# Policja w Belgii chce cię przesłuchać — czy masz prawo do polskiego tłumacza i adwokata?

- Adres: https://popolsku.be/baza-wiedzy/belgia-policja-przesluchanie-polski-tlumacz-salduz/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Belgia
- Dział: Prawo i bezpieczeństwo › Sądy, pomoc prawna i długi
- Stan informacji na dzień: 11.10.2026
- Zweryfikowano: 11.10.2026
- Ostatnia zmiana: 11.10.2026
- Źródła:
  - [SPF Justice — Déclaration de vos droits: podejrzany przesłuchiwany bez pozbawienia wolności (wzór 11.2016)](https://justice.belgium.be/sites/default/files/2016-11_modele1_droits_libre_fr.pdf)
  - [Intolaw — prawa podczas przesłuchania: bezpłatny tłumacz, oświadczenie we własnym języku, kopia protokołu](https://www.intolaw.be/fr/expertise/faq/jai-commis-une-infraction/je-suis-invitee-pour-une-audition-a-la-police)
  - [Justifit — przesłuchanie w Belgii: konsultacja i pomoc adwokata, tłumacz, kopia protokołu (2025/2026)](https://www.justifit.be/b/interrogatoire-en-belgique-deroulement-et-droits-de-linterroge/)
  - [Jubel — Salduz-bis (2016): prawo podejrzanego niezatrzymanego do pomocy adwokata podczas przesłuchania](https://www.jubel.be/ook-niet-kwetsbare-verdachten-hebben-algemeen-recht-op-bijstand-advocaat-bij-verhoor/)
  - [Ustawa Salduz z 13.08.2011 (pierwotne brzmienie zmian art. 47bis Kodeksu postępowania karnego, przed zmianami z 2016 r.)](https://www.jeminforme.be/wp-content/uploads/2022/09/LB-Salduz-13082011.pdf)
- Cytowanie: „Policja w Belgii chce cię przesłuchać — czy masz prawo do polskiego tłumacza i adwokata?”, PoPolsku.be, stan informacji na dzień 11.10.2026, https://popolsku.be/baza-wiedzy/belgia-policja-przesluchanie-polski-tlumacz-salduz/

---

Jeżeli policja w Belgii wzywa cię na przesłuchanie, a **nie rozumiesz wystarczająco języka postępowania**, masz prawo poinformować o tym funkcjonariusza i poprosić o **tłumacza przysięgłego (interprète assermenté / beëdigd tolk)**. Według urzędowej deklaracji praw SPF Justice dla podejrzanego przesłuchiwanego bez pozbawienia wolności pomoc tłumacza przysięgłego podczas przesłuchania jest **bezpłatna**; kancelaria Intolaw opisuje to tak samo. Gdy jesteś przesłuchiwany jako podejrzany, dochodzą prawa związane z ustawą **Salduz**, w szczególności prawo do milczenia i — zależnie od rodzaju sprawy — do konsultacji z adwokatem i jego pomocy podczas przesłuchania.

## Najpierw ustal, w jakim charakterze cię wezwano
Ustawa Salduz z 13 sierpnia 2011 r. (zmieniająca art. 47bis Kodeksu postępowania karnego), zmieniona następnie w 2016 r. (tzw. Salduz-bis), różnicuje prawa osoby przesłuchiwanej. Znaczenie ma, czy jesteś przesłuchiwany jako podejrzany, czy w innym charakterze, czy badany czyn jest **zagrożony karą pozbawienia wolności** i czy jesteś pozbawiony wolności. W praktyce wyróżnia się cztery sytuacje (często opisywane jako kategorie 1–4):
- **pokrzywdzony, zgłaszający lub świadek** — podstawowe prawa każdej osoby przesłuchiwanej;
- **osoba podejrzana o czyn niezagrożony karą pozbawienia wolności**, przesłuchiwana bez zatrzymania — m.in. prawo do milczenia; zakres prawa do adwokata sprawdź w deklaracji praw, którą otrzymasz;
- **osoba podejrzana o czyn zagrożony karą pozbawienia wolności**, ale **niezatrzymana** — według urzędowej deklaracji praw przysługuje jej poufna konsultacja z adwokatem przed przesłuchaniem i pomoc adwokata podczas przesłuchania;
- **osoba podejrzana pozbawiona wolności** — szczególny tryb organizowania pomocy obrońcy.

Nie zakładaj, że wezwanie do komisariatu oznacza zatrzymanie albo że sam fakt złożenia skargi czyni cię podejrzanym. W razie wątpliwości zapytaj policję o **jakość procesową i zarzucane lub badane fakty** przed udzieleniem wyjaśnień.

## Co zrobić, jeśli nie znasz francuskiego lub niderlandzkiego?
1. Już przy ustalaniu terminu zgłoś, że potrzebujesz **tłumacza języka polskiego**.
2. Na początku przesłuchania powtórz prośbę i wyjaśnij, że nie rozumiesz wystarczająco pytań lub dokumentów.
3. Poproś, aby informacja o problemie językowym i udziale tłumacza trafiła do **procès-verbal / proces-verbaal**.
4. Nie zgaduj odpowiedzi i nie potwierdzaj faktów, których nie zrozumiałeś. Poproś o powtórzenie lub wyjaśnienie pytania.
5. Przed podpisem zażądaj odczytania protokołu oraz poprawek nieścisłości. Nie podpisuj dokumentu, którego znaczenia nie rozumiesz.

Urzędowa deklaracja praw SPF Justice stanowi, że jeśli chcesz mówić w innym języku niż język postępowania, do pomocy podczas przesłuchania wzywa się **tłumacza przysięgłego, a ta pomoc jest bezpłatna**; możesz też zostać poproszony o samodzielne zapisanie oświadczenia we własnym języku. Kancelaria Intolaw opisuje to podobnie: jeśli tłumacz nie jest dostępny, możesz poprosić o samodzielne sporządzenie oświadczenia we własnym języku. **Nie przyjmuj tej możliwości za obowiązek zastępujący twoje prawo do zrozumienia procedury**, szczególnie gdy jesteś podejrzanym.

## Jakie prawa ma osoba podejrzana?
### Prawa podstawowe
Według urzędowej deklaracji praw na początku przesłuchania funkcjonariusz powinien krótko poinformować cię o badanych zdarzeniach i pouczyć o uprawnieniach. Masz m.in.:
- prawo **nie obciążać samego siebie**;
- prawo — po podaniu tożsamości — złożyć oświadczenie, odpowiadać na pytania albo **zachować milczenie**;
- prawo żądać zaprotokołowania pytań i odpowiedzi w użytych słowach;
- prawo wnosić o przeprowadzenie określonej czynności lub przesłuchania i korzystać z posiadanych dokumentów;
- prawo przeczytać protokół (lub poprosić o jego odczytanie) i wnieść poprawki; według Intolaw i Justifit możesz też poprosić o **kopię protokołu** (według Intolaw bezpłatną; jej wydanie może zostać odroczone).

### Adwokat przed przesłuchaniem i w jego trakcie
Według urzędowej deklaracji praw SPF Justice podejrzany, który **nie jest pozbawiony wolności**, ma prawo do **poufnej konsultacji z adwokatem przed przesłuchaniem i do jego pomocy podczas przesłuchania**, gdy czyny, w sprawie których jest przesłuchiwany, są **zagrożone karą pozbawienia wolności**. Jeśli nie dostałeś pisemnego wezwania albo było ono niepełne, możesz raz poprosić o przełożenie przesłuchania, porozmawiać z adwokatem telefonicznie albo zaczekać na jego przybycie. Jeśli przesłuchanie odbywa się na pisemne wezwanie, w którym wymieniono te prawa, przyjmuje się, że przed stawieniem się mogłeś skonsultować się z adwokatem — przełożenia już nie uzyskasz. Adwokat czuwa m.in. nad twoim prawem do milczenia i prawidłowością przesłuchania, ale nie może odpowiadać za ciebie. Osoba zatrzymana podlega szczególnemu trybowi organizowania pomocy obrońcy — zapytaj o niego policję i zapoznaj się z deklaracją praw, którą otrzymasz.

**Tłumacz i adwokat to dwa różne świadczenia.** Nie utożsamiaj bezpłatności tłumaczenia z automatycznie darmową usługą prywatnego prawnika. Jeśli nie stać cię na obrońcę, zapytaj o pomoc prawną **aide juridique de deuxième ligne / juridische tweedelijnsbijstand** i właściwe **Bureau d’aide juridique / Bureau voor Juridische Bijstand** — według deklaracji praw pomoc prawna jest pod pewnymi warunkami całkowicie lub częściowo bezpłatna. Wysokość ewentualnej odpłatności zależy od statusu i przesłanek pomocy.

## Jeśli dostałeś pisemne wezwanie
Przeczytaj, czy jest wskazana rola procesowa, temat oraz prawa do obrońcy. Jeśli nie rozumiesz wezwania, poproś o wyjaśnienie i z wyprzedzeniem skontaktuj się z adwokatem. Zachowaj wezwanie i przygotuj posiadane dokumenty, ale nie zakładaj, że musisz samodzielnie przetłumaczyć cały materiał, zanim zostaniesz przesłuchany.

Jeżeli sytuacja dotyczy **małoletniego**, nie korzystaj bezpośrednio z zasad pomocy adwokata dla dorosłych: przesłuchania osób poniżej 18 lat są objęte szczególnymi gwarancjami (według urzędowej deklaracji praw zrzec się konsultacji i pomocy adwokata może tylko osoba pełnoletnia, na piśmie). Poproś policję o informacje dotyczące właściwej procedury.

## Jak zachować się podczas przesłuchania?
Wyjaśnij, czy występujesz jako świadek, pokrzywdzony czy podejrzany. Wskaż potrzebę tłumaczenia **zanim rozpocznie się merytoryczna rozmowa**. Jeżeli język procedury stanowi problem, nie deklaruj, że wszystko rozumiesz wyłącznie po to, by szybciej zakończyć spotkanie.

Na końcu **przejrzyj protokół**. Poproś o korektę niezgodnych z twoją wypowiedzią sformułowań, brakującego kontekstu i błędnych danych. Policja powinna zapytać, czy chcesz coś dodać lub poprawić. Zanotuj numer sprawy lub protokołu.

## Co zrobić, jeśli...
### ...policjant mówi, że musisz podpisać dokument po francusku?
Powiedz, że potrzebujesz tłumacza i chcesz rozumieć treść. Zaznacz, jakie fragmenty budzą wątpliwości. Jeśli jesteś podejrzanym, przed dalszymi wyjaśnieniami skorzystaj z przysługującej możliwości kontaktu z adwokatem.

### ...wezwano cię po zgłoszeniu kradzieży lub oszustwa?
Możesz występować jako **pokrzywdzony**. Masz prawo zgłosić potrzebę językową, wyjaśnić zdarzenie i poprosić o numer protokołu. Nie stosuj automatycznie zasad przysługujących podejrzanemu.

### ...przesłuchanie dotyczy czynu drogowego?
Nie wszystkie postępowania drogowe dają te same prawa. O zakresie pomocy adwokata decydują status podejrzanego i charakter czynu, a nie to, że sprawa dotyczy samochodu. Według Intolaw w większości spraw drogowych obecność adwokata nie jest konieczna.

### ...wydaje ci się, że tłumacz przeinaczył twoje słowa?
Reaguj od razu i poproś o zapisanie poprawnej treści. Zgłoś problem także adwokatowi, jeżeli bierze udział w czynnościach.

## Zastrzeżenie
Nie jest to indywidualna porada karna — w sprawie realnego zarzutu skontaktuj się z adwokatem. Stan informacji: **11 października 2026 r.**