# Mam BIM — czy lekarz lub dentysta może doliczyć dopłatę ponad oficjalną stawkę?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/bim-zakaz-doplat-lekarz-dentysta-2026/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Zdrowie i opieka medyczna › Kasa chorych i zwroty kosztów
- Stan informacji na dzień: 01.07.2026
- Zweryfikowano: 10.10.2026
- Ostatnia zmiana: 10.10.2026
- Źródła:
  - [ABSyM-BVAS — zakaz dopłat dla pacjentów BIM: najczęstsze pytania lekarzy](https://www.absym-bvas.be/fr/actualite/interdiction-des-supplements-questions-frequemment-posees)
  - [INAMI — dentyści: zakaz dopłat w leczeniu ambulatoryjnym dla pacjentów BIM (etapy 2025 i 1.07.2026)](https://www.inami.fgov.be/fr/professionnels/professionnels-de-la-sante/dentistes/exercice-du-metier/interdiction-de-facturer-des-supplements-en-ambulatoire-aux-beneficiaires-de-l-intervention-majoree)
  - [INAMI/RIZIV — lista świadczeń dentystycznych z art. 5 objętych zakazem dopłat od 1.01.2025](https://www.riziv.fgov.be/SiteCollectionDocuments/dentistes_interdiction_supplements_liste_article5.pdf)
  - [Test Achats — koniec dopłat do honorariów u lekarzy i dentystów dla pacjentów BIM](https://www.test-achats.be/sante/soins-de-sante/frais-medicaux/news/interdiction-des-supplements-honoraires)
  - [Test Aankoop — verbod op ereloonsupplementen: gdzie zgłosić dopłatę lub odmowę wizyty (NL)](https://www.test-aankoop.be/gezond/gezondheidszorg/medische-tarieven/nieuws/verbod-ereloonsupplementen)
- Cytowanie: „Mam BIM — czy lekarz lub dentysta może doliczyć dopłatę ponad oficjalną stawkę?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 01.07.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/bim-zakaz-doplat-lekarz-dentysta-2026/

---

Jeżeli masz status **podwyższonej refundacji (BIM)** — FR: *intervention majorée*, NL: *verhoogde tegemoetkoming* — lekarz ani dentysta nie może co do zasady doliczyć ci **dopłaty do honorarium** — FR: *supplément d'honoraires*, NL: *ereloonsupplement* — przy refundowanym leczeniu ambulatoryjnym. Od **1 stycznia 2026 r.** zakaz obejmuje u lekarzy wszystkich pacjentów z BIM, a od **1 lipca 2026 r.** wszystkie refundowane zabiegi u dentysty. Zakaz dotyczy też lekarzy i dentystów bez konwencji.

Nie oznacza to jednak, że każda wizyta jest bezpłatna. Poniżej wyjaśniamy, czym dopłata różni się od udziału własnego, gdzie kończy się zakaz i co zrobić z podejrzanym rachunkiem.

## Kogo dotyczy zakaz dopłat?

Zakaz chroni osoby, które w dniu wizyty mają aktywny status BIM w swojej kasie chorych (*mutualité* / *ziekenfonds*). Według Test Achats i ABSyM-BVAS zakaz wprowadzano etapami:

| Od kiedy | Kogo i czego dotyczy |
| --- | --- |
| 1 stycznia 2025 r. | Lekarze: pacjenci, którzy mają BIM automatycznie, bez badania dochodów. |
| 1 stycznia 2025 r. | Dentyści: wybrane częste zabiegi, m.in. kontrola, usuwanie kamienia i wypełnienia. |
| 1 stycznia 2026 r. | Lekarze: także pacjenci, którym kasa przyznała BIM po badaniu dochodów. |
| 1 lipca 2026 r. | Dentyści i ortodonci: wszystkie zabiegi stomatologiczne refundowane przez ubezpieczenie obowiązkowe. |

Test Achats i Test Aankoop podają, że od 1 lipca 2026 r. zakaz u dentystów obejmuje wszystkie badania i zabiegi stomatologiczne refundowane przez ubezpieczenie zdrowotne. Wcześniej obowiązywała lista świadczeń z **art. 5 nomenklatury** (urzędowej listy refundowanych zabiegów stomatologicznych) opublikowana przez INAMI.

Jak uzyskać sam status, opisujemy w poradniku [BIM — kiedy kasa chorych przyznaje wyższą refundację, a kiedy trzeba złożyć wniosek?](/baza-wiedzy/bim-kiedy-automatycznie-a-kiedy-wniosek/).

## Czy zakaz dotyczy lekarza bez konwencji?

Tak. Zakaz obejmuje wszystkich lekarzy: **konwencjonowanych** — FR: *conventionnés*, NL: *geconventioneerd* — częściowo konwencjonowanych i niekonwencjonowanych, lekarzy rodzinnych i specjalistów, w gabinecie i w szpitalu. Tak wynika z FAQ zrzeszenia lekarzy ABSyM-BVAS. To samo dotyczy dentystów i ortodontów, z konwencją lub bez.

Lekarz bez konwencji może nadal pobierać dopłaty od pacjentów **bez** BIM. Wobec pacjenta z BIM jego status nie ma znaczenia.

Według ABSyM-BVAS lekarz ma obowiązek sprawdzić twój status ubezpieczenia **w dniu świadczenia**, przez oprogramowanie połączone z kasami chorych lub portal MyCareNet.

## Udział własny to nie to samo co dopłata

Na rachunku mogą pojawić się różne pozycje. Tylko jedna z nich jest objęta zakazem:

| Pozycja | Co oznacza? | Przy BIM |
| --- | --- | --- |
| **Udział własny pacjenta** — FR: *ticket modérateur*, NL: *remgeld* | Część oficjalnej taryfy, której nie zwraca kasa chorych. | Płacisz go nadal. |
| **Dopłata do honorarium** — FR: *supplément d'honoraires*, NL: *ereloonsupplement* | Kwota ponad oficjalną taryfę z porozumienia lekarzy lub dentystów z kasami chorych. | Przy refundowanym leczeniu ambulatoryjnym co do zasady zakazana. |
| **Świadczenie nierefundowane** | Usługa, której ubezpieczenie obowiązkowe w ogóle nie zwraca. | Lekarz może ją policzyć osobno. |

Według ABSyM-BVAS lekarz nie może też zaokrąglić rachunku w górę o więcej niż 0,02 €.

Udział własny wlicza się do rocznego limitu kosztów leczenia, dopłaty do honorariów nie. Więcej: [MAF — które koszty leczenia wliczają się do rocznego limitu?](/baza-wiedzy/maf-ktore-koszty-leczenia-wliczaja-sie-do-rocznego-limitu/).

## Kiedy lekarz może jednak pobrać więcej?

ABSyM-BVAS wskazuje jako wyjątek **szczególne wymagania pacjenta** — FR: *exigences particulières*, NL: *bijzondere eisen* — dotyczące np. czasu lub miejsca wizyty. Lekarz może wtedy naliczyć specjalną taryfę, ale musi to prawidłowo oznaczyć w rozliczeniu.

ABSyM-BVAS podaje przykłady z porozumienia lekarzy z kasami chorych na lata 2024–2025, m.in.:

- konsultacja na twoją prośbę po godz. 21:00, w weekend lub w święto (z wyjątkami);
- u specjalisty wizyta domowa, o którą nie prosił twój lekarz prowadzący.

Lista szczególnych wymagań wynika z kolejnych porozumień i może się zmienić. Jeśli lekarz powołuje się na ten wyjątek, poproś go o wyjaśnienie przed wizytą.

> Uwaga: według ABSyM-BVAS twoja zgoda nie pozwala obejść zakazu. To zakaz ustawowy, więc podpisane oświadczenie „zgadzam się na dopłatę” nie legalizuje dopłaty do refundowanego świadczenia.

## Co zmieniło się u dentysty 1 lipca 2026 r.?

Od 1 lipca 2026 r. dentysta i ortodonta nie mogą doliczać dopłat do **żadnego** refundowanego zabiegu stomatologicznego u pacjenta z BIM. Wcześniej zakaz obejmował tylko wybrane świadczenia. Artykuły z 2025 r. wymieniają zabiegi, przy których dopłata była wtedy jeszcze dozwolona, np. leczenie kanałowe albo konsultację u ortodonty lub periodontologa. Nie opieraj się na tej liście: przy konkretnym zabiegu zapytaj kasę chorych, czy od 1 lipca 2026 r. jest objęty zakazem.

Według INAMI dopłatą nie są **taryfy maksymalne**, które porozumienie dentystów z kasami chorych przewiduje dla niektórych świadczeń, ani świadczenia spoza nomenklatury — te dentysta może nadal policzyć także pacjentowi z BIM.

Jeżeli dentysta proponuje dopłatę z innego powodu (np. szczególne wymaganie pacjenta, dodatkowe materiały lub techniki albo leczenie ortodontyczne), przed leczeniem zapytaj swoją kasę chorych, czy taka dopłata jest w twojej sytuacji dozwolona.

Przed droższym leczeniem poproś o **pisemny kosztorys**, który oddziela zabiegi refundowane od nierefundowanych.

## Czy zakaz obowiązuje w szpitalu?

Tylko przy leczeniu **ambulatoryjnym**, czyli bez hospitalizacji. Według ABSyM-BVAS obejmuje to także konsultacje w szpitalu i pomoc na oddziale ratunkowym (*urgences*), jeśli nie zostałeś przyjęty do szpitala.

Zakaz nie obejmuje:

- **hospitalizacji z noclegiem**;
- **hospitalizacji jednodniowej** — FR: *hospitalisation de jour*, NL: *daghospitalisatie*. Pacjent jednodniowy jest traktowany jak hospitalizowany.

O tym, kiedy przy hospitalizacji możliwe są dopłaty (np. przy wyborze pokoju jednoosobowego), przeczytasz w poradniku [Hospitalizacja w Belgii: co pokrywa kasa chorych, a co jest za dopłatą](/baza-wiedzy/hospitalizacja-w-belgii-co-pokrywa-kasa-chorych-a-co-jest-za-doplata/).

## Czy gabinet może odmówić wizyty pacjentowi z BIM?

Nie. Test Achats przypomina, że prawo zakazuje odmowy wizyty z powodu statusu BIM. Według ABSyM-BVAS lekarz nie może też korzystać z informacji o BIM do planowania terminów, a dane o statusie dostaje tylko do rozliczeń.

## Co zrobić przed wizytą?

1. Sprawdź w aplikacji lub w oddziale kasy chorych, czy twój status BIM jest aktywny.
2. Jeśli prosisz o wizytę wieczorem, w weekend lub w domu, zapytaj, czy gabinet potraktuje ją jako szczególne wymaganie i ile zapłacisz.
3. U dentysty poproś o kosztorys z podziałem na zabiegi refundowane i nierefundowane.
4. Zachowaj rachunek, dokument potwierdzający płatność i korespondencję o cenie.

## Pobrano dopłatę — co zrobić?

1. Poproś gabinet o szczegółowy rachunek: data, rodzaj świadczenia, oficjalna taryfa, udział własny i dopłata.
2. Sprawdź w kasie chorych, czy w dniu wizyty miałeś aktywny status BIM i jak rozliczono wizytę.
3. Jeśli dopłata nie wynika ze szczególnego wymagania ani z nierefundowanej usługi, poproś gabinet na piśmie o korektę i zwrot.
4. Zgłoś sprawę. Test Achats wskazuje trzy miejsca:
   - swoją **kasę chorych**;
   - **Unia**, niezależną belgijską instytucję publiczną, przez [formularz zgłoszeniowy](https://signalement.unia.be);
   - **federalną służbę mediacji ds. praw pacjenta** — NL: *Federale Ombudsdienst Rechten van de Patiënt* — e-mail: bemiddeling-patientenrechten@health.fgov.be.
5. Te same miejsca wskazuje Test Achats, gdy gabinet odmówił ci wizyty z powodu BIM.

Zachowaj kopie dokumentów. Nie publikuj w internecie rachunków z danymi o zdrowiu ani numeru rejestru krajowego.

## Najważniejsze w skrócie

- Przy BIM nie płacisz dopłat do refundowanego leczenia ambulatoryjnego: u lekarza od 1 stycznia 2026 r., u dentysty od 1 lipca 2026 r.
- Zakaz obowiązuje także u lekarzy i dentystów bez konwencji.
- Nadal płacisz udział własny i usługi nierefundowane.
- Wyjątek u lekarza: szczególne wymagania pacjenta. Każdą inną proponowaną dopłatę u dentysty sprawdź wcześniej w kasie chorych.
- Hospitalizacja, także jednodniowa, nie jest objęta tym zakazem.
- Ogólnie o tym, za co płacisz w systemie obowiązkowym, przeczytasz w poradniku [Co obejmuje obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, a co wymaga dopłaty](/baza-wiedzy/co-obejmuje-obowiazkowe-ubezpieczenie-zdrowotne-a-co-wymaga-doplaty/).