stanowiska lub awans zmienia budżet od pierwszego dnia miesiąca;
- przeprowadzka twoja albo firmy nie zmienia kwoty;
- jeśli wydasz za dużo albo na coś niedozwolonego, musisz zwrócić nienależną kwotę w ciągu **30 dni** od wezwania pracodawcy.

## Przykład: ile zostanie ci na konto?

Założenia (przykład, nie twoja umowa): budżet roczny **6 000 €**, bez auta w filarze 1. W filarze 2 wydajesz w ciągu roku **2 000 €** na abonament kolejowy i rower.

- Saldo na koniec roku: 6 000 € − 2 000 € = **4 000 €**
- Składka 38,07%: 4 000 € × 0,3807 = **1 522,80 €**
- Wypłata ze styczniową pensją: 4 000 € − 1 522,80 € = **2 477,20 €**, bez podatku dochodowego

Gdybyś wszystko wziął w gotówce, z 6 000 € zostałoby 3 715,80 €. Każde euro wydane w filarze 2 na rzeczy, które i tak kupujesz (abonament, rower, czynsz przy pracy), jest więc warte więcej niż euro w gotówce.

## Fiszka 281.10 i zeznanie podatkowe

Budżet mobilności widać na rocznej fiszce podatkowej **281.10** w polu 27 („Diverse inlichtingen”), rubryka f) „Mobiliteitsbudget”. Jest tam kwota **przysługująca za dany rok**, a nie kwota wypłacona w tym roku.

Jeśli przekroczysz budżet albo nie spełnisz warunków, różnica trafia na fiszkę jako zwykłe wynagrodzenie (korzyść w naturze) i jest opodatkowana. Przy błędach na fiszce poproś pracodawcę albo sekretariat socjalny o korektę, zanim złożysz zeznanie.

Uwaga na dojazdy: według mobiliteitsbudget.be, jeśli od tego samego pracodawcy dostajesz budżet mobilności, tracisz większość zwolnień ze składek i podatku dla świadczeń za dojazdy do pracy, m.in. dla dopłaty pracodawcy do transportu publicznego, transportu organizowanego przez firmę, dodatku rowerowego i roweru służbowego. Tracisz też ulgę podatkową za elektryczne motocykle, trój- i czterokołowce. Zwrot za dojazdy **własnym autem** (kilometrówka) nie jest wtedy zwolniony ze składek na ubezpieczenie społeczne: według FAQ 9.10 pracodawca może go wypłacać, ale jako wynagrodzenie objęte składkami. Wyjątki i to, co zostaje:

- jeśli przez co najmniej **3 miesiące** przed wnioskiem o budżet miałeś jednocześnie auto służbowe i takie świadczenie za dojazdy, możesz zachować te zwolnienia (warto zapisać to w umowie o budżet);
- zostaje ogólne **zwolnienie podatkowe** za dojazdy „innym środkiem transportu” (NL: *ander vervoermiddel*), jeśli w zeznaniu korzystasz z ryczałtu kosztów zawodowych. Według FAQ 9.15 obejmuje ono m.in. zwrot za dojazd **własnym autem** lub pieszo, ale nie dopłatę do transportu publicznego ani transportu organizowanego przez firmę. Ustawa podaje kwotę bazową **250 € rocznie**, indeksowaną co roku; według tabeli kwot indeksowanych na mobiliteitsbudget.be za dochody 2026 r. wynosi ona **500 €**. To zwolnienie dotyczy podatku, nie składek.

Zasady zwrotów za dojazdy opisujemy w poradniku [Zwrot kosztów dojazdu do pracy w Belgii – zasady i stawki](/baza-wiedzy/zwrot-kosztow-dojazdu-do-pracy-i-zasady-delegacji-w-belgii/).

## Choroba, zwolnienie, zmiana stanowiska

- **Choroba:** prawo do budżetu zostaje w okresie **wynagrodzenia gwarantowanego** (FR: *salaire garanti*, NL: *gewaarborgd loon*). Szersze prawa mogą wynikać z układu sektorowego albo zakładowego.
- **Zwolnienie:** budżet liczy się do **odszkodowania za okres wypowiedzenia** tylko wtedy, gdy polityka samochodowa firmy przewiduje to samo dla auta służbowego. Liczy się wtedy wartość budżetu (zwykle kwota początkowa z umowy), a nie wartość tego, co z niego kupiłeś.
- **Zmiana stanowiska:** awans może zmienić kwotę budżetu od pierwszego dnia miesiąca.
- **Przejście na część etatu:** według FAQ 6.35 na mobiliteitsbudget.be przejście na niepełny etat po wejściu do systemu **zwykle nie zmienia** kwoty budżetu — ustawa przewiduje zmianę tylko przy zmianie stanowiska lub awansie. Znaczenie ma jednak polityka samochodowa firmy: jeśli prawo do auta służbowego wygasa przy niepełnym etacie (np. poniżej 80%), budżet przestaje przysługiwać od pierwszego dnia miesiąca, w którym tracisz to prawo; jeśli firma pozwala zachować auto za twoją dopłatą, może obniżyć budżet o tę dopłatę, o ile wyraźnie przewidziała to w ofercie dla wszystkich pracowników. Zapytaj pracodawcę, co przewiduje polityka twojej firmy.

## Co ma się zmienić od 2027 r.? (projekt)

Federalna umowa koalicyjna na lata 2025–2029 przewiduje, że pracodawcy mający auta służbowe będą musieli **systematycznie oferować** budżet mobilności. Według BDO i komunikatu rządu Rada Ministrów zatwierdziła **9 stycznia 2026 r.** wstępny projekt ustawy (*voorontwerp*). Według BDO i Securex plan wygląda tak:

| Wielkość firmy | Planowany obowiązek od |
|---|---|
| firmy z co najmniej 50 pracownikami | 1 stycznia 2027 r. |
| firmy mające od 15 do mniej niż 50 pracowników | 1 stycznia 2028 r. |
| firmy mające mniej niż 15 pracowników | wyłączone |

Według BDO obowiązek ma dotyczyć firm, które oferują auta służbowe **od ponad 36 miesięcy**, a pracodawca będzie mógł kazać ci poczekać z zamianą do końca obecnego leasingu.

**Status (stan na 16 października 2026 r.):** oficjalna strona mobiliteitsbudget.be (aktualizacja 2.04.2026) nadal podaje, że nie ma jeszcze oficjalnych tekstów o tych zmianach. Securex w komunikacie z 12 maja 2026 r. podaje, że Krajowa Rada Pracy (NAR/CNT) wydała 29 kwietnia 2026 r. jednomyślną opinię o wstępnym projekcie i postuluje m.in. uproszczenie systemu, a projektu ustawy (*wetsontwerp*) nie złożono jeszcze w parlamencie. Dopóki ustawa nie zostanie przyjęta i opublikowana w Moniteur belge/Belgisch Staatsblad, daty i progi mogą się zmienić, a pracodawca **nie musi** oferować budżetu.

## Co zrobić, jeśli…

### …chcesz budżet, a pracodawca go nie ma?

Zapytaj dział kadr albo delegację związkową, czy firma planuje wprowadzić budżet. Obecnie nie możesz go wymagać. Jeśli ustawa o obowiązku zostanie przyjęta, sprawdź, czy twoja firma spełnia progi i od kiedy.

### …dostajesz ofertę i nie wiesz, czy się opłaca?

Poproś pracodawcę o **kwotę budżetu i sposób jej obliczenia** — musi ci go podać, zanim zdecyduje o twoim wniosku. Porównaj:

- co tracisz: auto do użytku prywatnego, kartę paliwową, podatek ATN, który już płacisz;
- ile wydasz w filarze 2 na rzeczy, których i tak potrzebujesz;
- ile zostanie z gotówki po 38,07% (przykład wyżej).

### …mieszkasz dalej niż 10 km od pracy?

Czynszu ani kredytu nie sfinansujesz z budżetu. Nadal możesz wydawać go na transport publiczny, rower czy carpooling, a resztę wziąć w gotówce.

### …saldo nie przyszło ze styczniową pensją?

Sprawdź pasek za styczeń i rozliczenie konta mobilności u pracodawcy lub firmy, która je prowadzi. Saldo musi być wypłacone najpóźniej ze styczniową pensją następnego roku. Jeśli go nie ma, zgłoś to pisemnie kadrom, a przy sporze zwróć się do związku zawodowego.

Jak czytać pozostałe pozycje na pasku, wyjaśniamy w poradniku [Brutto, netto, składki i zaliczki – z czego składa się belgijska pensja?](/baza-wiedzy/brutto-netto-skladki-i-zaliczki-z-czego-sklada-sie-belgijska-pensja/).